II SA/Go 507/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-09-24

Skład orzekający: Sędzia WSA Marek Szumilas, Sędzia WSA Joanna Brzezińska, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby w Policji przez komisję lekarską stanowi podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby, nawet jeśli funkcjonariusz podnosi zarzuty dotyczące przestępstw w procesie wydawania orzeczeń lekarskich?
Ratio decidendi
Orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby w Policji przez komisję lekarską jest podstawą do zwolnienia funkcjonariusza ze służby na mocy art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrywania zarzutów o charakterze kryminalnym w kontekście postępowania administracyjnego dotyczącego zwolnienia ze służby, a jedynie do kontroli legalności decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący D.Ł. został zwolniony ze służby w Policji rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji z powodu całkowitej niezdolności do służby orzeczonej przez komisję lekarską. Po wniesieniu odwołania, Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie prawa i podnosząc kwestie związane z postępowaniem dyscyplinarnym oraz domniemanymi przestępstwami przy wydawaniu orzeczeń lekarskich. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant Inspektor Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi D.Ł. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Uzasadnienie. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2009r. Komendant Powiatowy Policji zwolnił D.Ł. z dniem [...] marca 2009r. ze służby w Policji. Decyzja wydana została na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 oraz art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (DZ.U. Nr 43 poz. 277 ze zm.) - dalej zwana ustawą, w związku z § 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia (DZ.U. z 2001 r. Nr 152 poz. 1732). Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, że od dnia [...] stycznia 2008r D.Ł. przebywał na zwolnieniu lekarskim. W dniu [...] sierpnia 2008r. do Komendy Powiatowej Policji wpłynęło orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA nr [...] z dnia [...] lipca 2008r. zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA orzekające całkowitą niezdolność do służby w Policji. W tej sytuacji - stwierdził organ administracyjny - na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 ustawy funkcjonariusza D.Ł. należało zwolnić ze służby w Policji. Zwolnienie nastąpiło po 12 miesiącach od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Od powyższego rozkazu personalnego D.Ł. wniósł odwołanie, w którym zarzucił, że rozkaz wydany został w wyniku przestępstw. W piśmie uzupełniającym do odwołania strona wskazywała na okoliczności związane z postępowaniem dyscyplinarnym, dotyczące sposobu i warunków wykonywania służby, nadto na okoliczności uszkodzenia i naprawy samochodu marki [...]. Odwołujący się zarzucił, że orzeczenia lekarskie zostały wydane w wyniku przestępstwa. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podtrzymał argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. Od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji D.Ł. wniósł skargę. W skardze skarżący zarzucił, że organ II instancji nie ustosunkował się do okoliczności podniesionych w odwołaniu od rozkazu personalnego wydanego w sprawie w l instancji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga podlegała oddaleniu. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. z 2002r. Nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tym organami a organami administracji rządowej. Kontrola administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl przepisów art. 134 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwaną dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie do treści art. 145 §1 pkt 1" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem nie każde stwierdzone naruszenie przepisów prawa skutkować będzie uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, lecz jedynie te o jakich mowa w przytoczonym powyżej przepisie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2009r. Komendant Powiatowy Policji zwolnił D.Ł. z dniem [...] marca 2009r. ze służby w Policji. Decyzja wydana została na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 oraz art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (DZ.U. Nr 43 poz. 277 ze zm.) w związku z § 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia (DZ.U. z 2001 r. Nr 152 poz. 1732). Stosownie do treści art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. W myśl art. 43 ust. 1 zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pktl i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA nr [...] z dnia [...] lipca 2008r. D.Ł. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Orzeczenie to zostało zatwierdzone przez Przewodniczącego Okręgowej Komisji Lekarskiej. W tej sytuacji w sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy obligująca organ do wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. Całkowita niezdolność do służby dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza - w ogóle, a nie tylko okresowo - możliwość pełnienia służby w danej formacji uzbrojonej. Ma tym samym charakter trwały. Takie, jedynie możliwe rozumienie "całkowitej niezdolności do służby" wskazuje na tożsamość znaczeniową tego pojęcia z określeniem "trwałej niezdolności do służby". Orzeczenie komisji lekarskiej zawierające rozstrzygnięcie przewidziane w § 13 ust. 1 pkt 5 jest zatem orzeczeniem, o którym mowa w § 14 ust. 2 i § 23 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw lekarską całkowitej niezdolności do służby stanowi więc podstawę do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o policji (por. wyrok NSAz 5 lipca 2006r, l OSK 1338/05, Lex nr 27 5451). Należy w tym miejscu wskazać, że sprawa zwolnienia funkcjonariusza - policjanta ze służby ma charakter sprawy administracyjnej, a w sprawach tych, w zakresie nieuregulowanym odmiennie w ustawie o Policji i przepisach wydanych na jej podstawie, mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Wynika to z art. 1 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 k.p.a. Sprawa zwolnienia funkcjonariusza ze służby wykracza poza sprawę wynikającą tylko z podległości służbowej. Dotyczy ona bowiem całkowitej zmiany dotychczasowego statusu prawnego funkcjonariusza -policjanta jako obywatela, pozbawiając go przynależności do określonej grupy zawodowej (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 1991 r. , II SA 1188/91, Prawo i Życie 1993r. Nr 5 str. 15). Należy wskazać na związany charakter decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji w wypadku wydania przez komisję lekarską orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby w Policji. Organ administracyjny, w wypadku zaistnienia okoliczności wymienionej we wskazanym powyżej przepisie prawa, ma obowiązek wydania orzeczenia o danej treści. Decyzja o charakterze związanym stanowi zaprzeczenie decyzji o charakterze uznaniowym, której wydanie opiera się na tzw. luzie decyzyjnym, ograniczonym zasadami ogólnym prawa procesowego i prawa materialnego. W wypadku decyzji związanej właściwy organ administracyjny w toku postępowania wyjaśniającego ma obowiązek zbadania czy w konkretnej sprawie zaistniały okoliczności wymienione przez ustawodawcę w danym przepisie prawa, a w wypadku ustalenia, że stan faktyczny sprawy wyczerpuje dyspozycję danego przepisu prawa materialnego - ma obowiązek wydania decyzji o treści przewidzianej przez ustawodawcę. W rozpatrywanej sprawie okoliczność orzeczenia przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA o całkowitej niezdolności skarżącego do służby w Policji, w myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy, skutkowała wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji. Zapadłej w tym stanie faktycznym i prawnym decyzji nie można zarzucić, iż wydana została z naruszeniem przepisów prawa. Z powyższych względów zarzuty skarżącego sformułowane w odwołaniu od decyzji organu l instancji oraz w skardze do Sądu Administracyjnego nie mogły zostać uwzględnione. Okoliczności opisane przez skarżącego w piśmie z dnia [...] marca uwzględnione. Okoliczności opisane przez skarżącego w piśmie z dnia [...] marca 2009r. nie mogły mieć wpływu na wynik rozstrzygnięcia w sprawie, albowiem zasadniczą kwestią w rozpatrywanej sprawie jest orzeczenie o całkowitej niezdolności skarżącego do służby w Policji, co - jak wyżej wykazano - obligowało organ do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji. Z woli ustawodawcy osoby pełniące służbę w Policji winny spełniać szczególne wymagania zarówno w zakresie cech fizycznych jak i psychicznych. W art. 25 ust. 1 zawarta jest regulacja, zgodnie z którą służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Konsekwencją rygorystycznych wymagań wobec kandydatów do służby w Policji jest konieczność pozbawienia statusu funkcjonariusza Policji w wypadku utraty przez niego cech wymienionych w art. 25 ust. 1 ustawy, a za taką sytuację należy uznać orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby w Policji. Analizując niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z zachowaniem rygoru wynikającego z art. 43 ust. 1 ustawy. W przypadku stwierdzenia, że zachodzą przesłanki wymienione w przepisie art. 41 ust. 1 pkt 1 organ bezwzględnie zobowiązany jest do zachowania okresu ochronnego przewidzianego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Z akt sprawy wynika, że skarżący nieprzerwanie od dnia [...] stycznia 2008r. do [...] stycznia 2009r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, z upływem tegoż okresu skarżący do służby już nie powrócił. Rozkazem personalnym Komendanta Policji z dnia [...] stycznia 2009r. orzeczono zwolnienie skarżącego ze służby. Na skutek wniesionego odwołania, rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2009r. Komendant Wojewódzki Policji uchylił zaskarżony rozkaz personalny i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wydany został, będący przedmiotem badania Sądu, rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] marca 2009r. oraz rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie z dnia [...] kwietnia 2009r. Ze zestawienia powyższych dat, które pozostają poza sporem, wynika że okres ochronny, o którym mowa w art. 43 ust. 1 w rozpatrywanej sprawie został zachowany. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło