II GSK 292/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. G. – "M." P. P.-H.-U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1200/09 w sprawie ze skargi M. G. – "M." P. P.-H.-U. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. G. – "M." P. P.-H.-U. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1800 zł (słownie: tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1200/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] października 2007 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia faktyczne: Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...], Ł. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. G. – prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. P.-H.-U. "M.-P." w Ł. (dalej przedsiębiorca, skarżący, strona) karę pieniężną w kwocie 30.000 zł. na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy przez inspektorów transportu drogowego w okresie od 22 czerwca 2005 r. do 22 czerwca 2006 r., którą stwierdzono: 1. wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji; 2. nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie; 3. wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne; 4. nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem); 5. brak na okazanych podczas kontroli przedsiębiorstwa wykresówkach przepisowych wpisów: – imienia lub nazwiska kierowcy, – miejsca lub daty początkowej użytkowania wykresówki, – miejsca lub daty końcowej używania wykresówki, – stanu licznika kilometrów w chwili rozpoczęcia użytkowania pojazdu. Decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...], GITD po rozpoznaniu odwołania strony utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, że zgodnie z definicją zawartą w art. 4 lit a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 (Dz.Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006 r.) – "przewóz drogowy" – oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Wskazał, że w niniejszej sprawie ustalono ponad wszelką wątpliwość na podstawie analizy wykresówek kierowców, iż pojazdami marki M. B. o nr rej. [...] oraz marki G. o nr rej.[...], wykonywano przewozy nie tylko na terenach nie będących drogami publicznymi. Potwierdził to również kierowca J. K., zeznając jako świadek, po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Organ II instancji potwierdził fakt dokonania przez przedsiębiorcę naruszeń stwierdzonych w toku kontroli i uznał za zasadną wysokość nałożonej kary pieniężnej. Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2241/07, WSA w W. uwzględnił skargę M. G. i uchylił powyższą decyzję. Sąd przyjął, że transport drogowy nie był wykonywany po drogach publicznych i w oparciu o to ustalenie ocenił, że organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez GITD Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w W. W uzasadnieniu stwierdził, że Sąd I instancji dla oceny legalności decyzji organów administracji orzekających w przedmiotowej sprawie przyjął stan faktyczny inny, aniżeli ten, który został ustalony w zaskarżonej decyzji. Wadliwie bowiem Sąd I instancji pominął dowód z zeznań kierowcy J. K. w charakterze świadka znajdujący się w aktach administracyjnych, z którego wynika, że przewozy drogowe były wykonywane również po drogach publicznych. Podniósł, że brak oceny tego dowodu, wskazującego na okoliczności odmienne niż te, które przyjął Sąd I instancji, doprowadziło do wadliwego ustalenia podstawy wyrokowania i uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę ponownie WSA w W. wskazał, iż skarżący na dzień rozpoczęcia kontroli posiadał licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wystawioną [...] kwietnia 2004 r., do której zgłosił tylko jeden pojazd o numerze rejestracyjnym [...]. Zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne uzyskał dopiero od dnia 18 sierpnia 2006 r., do którego zgłosił siedem pojazdów o nr rej:[...]. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły na podstawie wykresówek i zeznań kierowcy J. K., że między styczniem a sierpniem 2006 r. przedsiębiorca wykonywał przewozy drogowe dwoma pojazdami (nr rej.[...]) niezgłoszonymi do posiadanej licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, a przed uzyskaniem zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Twierdzenia skarżącego, iż pojazdy jego nie poruszały się po drogach publicznych Sąd uznał za sprzeczne z zeznaniami świadka J. K., z których wynika, że pojazdem G. nr rej. [...] w kwietniu 2006 r. kierowca ten wykonywał transport po drogach publicznych: przy transporcie piasku ze żwirowni w Parzęczewie, przy rozbiórce domu przy ul. Z. (w Ł.). Ponadto w okresie objętym kontrolą wykonywał przewozy między innymi pojazdem marki M. B. o nr rej.[...], także niezgłoszonym do licencji. Odnośnie drugiego naruszenia, nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie Sąd stwierdził, że organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy w tym zakresie, wywodząc że podczas kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano 393 sztuk tarcz tachografu bądź zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu kierowców: K. M. – 148 sztuk i J. K. – 245 sztuk. Z zeznań przesłuchanych świadków – pracownika kadr J. Z. i kierowcy J. K. organ prawidłowo wywiódł, że pracodawca nie miał praktyki wystawiania kierowcom zaświadczeń, gdy w określone dni nie prowadzili pojazdów. Odnosząc się do trzeciego naruszenia, którym było wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, Sąd wskazał, że poza sporem jest, iż stwierdzono brak badania psychologicznego kierowcy J. K. w okresie zatrudnienia od 7 marca 2005 r. do 29 listopada 2006 r. W odniesieniu do kar z tytułu czwartego i piątego naruszenia, Sąd stwierdził, że okoliczności uzasadniające ich nałożenie nie były kwestionowane przez skarżącego. W trakcie kontroli okazanych wykresówek jednoznacznie stwierdzono bowiem nieprawidłowe operowanie selektorem przez kilku kierowców – zamiast zapisu odpoczynku dobowego widnieje zapis dyspozycyjności lub innych prac oraz brak przepisowych wpisów: imienia lub nazwiska kierowcy, miejsca lub daty początkowej użytkowania wykresówki, miejsca lub daty końcowej używania wykresówki, stanu licznika kilometrów w chwili rozpoczęcia użytkowania pojazdu. Pozostałe kary z tytułu: nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych (lp. 11.2.4 załącznika do ustawy), braku na wykresówce wpisu imienia lub nazwiska kierowcy (lp. 11.4.7a załącznika), braku miejsca lub daty początkowej użytkowania wykresówki (lp. 11.4.7c załącznika) oraz braku miejsca lub daty końcowej użytkowania wykresówki (lp. 11.4.7d załącznika) i braku na wykresówce stanu licznika w chwili rozpoczęcia użytkowania pojazdu (lp. 11.4.7e załącznika), zostały w ocenie Sądu zasadnie nałożone na podstawie art. 15 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L370 z 31.12.1985 r.), które ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie i co zostało szczegółowo opisane w obu decyzjach. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w W. z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1200/09, wniósł M. G. Strona wnosząca skargę kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok w całości, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 lit. c/ p.p.s.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: 1. niezasadne i z naruszeniem art. 151 p.p.s.a. oddalenie skargi w wyniku błędnej oceny, iż orzekające w sprawie organy administracji dostatecznie wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z przepisami art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) wyczerpująco i niewątpliwie ustalając stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięcia, co spowodowało uznanie prawidłowości zastosowania przez organy orzekające przepisów ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz aktów wykonawczych; 2. nierozważenie w uzasadnieniu wyroku z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiska i dowodów złożonych przez stronę skarżącą i nie zajęcie stanowiska z jakich powodów dowody te są niewiarygodne i z jakich powodów zeznania J. K. zasługują na wiarę; 3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę postępowania organów administracji i przyjęcie, iż skarżący wykonywał przewóz drogowy na drogach publicznych pojazdem niezgłoszonym do licencji mimo istnienia wątpliwości w tym zakresie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż organy administracji powinny przeprowadzić postępowanie dowodowe w pełnym zakresie eliminując wszelkie wątpliwości, co do faktów będących podstawą rozstrzygnięcia. O istnieniu takich wątpliwości, zdaniem kasatora, świadczy wydanie dwóch różnych wyroków przez WSA opartych na tym samym stanie faktycznym, gdzie przy wyrokowaniu Sąd w różny sposób dokonał oceny zeznań świadka J. K. GITD nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga ta została oparta wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Warunkiem skuteczności skargi opartej na tej podstawie jest wskazanie przez kasatora, które przepisy procesowe zostały naruszone przez Sąd I instancji, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej poza nieważnością postępowania, którą bierze pod uwagę z urzędu, co oznacza brak uprawnień do samodzielnego konkretyzowania zarzutów czy stawiania hipotez odnośnie tego jakiego przepisu dotyczy skarga kasacyjna. Innymi słowy Naczelny Sąd Administracyjny nie rozstrzyga w granicach danej sprawy lecz jest związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej oraz powołaną w tej skardze podstawą. Za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo iż organy administracji nie wyjaśniły dostatecznie wszystkich istotnych okoliczności sprawy zgodnie z art. 7, 8, 9, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. O istnieniu zaś wątpliwości co do faktów będących podstawą rozstrzygnięcia świadczy zdaniem kasatora okoliczność, iż w sprawie zostały wydane dwa różne wyroki WSA. Rzecz jednak w tym, iż wyrok WSA w W. z dnia 4 lipca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 825/08, którym uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego został wyeliminowany z obrotu prawnego wyrokiem NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1007/08. W uzasadnieniu tego wyroku NSA zalecił Sądowi I instancji, aby w toku ponownego rozpoznania sprawy dokonał oceny całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym zeznań świadka J. K. Sąd I instancji, któremu sprawa została przekazana, był więc związany zaleceniami NSA (art. 190 p.p.s.a.). Wykonując te zalecenia Sąd I instancji trafnie ocenił, iż organy niewadliwie ustaliły w oparciu o zeznania tego świadka, iż skarżący wykonywał przewozy drogowe po drogach publicznych pojazdami niezgłoszonymi do posiadanej licencji. Zeznania tego świadka Sąd I instancji mógł uznać za wiarygodne, gdyż znajdowały one potwierdzenie w tzw. wykresówkach. Nie można zatem podzielić poglądu, iż zeznania tego świadka nie zostały "zweryfikowane". W skardze kasacyjnej podnosi się, że "organy administracji powinny przeprowadzić postępowanie dowodowe w pełnym zakresie eliminując wszelkie wątpliwości co do faktów będących podstawą rozstrzygnięcia". Jednocześnie kasator nie wskazuje na żadne dowody, których przeprowadzenie pozwoliłoby na ocenę, iż postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone "w pełnym zakresie". Nie ulega wątpliwości, iż organ administracji publicznej obciąża ciężar udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez skarżącego przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zauważyć jednak należy, iż skarżący na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Dopuszczona zaś do udziału w postępowaniu strona ma możliwość zaznajomienia się z jego wynikami i może zgłosić nowe dowody. Nie można dopatrywać się winy organu, gdy strona mająca obowiązek współdziałania w postępowaniu w zakresie zbierania i przedstawiania korzystnego dla siebie materiału dowodowego nie zgłasza stosownych środków dowodowych. W konsekwencji nie jest też uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozważenie dowodów przedstawionych przez skarżącego, skoro skarżący takich dowodów nie przedstawił. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji mógł więc ocenić odmienne twierdzenia samego skarżącego "jako gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami". Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ostatniej ustawy.