II OSK 273/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-02-08

Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Marek Stojanowski, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny powinien uchylić wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, mimo że w innej, prawomocnie zakończonej sprawie, uchylono postanowienie SKO dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia tego zażalenia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było prawomocne orzeczenie w innej sprawie, które przesądziło kwestię przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, co zgodnie z art. 170 ppsa wiąże inne sądy i organy. NSA podkreślił, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu ma charakter obiektywny i nie zależy od uznania organu, a sąd oceniał jedynie prawidłowość orzeczenia o uchybieniu terminu, a nie kwestię przywrócenia terminu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki z o.o. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie prezydenta miasta odmawiające nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji zezwalającej na usunięcie drzew. SKO pierwotnie odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, a następnie utrzymało w mocy swoje postanowienie, wskazując na niezachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. WSA oddaliło skargę spółki, a NSA oddaliło skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1058/09 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 22 września 2009 r., II SA/Kr 1058/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej jako: WSA), po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) sp. z o. o. w W. (dalej jako: "A") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej jako: SKO) z (...) kwietnia 2009 r., nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skargę tę oddalił. W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem Prezydenta Miasta K. (dalej jako: prezydent) z (...) lipca 2008 r., nr (...) odmówiono wnioskodawczyni – "A" nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji prezydenta z (...) lipca 2008 r., nr (...), zezwalającej "A" na usunięcie 5 sztuk drzew ozdobnych z działki nr 4, obr. 4 N. przy ul. C. w K., orzekając nadto o naliczeniu opłaty w kwocie 83517,20 zł. Postanowieniem SKO z (...) grudnia 2008 r., nr (...), po rozpatrzeniu wniosku "A", na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 123 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zmianami - dalej jako: kpa) odmówiono przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na powyższe postanowienie organu I instancji. Orzekając w ten sposób podano, że brak było podstaw do przywrócenia terminu, bowiem nie została spełniona pierwsza przesłanka pozwalająca na przywrócenia terminu, a więc brak winy w uchybieniu terminu. W postanowieniu SKO z (...) grudnia 2008 r., nr (...) zawarto też pouczenie o możliwości i sposobie złożenie do SKO wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem SKO z (...) marca 2009 r., nr (...), po rozpoznaniu wniosku "A" o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie własne tego organu z (...) grudnia 2008 r. Czyniąc w uzasadnieniu analogiczne jak pierwotnie ustalenia z uwzględnieniem tych samych przepisów wskazano tym razem w pierwszym rzędzie na brak podstaw do przywrócenia terminu z uwagi na niezachowanie liczonego od ustania przeszkody siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Niezależnie od tego podzielono stanowisko prezentowane w kwestionowanym postanowieniu, wskazując na brak podstaw do uznania, że uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia ma charakter niezawiniony. Następnie, postanowieniem SKO z (...) kwietnia 2009 r., nr (...)na podstawie art. 134 kpa w związku z art. 141 i art. 144 kpa stwierdzono, że zażalenie "A" od postanowienia prezydenta z (...) lipca 2008 r., nr (...), odmawiającego nadania decyzji prezydenta z (...) lipca 2008 r., nr (...) rygoru natychmiastowej wykonalności, zostało wniesione z uchybieniem terminu. Orzekając w ten sposób podano, że opisane na wstępie postanowienie zostało doręczona adresatowi w lokalu jej siedziby w dniu 28 lipca 2008 r. a zażalenie na to postanowienie zostało nadane przesyłką poleconą w urzędzie pocztowym 11 sierpnia 2008 r. Mając na uwadze daty doręczenia postanowienia i złożenia zażalenia należy przyjąć, że zażalenie zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 141 § 2 kpa i w tym stanie rzeczy nie ma możliwości ingerencji w trybie odwoławczym w ostateczne postanowienie prezydenta z (...) lipca 2008 r., nr (...). Wnosząc w terminie do WSA skargę na postanowienie SKO z (...) kwietnia 2009 r. "A" domagała się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organ był zobowiązany do zawieszenia postępowania do czasu przeprowadzenia sądowoadministracyjnej kontroli odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, jak również z art. 134 kpa poprzez jego przedwczesne zastosowanie, w sytuacji gdy nie zostało jeszcze rozstrzygnięte wyżej wskazane zagadnienie wstępne. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, w odrębnej sprawie wszczętej na skutek skargi "A" na postanowienie SKO z (...) marca 2009 r., znak (...), wyrokiem z 18 września 2009 r., II SA/Kr 723/09 uchylono zaskarżone postanowienie oraz orzeczono o kosztach postępowania. Powodem uchylenia powyższego postanowienia było nieprzeprowadzenie przez SKO postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia, czy choroba członków zarządu spółki uniemożliwiała im skuteczne działanie. W zaskarżonym wyroku WSA wskazał, że okoliczność uprzedniego wydania przez WSA wyroku z 18 września 2009 r., II SA/Kr 723/09 z uwagi na jego nieprawomocność nie rodzi skutku przewidzianego w art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zmianami - dalej jako: ppsa). WSA podkreślił, że w specyficznym stanie faktycznym niniejszej sprawy nie istnieją przeszkody do dokonania niezależnej od powyższego rozstrzygnięcia kontroli legalności postanowienia SKO z (...) kwietnia 2009 r., znak (...), ale kontrola ta uwzględnia jednakże fakt, że na dzień wyrokowania w sprawie niniejszej postanowienie SKO z (...) marca 2009 r., nr (...) zostało wyeliminowane z obrotu prawnego poprzez jego uchylenie. Po obszernym teoretyczno-prawnym wprowadzeniu do rozważań WSA wskazał, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż kontrola legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia obejmuje ocenę zasadności uznania, że zażalenie od postanowienia Prezydenta z (...) lipca 2008 r. zostało złożone przez skarżącą po upływie przewidzianego w art. 141 § 2 kpa terminu do jego wniesienia jak również ocenę prawidłowości orzekania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowe, znajdujące potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym ustalenia, które poddano ocenie z uwzględnieniem właściwych przepisów prawa. Powyższe jako niekwestionowane w skardze pozostaje poza szerszymi rozważaniami. Sąd I instancji podkreślił, iż zarzuty podnoszone w skardze są bezzasadne albowiem wydanie wyroku w sprawie ze skargi "A" na postanowienie SKO z (...) marca 2009 r. nie mogło stanowić uzasadnienia dla zawieszenia postępowania administracyjnego przed organem II instancji na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 140 kpa w związku z art. 144 kpa, bowiem w konkretnym stanie faktycznym niniejszej sprawy nie istniały pomiędzy zaskarżonym postanowieniem, a postanowieniem SKO z (...) marca 2009 r. więzi prejudycjalności. Na koniec WSA wskazał, że także przyjęcie poglądu o odrębnej zaskarżalności ostatecznego postanowienia organu II instancji w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego prowadziłoby w stanie faktycznym niniejszej sprawy do analogicznej oceny zasadności skargi. Nawet, jeżeli skarżąca z uwagi na błędne pouczenie zawarte w postanowieniu SKO z (...) grudnia 2008 r. nie wniosła na ten akt odrębnej skargi, zaś zarzuty zawarła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skardze na postanowienie SKO z (...) marca 2009 r., zarzuty skarżącej miano na uwadze rozpoznając niniejszą skargę. Wnosząc skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącej zaskarżył ww. wyrok WSA w całości zarzucając mu naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ oraz art. 151 ppsa poprzez oddalenie skargi strony skarżącej pomimo, iż postanowienie SKO wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 i 2 kpa poprzez przyjecie, iż nie znajdzie on zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na zawinione przez stronę uchybienie terminu do wniesienia środka odwołania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować uchyleniem skarżonego postanowienia; b) niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ oraz art. 151 ppsa poprzez oddalenie skargi strony skarżącej pomimo, iż postanowienie SKO zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 76 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy dokumenty urzędowe w postaci zaświadczeń lekarskich stwierdzały niezdolność do pracy członków zarządu strony skarżącej, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować uchyleniem skarżonego postanowienia; c) niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ oraz art. 151 ppsa poprzez oddalenie skargi strony skarżącej pomimo, iż postanowienie SKO zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie, w postaci braku przeprowadzenia przeciwdowodu w sytuacji, gdy SKO uznało, że przedłożone zaświadczenia lekarskie członków zarządu strony skarżącej stanowi niewystarczający dowód ich niezdolności do pracy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować uchyleniem skarżonego postanowienia; d) niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ oraz art. 151 ppsa poprzez oddalenie skargi strony skarżącej pomimo, iż postanowienie SKO zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 80 kpa w związku z art. 76 § 2 oraz 77 § 1 kpa poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego wbrew logice, zasadom doświadczenia życiowego oraz zebranym w sprawie materiałem dowodowym, czego rezultatem było ustalenie, że strona skarżąca ponosi winę w uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego, które naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować uchyleniem skarżonego postanowienia; e) niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ oraz art. 151 ppsa poprzez oddalenie skargi strony skarżącej pomimo, iż postanowienie SKO zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 140 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa, polegające na jego niezastosowaniu, poprzez brak wyszczególnienia przyczyn, z których pewnym dowodom tj. głównie przedstawionym zaświadczeniom lekarskim potwierdzającym niezdolność do pracy SKO odmówiło "wiarygodności i mocy" dowodowej, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować uchyleniem skarżonego postanowienia; f) niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ oraz art. 151 ppsa poprzez oddalenie skargi strony skarżącej pomimo, iż postanowienie SKO zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego niezastosowanie oraz art. 134 kpa poprzez jego przedwczesne zastosowanie, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować uchyleniem skarżonego postanowienia; i wreszcie g) naruszenie art. 141 § 4 ppsa polegające na przyjęciu przez Sąd stanu faktycznego ustalonego przez SKO niezgodnie z obowiązującą procedurą tj. bez przeprowadzenia wszechstronnej kontroli ustaleń poczynionych przez kolegium, które w sposób dowolny ustaliło, iż nastąpiło zawinione przez stronę uchybienie terminu do wniesienia środka odwołania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować uchyleniem skarżonego postanowienia. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ww. Sądowi, a także o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za wszystkie instancje. W bardzo obszernym uzasadnieniu wskazano, że Sąd błędnie oddalił skargę w sytuacji, gdy powinien był, z uwagi na uchylenie przez Sąd postanowienia SKO z (...) marca 2009 r., uwzględnić skargę i uchylić skarżone postanowienie. W opinii strony skarżącej Sąd w skarżonym wyroku błędnie dokonał wyrokowania w zakresie oceny prawidłowości orzekania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej strona starała się wykazać, że Sąd I instancji w skarżonym wyroku błędnie ustalił, iż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi, wobec czego skarżony niniejszą skargą wyrok WSA powinien podlegać uchyleniu. W odniesieniu do twierdzeń Sądu dotyczących błędnego pouczenia strony o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i kwestii uchylenia wyrokiem z 18 września 2009 r. postanowienia SKO z (...) marca 2009 r., strona skarżąca wskazała, że należy uznać za błędne przyjęcie przez Sąd, iż w skarżonym postanowieniu poddano wszechstronnej analizie wszelkie okoliczności istotne dla orzeczenia o stwierdzeniu uchybienia terminu. W opinii strony skarżącej nie ulega wątpliwości, iż skarżone postanowienie SKO zostało wydane przedwcześnie tj. z naruszeniem przepisu art. 134 kpa z uwagi na fakt toczącego się przed WSA postępowania w sprawie, które miało dla skarżonego postanowienia charakter prejudycjalny. W opinii strony skarżącej, postępowanie Sądu polegające na uznaniu za prawidłowe działania SKO i oddalenia skargi strony skarżącej, w świetle wskazanych wyżej argumentów, świadczących o naruszeniu prawa przez SKO, stanowiło naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd powinien był bowiem, z uwagi na znaczące uchybienia poczynione przez SKO podczas rozpoznawania sprawy, uchylić skarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 ppsa. W tej sprawie przesłanki te nie wystąpiły. Przechodząc do analizy podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania - art. 141 § 1 pkt 1 lit. c\ oraz art. 151 ppsa i art. 58 § 1 i 2 kpa, art. 76 § 2 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa w związku z art. 76 § 2 oraz 77 § 1 kpa, art. 140 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa - NSA wskazuje, że są one nietrafne w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne Sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak trafnie wskazuje B. Dauter "ratio legis art. 170 polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy [...] a moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP z 2001 r., z. 4, poz. 63). [...] Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana." (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- -Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009 r., kom. do art. 170, uw. 3, 5 i 7). Biorąc powyższe pod uwagę NSA wskazuje, że skarga kasacyjna we wskazanym zakresie [ww. pkt a) do e)] nawiązywała tylko do jednej okoliczności tj. kwestii związanej z przywróceniem terminu do wniesienia zażalenia, jednakże ta okoliczność nie była przedmiotem badania w rozpatrywanej sprawie, a w innym postępowaniu, gdzie 18 września 2009 r. zapadł wyrok w sprawie II SA/Kr 723/09, który 9 listopada 2009 r. stał się prawomocny. Tak więc okoliczność przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie może być przedmiotem oceny NSA w niniejszej sprawie, bowiem na tym etapie postępowania NSA jest związany wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem WSA. Tym samym podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty dotyczące - jej zdaniem - błędnej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia z (...) lipca 2008 r. są bezpodstawne w niniejszym postępowaniu, w którym Sąd I instancji oceniał prawidłowość wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa w związku z art. 141 i 144 kpa w sytuacji zaistnienia okoliczności obiektywnych, a więc faktycznego uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. NSA podkreśla, iż skarga wniesiona do WSA w rozpatrywanej sprawie dotyczyła tylko postanowienia SKO z (...) kwietnia 2009 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie to, do którego odnosi się art. 134 zd. 1 in fine w związku z art. 141 i 144 kpa, ma na celu poświadczenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Jak trafnie wskazuje A. Wróbel "w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa (wyrok NSA z 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, LEX nr 29079). W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004, w którym stwierdzono, że: ‘Skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem 14-dniowego terminu /art. 129 § 2 kpa/. W takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art. 134 kpa. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej’.)" (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010 r., kom. do art. 134, uw. 12). Należy dodać, że w wyroku NSA z 15 listopada 1995 r., (SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060) przyjęto, że "gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 kpa". Przekładając powyższe rozważania na okoliczności rozpatrywanej sprawy NSA wskazuje, że organ wydający postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia powinien brać (i w przedmiotowej sprawie rzeczywiście brał) tylko okoliczności obiektywne, a więc faktyczne uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Skoro sama strona skarżąca nie zaprzecza (czego koronnym dowodem jest złożenie przez nią wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia), że uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia a jak wynika wprost z postanowienia SKO z (...) grudnia 2008 r. odmówiono jej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia z (...) lipca 2008 r., to obiektywną okolicznością było uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, a w konsekwencji SKO nie miało innej możliwości niż orzec jak w skarżonym postanowieniu z (...) kwietnia 2009 r. - a więc stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Odnośnie zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ oraz art. 151 ppsa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa i art. 134 kpa NSA wskazuje, że w konsekwencji prawomocności wyroku WSA z 18 września 2009 r. również ten zarzut jest chybiony. Skoro w prawomocnym - wiążącym w myśl art. 170 ppsa także NSA - wyroku Sąd I instancji finalnie orzekł co do kwestii przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia to w konsekwencji "odpadła" przesłanka zastosowania art. 97 § 4 kpa a więc istnienie nierozstrzygniętego zagadnienia wstępnego. Nawet, gdyby pominąć ww. prawomocny wyrok WSA, który stał się przecież prawomocny dopiero po wydaniu zaskarżonego wyroku WSA z 22 września 2009 r. NSA podkreśla, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest przy tym od wystąpienia łącznie trzech przesłanek, to jest: 1) postępowanie administracyjne musi być w toku, 2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 444). W ocenie NSA, w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła druga z wymienionych powyżej przesłanek, warunkująca zawieszenie postępowania od istnienia związku między kontrolowanym postępowaniem a postępowaniem dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że zagadnienie wstępne, o którym mowa we wskazanym przepisie ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że zawieszenie postępowania administracyjnego z tej przyczyny wymaga ustalenia konkretnego przepisu prawa materialnego, który uzależniałby wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie od rozstrzygnięcia sprawy przywrócenia terminu. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W przepisie tym chodzi o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. W literaturze prawa administracyjnego podkreśla się, że zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005 r., s. 573). Skoro więc kwestia przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia była bez wątpienia kwestią, której rozstrzygnięcie mieściło się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie (a więc SKO) to tym samym WSA - nie dopatrując się naruszenia prawa przez SKO niezawieszające postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa - postąpił prawidłowo nie naruszając tym samym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\, gdyż - wobec prawidłowego postępowania SKO - nie mógł uchylić rozstrzygnięcia organu. W konsekwencji WSA nie naruszył także art. 151 ppsa, ponieważ w sytuacji, gdy nie uwzględnił skargi, bowiem nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie miał innej możliwości jak skargę - na podstawie art. 151 ppsa - oddalić. Na marginesie NSA wskazuje, że ma świadomość trudności w zaakceptowaniu przez stronę postępowania rozstrzygania przez SKO o uchybieniu terminu przed prawomocnym rozstrzygnięciem o przywróceniu takiego terminu, lecz takie właśnie rozwiązanie zostało przyjęte przez ustawodawcę i ani WSA ani NSA nie posiadają kompetencji do ingerowania w jasno i czytelnie sformułowane przepisy prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem NSA Sąd I instancji nie naruszył także art. 141 § 4 ppsa poprzez przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego ustalonego przez SKO niezgodnie z obowiązującą procedurą bez przeprowadzenia wszechstronnej kontroli ustaleń poczynionych przez kolegium, które w sposób dowolny ustaliło, iż nastąpiło zawinione przez stronę uchybienie terminu do wniesienia środka odwołania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować uchyleniem skarżonego postanowienia. NSA powtórzy jeszcze raz, że kwestia ewentualnego przywrócenia terminu nie była przedmiotem niniejszego postępowania, stąd też WSA nie musiał w ogóle zajmować się ustaleniami SKO dotyczącymi zawinienia strony skutkującego uchybieniem terminu do wniesienia środka odwołania, bowiem Sąd I instancji oceniał tylko prawidłowość orzeczenia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Poza tym, z treści art. 141 § 4 ppsa wynika, iż uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie Sądu I instancji powinno zatem zawierać ocenę stanu faktycznego ustalonego przez organy administracji, przy czym niezbędne jest wskazanie, które ustalenia zostały przyjęte przez Sąd, a które nie zostały przyjęte. Przekładając powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy, zdaniem NSA, Sąd I instancji w sposób wystarczający wykazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż zawarte w skardze zarzuty nie mieszczą się w hipotezie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a\, b\ i c\ ppsa, a w konsekwencji prawidłowo wyjaśnił, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy - wobec zmaterializowania się obiektywnej przesłanki w postaci uchybienia terminu do wniesienia zażalenia (co jest w sprawie bezsporne - spór dotyczy tylko kwestii przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia) - negatywny wynik dokonanej oceny skargi "A" powoduje jej oddalenie. Zdaniem NSA, uzasadnienie Sądu I instancji w sposób wystarczający wskazuje na okoliczności prawne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia sądowego. Uzasadnienie Sądu I instancji zawiera prawidłową ocenę stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji, a WSA poprawnie wskazał, które ustalenia zostały przyjęte przez Sąd. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 184 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło