II OZ 998/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. na postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt IV SAB/Po 39/09 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. W. i A. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w przedmiocie rozpatrzenia żądania stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: 1) uchylić punkt 2 zaskarżonego wyroku i przekazać w tym zakresie sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, 2) oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt IV SAB/Po 39/09 w sprawie ze skargi A. W. i A. W. w punkcie 1) zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu do wydania w terminie 1 miesiąca rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania A. i A. W. stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], w punkcie 2) zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu na rzecz skarżących kwotę 577 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku, o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot poniesionych kosztów obejmujących wpis od skargi 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej 150 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika 240 zł, zastępstwo procesowe przed Naczelnym Sądem Administracyjnym 120 zł. Jak wskazano, koszty za czynności pełnomocnika obliczono stosownie do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). W zażaleniu na pkt 2 powyższego wyroku w części dotyczącej wysokości zasądzonego wynagrodzenia pełnomocnika za udział w postępowaniu kasacyjnym A. W., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o zmianę zasądzonych na rzecz skarżących kosztów postępowania poprzez zasądzenie wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości żądanej w skardze kasacyjnej tj. kwoty 360 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego w kwocie 340 zł obejmującej wpis od zażalenia 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 240 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku zajmuje wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Powinno ono mieć charakter zwięzły, ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie przez sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Przytoczenie więc tylko przepisów prawnych lub powołanie się na ich literalne brzmienie nie jest wystarczające. W uzasadnieniu powinno się znaleźć ustalenie, jaka norma obowiązuje i jakie jest jej znaczenie, a więc uzasadnienie powinno zawierać interpretację przepisu w odniesieniu do określonej sprawy. Uzasadnienie powinno również uwidocznić operację logiczną, którą przeprowadził sąd stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że Sąd pierwszej instancji zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu na rzecz A. W. i A. W. zwrot kosztów postępowania tytułem wynagrodzenia pełnomocnika za udział w postępowaniu kasacyjnym przed NSA kwotę 120 zł poprzestał na podaniu podstawy prawnej, która w jego ocenie uzasadniać ma wysokość zasądzonej kwoty i arbitralnym stwierdzeniu, że tytułem kosztów wynagrodzenia radcy prawnego za zastępstwo procesowe przed NSA zasądza kwotę 120 złotych. Powyższego stwierdzenia Sąd nie poparł żadnymi argumentami, nie odnosząc się w ogóle do - zawartego w skardze kasacyjnej od postanowienia tego Sądu z dnia 11 marca 2009 r. odrzucającego skargę – wniosku skarżących o zwrot kosztów poniesionych z tytułu wynagrodzenia radcy prawnego w wysokości 360 zł. Przyjmując, że uzasadnienie orzeczenia sądowego stanowi odzwierciedlenie procesu stosowania prawa, który był udziałem sądu i doprowadził do ukształtowania treści decyzji, powinno ono uwidoczniać operację logiczną, którą przeprowadził sąd stosując określone normy prawne, w rozstrzyganej zaś sprawie Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania, co nie tylko stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a, ale i uniemożliwia dokonanie kontroli trafności rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania. Arbitralne przyjęcie kwoty wynagrodzenia radcy prawnego nastąpiło bez wyjaśnienia wpływu na jego wysokość rodzaju i stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy, jaki musiał być udziałem pełnomocnika skarżących w przyczynieniu się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy oraz odniesienie tych okoliczności do wysokości maksymalnej kwoty wynagrodzenia, które może być przyznane na gruncie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien ustalić, czy i w jakim stopniu na wysokość wynagrodzenia, które w sprawie niniejszej należy zasądzić pełnomocnikowi skarżących, wpływa rodzaj i stopień zawiłości sprawy, nakład pracy, jaki musiał być udziałem pełnomocnika skarżących w przyczynieniu się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się natomiast do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że jest on nieuzasadniony, albowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 pkt 9 i art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.