VII SA/Wa 916/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-24
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Mariola Kowalska, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może uchylić decyzję po upływie 5-letniego terminu od jej doręczenia, nawet jeśli postępowanie wznowiono z urzędu?Ratio decidendi
Organ administracji naruszył przepis art. 146 § 1 k.p.a., który jednoznacznie określa 5-letni termin na uchylenie decyzji od daty jej doręczenia. W przypadku, gdy doręczenie pozwolenia na budowę nastąpiło 30 maja 2000 r., termin na uchylenie tej decyzji upłynął 30 maja 2005 r. Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z lipca 2005 r., utrzymująca w mocy uchylenie decyzji z maja 2000 r., została wydana po terminie, co skutkuje jej niezgodnością z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia pozwolenia na budowę w wyniku wznowionego postępowania. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, wskazując na wstrzymanie wykonania decyzji o warunkach zabudowy z mocy prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przekroczenie terminu do uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska- Śpiewak, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skarg B. Sp. z o.o. w upadłości w K. oraz A. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. Sp. z o.o. w upadłości w K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) oraz na rzecz skarżącej A. R. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak: [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 28 ust. 1, art. 33 ust. 1 , art. 34 ust. 4, art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r, Nr 207, poz. 2016, ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, po wznowieniu postępowania, w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r., uchylił ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. oraz rozstrzygając o istocie sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2000 r. i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażami i infrastrukturą techniczną na działkach przy ul. E. oraz ul. K. w K. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a. zostało z urzędu wznowione postępowanie administracyjne. Nową nieznaną okolicznością była informacja Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie zawarta w postanowieniu z dnia 16 marca 1999 r., sygn. akt II SA/Kr 2498/98, że wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] października 1998 r., o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zw. dalej decyzją o WZiZT, Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nastąpiło z mocy prawa stosownie do art. 40 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r., Nr 5, poz. 368, ze zm.). Fakt wstrzymania wykonania ww. decyzji nie był znany Wojewodzie [...] w dacie wydania decyzji z dnia [...] maja 2000 r.
W przedmiotowej sprawie we wznowionym postępowaniu przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające, z którego wynika, iż Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wysłał w dniu 7 kwietnia 1999 r. do Prezydenta Miasta [...] ww. postanowienie. Ponieważ nastąpiło wstrzymanie z mocy prawa wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, niemożliwe było skorzystanie z praw nadanych tą decyzją do czasu prawomocnego zakończenia przed sądem administracyjnym postępowania w sprawie decyzji o WZiZT, zatem nie było podstawy do rozstrzygnięcia o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji (decyzja o WZiZT
nie podlegała wykonaniu).
Wniosek o pozwolenie na budowę został złożony w dniu 23 czerwca 1999 r., zatem po wstrzymaniu i po informacji, że wstrzymanie wykonania decyzji o WZiZT nastąpiło z mocy prawa. Prezydent Miasta [...], wydając decyzję w dniu [...] marca 2000 r., uwzględnił prawa wynikające z ostatecznej decyzji o WZiZT, podczas gdy prawa te zostały wstrzymane. Zdaniem organu odwoławczego powyższa okoliczność dawała podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę.
W postępowaniu odwoławczym, w dacie wydania decyzji z dnia [...] maja 2000 r., nieznana była organowi odwoławczemu okoliczność wstrzymania wykonania decyzji o WZiZT, ponieważ w aktach sprawy przekazanych przez organ I instancji nie było kopii postanowienia sądu ani żadna ze stron postępowania nie informowała organu odwoławczego o istnieniu tego dokumentu. Gdyby wówczas ta okoliczność była znana organowi odwoławczemu, stanowiłaby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego.
Rozstrzygając o istocie sprawy (przy uwzględnieniu zasady oceny w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie rozstrzygania), poddane zostało ocenie merytorycznej, zamierzenie inwestycyjne co do zgodności zaprojektowanego obiektu (wg proj. budowlanego) z obowiązującym na terenie objętym inwestycją miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla "S." w K. (Uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 8 września 2004 r.). Działki objęte zakresem inwestycji, tj.: nr [...] i [...] są położone w terenie oznaczonym w planie jako teren mieszkalno-usługowy MU 6, natomiast nr [...] i [...] są położone na terenie MN 4.3. Projektowany obiekt kubaturowy zlokalizowany jest na terenie MU 6. Dla tego terenu zapisem planu ustalono, iż lokalizacja nowych obiektów nie może powodować zwiększenia wskaźnika intensywności zabudowy 0,85, natomiast wysokość względna nowo realizowanej zabudowy nie może przekraczać 13,0 m.
Wskaźnik intensywności zabudowy wyliczony w projekcie wynosi 1,63, zatem znacznie przekracza dopuszczalny. Podana w projekcie budowlanym wysokość kalenicy + 16,34 m przekracza dopuszczalną 13,0 m, jeżeli nawet przyjęte by zostało, iż teren zostanie zniwelowany do poziomu ± 0,00, który w projekcie określony został jako poziom 207,49 m n.p.m., czyli około 3,50 m nad istniejącym terenem (podane rzędne terenu na mapie 203,9m n.p.m. - 204,03 m n.p.m.). Dla terenu MN 4.3 (czyli
obejmującym dz. [...] i [...], na których zaprojektowane zostały obiekty małej architektury, stacja trafo, dojścia i dojazdy), ustalenia planu mówią, iż nowa zabudowa nie może zwiększyć wskaźnika intensywności 0,4, a wysokość nie może przekraczać 11,0, dopuszcza się 13,0 m wysokości względnej jedynie wzdłuż północnej pierzei ul. K., nie stwierdza się na tym terenie naruszenia powyższego zapisu.
W treści planu w § 3 znajduje się definicja wysokości zabudowy i wysokość względną obiektów, określoną w metrach, należy rozumieć jako liczoną od poziomu gruntu w jego najniższym punkcie do kalenicy budynku bądź do najwyższego jego punktu. W projekcie podany został poziom terenu (rys. przekroju od nr 11 do 15) 3,80 m, pozwala to stwierdzić, iż wysokość względna obiektu w projekcie wynosi + 20,14 m.
Organ stwierdził zatem, orzekając w świetle obowiązującego obecnie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego osiedla "S.", iż zaprojektowana inwestycja narusza jego ustalenia, jest z planem niezgodna. Zatem stwierdzając, iż potwierdziła się przesłanka wznowienia postępowania, należało decyzję Prezydenta Miasta [...] uchylić, a orzekając o istocie sprawy w przedmiocie pozwolenia na budowę, orzec o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Z uwagi na okoliczność, że od dnia 8 września 2004 r. na terenie objętym przedmiotową inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego osiedla "S.", rozstrzygnięcie o udzieleniu pozwolenia na budowę uwzględniać musi ustalenia zawarte tym planem. Zatem zgodnie z brzmieniem ustawy Prawo budowlane art. 35 ust. 4, ponieważ nie zostały spełnione wymagania określone art. 35 ust.1 pkt 1, należało odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji zrealizowanej części inwestycji, pozwoli w ramach właściwości organom nadzoru budowlanego rozstrzygnąć sprawy tej inwestycji.
Wobec powyższego organ orzekł jak w sentencji.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła A. R. oraz B. Sp. z o.o. w upadłości.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, ze słusznie wskazał organ wojewódzki w uzasadnieniu swojej decyzji, że z uwagi na wstrzymanie przez Sąd wykonania decyzji SKO w [...], niemożliwe było korzystanie z praw nadanych tą decyzji do czasu
prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Tym samym organ administracji architektoniczno - budowlanej na tym etapie postępowania nie mógł udzielić pozwolenia na budowę spornej inwestycji. Z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie zaszła podstawa wznowienia postępowania, organ wojewódzki mógł przejść do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Organ II instancji wskazał, iż zamierzenie budowlane polegające na budowie omawianej w sprawie inwestycji jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla "S." w K., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] Organ odwoławczy podzielił ustalenie organu I instancji na temat intensywności zabudowy i wysokości inwestycji.
W świetle powyższego, zasadne zatem było uchylenie przez Wojewodę [...] decyzji dotychczasowej z dnia [...] maja 2000 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2000 r., w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie, tj. odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniach, organ wskazał, iż w świetle poczynionych ustaleń nie mają one wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Jednocześnie odnosząc się do zarzutów stron skarżących, organ odwoławczy stwierdził, że nie można uznać za trafny zarzut skarżących, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., uchylająca decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2000 r., została podjęta po upływie 5-ciu lat, organ wojewódzki bowiem postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. wznowił postępowanie i od tego dnia jest liczony termin, nie zaś od daty wydania decyzji w wyniku wznowionego postępowania. Natomiast w odniesieniu do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o obowiązujący w chwili obecnej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego osiedla "S." w K., zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 2004 r., należy zauważyć, iż organ wojewódzki, wznawiając postępowanie ocenia przesłanki wznowienia i w przypadku, gdy zachodzi okoliczność uchylenia decyzji, wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, biorąc pod uwagę przepisy prawa, obowiązujące w dacie rozstrzygania, w tym również obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "S." w K. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż organ wojewódzki pominął kwestię istnienia dla przedmiotowej inwestycji decyzji o WZiZT należy zauważyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2004 r., sygn. akt II SA/Kr 17/17/03, uchylił
decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 1998 r., oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r.
W świetle zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, jak również szczegółowych wyjaśnień zawartych w uzasadnieniu skarżonej decyzji, organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody.
Skargę do sądu administracyjnego złożyła A. R. oraz Syndyk masy upadłości B. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w K.
A. R. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 i 4, art. 145 § 1 pkt 5 i 7, art. 146 § 1 i 2, art. 150, art. 151 § 1 i 2 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 81 ust 1 pkt 2, 28 ust 1, 33 ust 1, 34 ust 4, 35 ust 4 Prawa budowlanego oraz § 7 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Syndyk masy upadłości B. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w K. wniósł o uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. Zarzucił naruszenie przez organ administracyjny art. 145 § 1 pkt 5, art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. oraz art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, jednakże w części z innych przyczyn niż zostało to wskazane w skardze.
Przede wszystkim podzielić należało pogląd skarżących co do tego, iż przepis art. 146 § 1 k.p.a. nie daje podstaw do uchylenia decyzji będącej przedmiotem postępowania wznowionego po upływie 5 lat od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji wydanej z naruszeniem przesłanek ujętych w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a.
Nie można zgodzić się przy tym ze stanowiskiem organu, że termin ten należy liczyć od dnia wydania przez organ wojewódzki postanowienia z dnia [...] grudnia 2004
r., którym wznowił on postępowanie. Treść art. 146 § 1 k.p.a. jednoznacznie określa, od jakiej daty liczy się wspomniany termin pięcioletni.
Jak wynika ze znajdujących się w aktach zwrotnych dowodów, doręczenia pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 2000 r., będącego przedmiotem postępowania wznowionego, następowały od 30 maja 2000 r. Terminem, do którego można było orzec o uchyleniu decyzji z dnia [...] maja 2000 r., był zatem 30 maja 2005 r.
Tymczasem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, orzekając ostatecznie o uchyleniu decyzji z dnia [...] maja 2000 r. Naruszony został zatem przepis art. 146 § 1 k.p.a. w stopniu istotnie wpływającym na treść zaskarżonej decyzji, co niezależnie od zarzutów skargi i podnoszonych argumentów spowodować musiało uchylenie zaskarżonej decyzji.
W postępowaniu prowadzonym ponownie organ administracji wyda stosowną decyzję, uwzględniając ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło