V SA/Wa 625/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na osiedlenie się na terytorium RP; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 roku nr [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...], orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia Cudzoziemce I. W. zezwolenia na osiedlenie się w Polsce. W uzasadnieniu powołanych decyzji organy obu instancji zajęły stanowisko, iż sprawa dotycząca udzielenia Stronie zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r., który odmówił Cudzoziemce zezwolenia z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Mąż Cudzoziemki w dniu zawierania małżeństwa – [...] lipca 2004 r. nie był obywatelem polskim. Obywatelstwo polskie otrzymał dopiero [...] października 2005 r. Zdaniem organów w powyższej sytuacji wydanie decyzji merytorycznej w następstwie kolejnego wniosku Strony o zezwolenie na osiedlenie się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nie jest możliwe i skutkowałoby stwierdzeniem jej nieważności. W skardze z dnia 25 marca 2009 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. W. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i zarzuciła organom obu instancji naruszenie art. 7, 77, 107 i 134 kpa oraz art. 8, 18 i 32 Konstytucji. W uzasadnieniu skargi przede wszystkim podnosiła, iż w czasie pomiędzy decyzją odmowną a złożeniem przez nią kolejnego wniosku o zezwolenie na osiedlenie się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, tj. pomiędzy [...] października 2007 r. a [...] stycznia 2008 r. zmieniły się okoliczności sprawy, co obligowało organy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku z [...] stycznia 2008 r. Równocześnie kwestionowała przyjętą przez organ interpretację art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którą już w dniu zawierania związku małżeńskiego małżonek Strony musi posiadać obywatelstwo polskie. Wskazała, iż stanowisko organu prowadzi do dyskryminacji i nierównego traktowania obywateli polskich zawierających związek małżeński z cudzoziemcami, zmuszając do pozornych rozwodów i powtórnego zawierania małżeństw. W chwili składania wniosku z 2008 r. Cudzoziemka spełniała już przesłankę dwuletniego nieprzerwanego pobytu na terytorium Polski, jej małżonek posiadał obywatelstwo polskie a małżeństwo trwało ponad trzy lata. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyjaśniając, iż Cudzoziemka może legalizować swój pobyt w Polsce na innej podstawie, a zatem nie można mówić o pogorszeniu sytuacji życiowej czy dyskryminacji jej męża – obywatela polskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 07 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania prowadzącego do oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie poprzedzające jej wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. Rozpatrując sprawę w oparciu o wskazane kryteria Sąd stwierdza, iż skarga jest zasadna. Okoliczności faktyczne sprawy nie są sporne: Cudzoziemka w dniu [...] lipca 2004 r. zawarła związek małżeński z obywatelem [...]. W dniu [...] października 2005 r. otrzymał on obywatelstwo polskie. W 2007 r. Strona wniosła po raz pierwszy o zezwolenie na osiedlenie się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w oparciu o art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Wojewoda [...] załatwił sprawę odmownie argumentując swą decyzję brakiem przesłanki 2-letniego nieprzerwanego zamieszkiwania Strony na terytorium Polski i faktem, iż w dniu zawarcia małżeństwa mąż Cudzoziemki nie był obywatelem polskim. Ponowny wniosek o zezwolenie na osiedlenie się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej Strona złożyła [...] stycznia 2008 r. wskazując, iż jest żoną obywatela polskiego od ponad 3 lat i spełnia wymóg 2-letniego nieprzerwanego zamieszkiwania na terytorium Polski. Problem w sprawie dotyczy wykładni art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. w jej brzmieniu na dzień wydawania zaskarżonej decyzji oraz możliwości merytorycznego rozpoznania przez organ sprawy z ponownego wniosku Cudzoziemca o zezwolenie na osiedlenie się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odnosząc się do powyższych zagadnień stanął na stanowisku, iż z powagą rzeczy osądzonej, na gruncie art. 156 § 1 pkt 3 kpa, mamy do czynienia gdy tożsamość spraw dotyczy podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Przy czym stan faktyczny powinien być brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych ( tak Komentarz do art. 156 kpa – M.Jaśkowska, A.Wróbel, LEX, 2009, wyd.III). W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny na dzień złożenia wniosku z [...] stycznia 2008 r. uległ zmianie, co do długości okresu bezpośredniego przebywania Cudzoziemki na terytorium Polski na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony przed złożeniem wniosku o zezwolenie na osiedlenie się. Wymóg nieprzerwanego, bezpośrednio przed złożeniem wniosku, przebywania cudzoziemca na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez co najmniej 2 mata stanowi jedną z przesłanek uzyskania zezwolenia na osiedlenie się z mocy art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r., a zatem jako fakt prawotwórczy współdecyduje o tożsamości sprawy. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, wniosek Cudzoziemki z dnia [...] stycznia 2008 r. wszczął nową sprawę, która powinna zostać rozpatrzona przez organ merytorycznie. Przy merytorycznym rozpoznawaniu wniosku organ winien ocenić spełnienie przez Cudzoziemkę przesłanek z art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, przy czym wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, iż współmałżonek cudzoziemca starającego się o uzyskanie zezwolenia na osiedlenie się na terytorium RP winien co najmniej przez 3 lata przed złożeniem wniosku o to zezwolenie mieć obywatelstwo polskie. Niewzruszonym wymogiem z art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach jest zatem pozostawanie w związku małżeńskim z osobą, która co najmniej od 3 lat przed składaniem wniosku ma obywatelstwo polskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zatem za zasadne zarzuty skargi podnoszące, iż zastosowana przez organ wykładnia językowa art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach może prowadzić do nierównego traktowania obywateli polskich w zależności od tego czy urodzili się jako obywatele Polski, czy też i kiedy obywatelstwo polskie otrzymali. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody Mazowieckiego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a.