I SA/Wa 1034/09

WyrokWSA w Warszawie2009-09-24

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Iwona Kosińska, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły, czy wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w szczególności, czy cel ten został zrealizowany, biorąc pod uwagę ogólnikowe określenie tego celu w decyzji wywłaszczeniowej i brak kluczowych dokumentów potwierdzających jego realizację?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie przeprowadziły wystarczająco dokładnego postępowania wyjaśniającego i dowodowego w celu ustalenia rzeczywistego celu wywłaszczenia oraz jego realizacji. Brak kluczowych dokumentów, takich jak decyzja lokalizacyjna i plany realizacji inwestycji, uniemożliwił prawidłową ocenę, czy nieruchomość stała się zbędna. Ponadto, nieprawidłowo ustalono krąg stron postępowania, pomijając Spółdzielnię, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania. W związku z tym, zaskarżone decyzje zostały uchylone jako wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych i materialnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spadkobierców o zwrot nieruchomości wywłaszczonej decyzją z 1980 r. na cele budowy osiedla mieszkaniowego. Starosta P. orzekł o zwrocie części nieruchomości, odmawiając zwrotu innej części, na której znajdował się budynek mieszkalny i która była w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Prezydent Miasta W. zaskarżył obie decyzje do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o gospodarce nieruchomościami i kpa. Skarżący podnosił, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez budowę osiedla i jego infrastruktury.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi Prezydenta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza na rzecz Prezydenta W. od Wojewody [...] kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu poniesionych kosztów sądowych. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W. utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] orzekającą o zwrocie na rzecz A. K., R. K. i S. K. nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako działki ewidencyjne o numerach: [...] z obrębu [...] oraz [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m² za zwrotem zwaloryzowanego odszkodowania oraz odmawiającej zwrotu nieruchomości stanowiących część działek ewidencyjnych o numerach [...] z obrębu [...] oraz [...] z obrębu [..] o łącznej powierzchni [...] m². Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że nieruchomość o powierzchni [...] m², stanowiąca dawną działkę nr [..] z dawnego obrębu nr [...], będącą własnością S. K., położona w W. przy ul. [...], została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] sierpnia 1980 r. nr [...], wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. z 1974 r. Dz. U. Nr 10, poz. 64, ze zm.). Zgodnie z decyzją lokalizacyjną z dnia [...] grudnia 1976 r. nr [...] celem wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego [...], z tym, że na wniosek właściciela wywłaszczono dodatkowo grunt o powierzchni [...] m², znajdujący się poza przywołaną lokalizacją inwestycji. Wnioskiem z dnia [...] marca 1994 r. spadkobiercy S. K. wystąpili o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Decyzją z dnia [..] lipca 2008 r. Starosta P. orzekł o zwrocie na rzecz A. K., R. K. i S. K. nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako działki ewidencyjne o numerach: [...] z obrębu [...] oraz [...] z obrębu [...] za zwrotem zwaloryzowanego odszkodowania oraz odmówił zwrotu nieruchomości stanowiącej część działek ewidencyjnych o numerach: [...] z obrębu [...] oraz [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że dawna działka nr [...] aktualnie stanowi działki o numerach ewidencyjnych: [...] z obrębu [...] oraz [...] z obrębu [...], przy czym działki nr [...] nie zostały zagospodarowane na cel wywłaszczenia. Natomiast na terenie działki nr [...] znajduje się [...] wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] stycznia 1985 r. nr [...]. W związku zaś z tym, że ta część wywłaszczonej nieruchomości znajdowała się poza lokalizacją osiedla mieszkaniowego i została wywłaszczona na wniosek byłego właściciela nie można stwierdzić, że stała się zbędna na cel wywłaszczenia, ponieważ dla tej części wywłaszczonej nieruchomości nie było określonego celu wywłaszczenia. Działka nr [...] stanowi natomiast własność Miasta W. i znajduje się do dnia [...] 2092 r. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni [...]. Na działce tej posadowiono budynek mieszkalny, wielorodzinny, stanowiący odrębny przedmiot własności. Wpisu prawa użytkowania wieczystego dokonano w dniu [...] 1993 r. na podstawie umowy z dnia [...] 1993 r. o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu, a zatem roszczenie o jej zwrot nie przysługuje. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Prezydent Miasta W. złożył odwołanie podnosząc, że zwracana nieruchomość leży w liniach rozgraniczających teren planowanej inwestycji celu publicznego tj. budowy [...]. Po jego rozpatrzeniu organ odwoławczy stanął na stanowisku, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ II instancji wyjaśnił, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż zwrotowi podlega nieruchomość położona aktualnie przy ul. [...], czyli działki nr [...] z obrębu [.]..] oraz nr [...] z obrębu [...]. Przywołując treść art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) organ odwoławczy stanął na stanowisku, że bezspornym jest, iż cel na który przejęto działki nr [...] nie został zrealizowany. Wojewoda zwrócił uwagę, że w sprawach zwrotu wywłaszczonych nieruchomości istotne jest to, czy w określonym przedziale czasowym rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia, lub czy po upływie określonego czasu cel ten został zrealizowany, tak więc samo ujęcie danej inwestycji w planie zagospodarowania przestrzennego, bez jej faktycznej realizacji, nie ma żadnego wpływu na ocenę przesłanek dotyczących zwrotu nieruchomości. Organ II instancji uznał, że zwracana część wywłaszczonej nieruchomości znajduje się na terenie objętym decyzją z dnia [...] grudnia 1992 r. zatwierdzającą plan realizacyjny inwestycji osiedla [...]. W trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2008 r. ustalono, że na działkach nr [...] [...]. Powyższe ustalenia potwierdzają oględziny przeprowadzone przez rzeczoznawcę majątkowego w maju 2008 r., z których wynika, że przedmiotowe działki są niezbudowane. Stan zwracanego gruntu nie uległ zmianie w stosunku do stanu terenu z dnia wywłaszczenia. Na zwracanej nieruchomości obecnie jedynie zaplanowano [...]. Przez działkę nr [...] przebiega [...], zaś przez obie wymienione działki przechodzi [...]. Powołując się na wyroki sądów administracyjnych organ II instancji stanął na stanowisku, że budowa [...] z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że z pisma Urzędu Miasta W. [...] dnia [...] października 2007 r. wynika, iż nie zostały wydane decyzje zezwalające na budowę obiektów przy ul. [...], obejmujące przedmiotowe działki. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty P. Na decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent Miasta W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Zdaniem skarżącego powołane decyzje naruszają art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarówno Starosta, jak i Wojewoda nie biorąc pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy naruszyli, zdaniem Prezydenta, art. 7 kpa. Skarżący podkreślił, że działki nr [...] są obecnie objęte decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] ustalającą warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie [...]. Na zwracanej nieruchomości została wykonana także [...]. Ponadto przez działkę ewidencyjną nr [...] przebiega [...]. Prezydent wskazał przy tym na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 1999 r. sygn. akt IV SA 2033/96, zgodnie z którym celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących jak ciągi komunikacyjne, parkingi i inne urządzenia. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom. Zmiany celu wywłaszczenia nie oznacza modyfikacja projektu zagospodarowania terenu polegająca na dostosowaniu jej do potrzeb inwestora np. tymczasowa zmiana przeznaczenia części wywłaszczonej nieruchomości. W związku z tym zdaniem skarżącego cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego, został zrealizowany. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi aczkolwiek częściowo z innych powodów, niż w niej podniesiono. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty P. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, na skutek wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy. Istotą postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jest ustalenie zbędności tej nieruchomości lub jej części na cel, na jaki została ona wywłaszczona. Zgodnie bowiem z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się zaś zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczaniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczaniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ust. 1 i 2). Organ rozpatrujący sprawę zwrotu nieruchomości wywłaszczonej związany jest treścią przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który zawierającym zamknięty katalog okoliczności, w których można uznać nieruchomość za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i który to katalog nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Zbędność przejętej nieruchomości stanowi materialnoprawną przesłankę do jej zwrotu na rzecz uprawnionego podmiotu. Dlatego też w postępowaniu o zwrot nieruchomości konieczne jest jednoznaczne ustalenie przez organ orzekający rzeczywistego celu wywłaszczenia. Dopiero bowiem wtedy możliwe stanie się badanie przez organ prowadzący postępowanie, czy cel ten został, czy też nie został zrealizowany, w aspekcie jego zgodności z celem, na jaki nieruchomość została przejęta. Ustalenie celu wywłaszczenia, co do zasady, następuje poprzez przywołanie celu, jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej. Jednak w sytuacji, gdy cel ten określony jest w decyzji w sposób ogólnikowy, nieprecyzyjny lub bardzo generalny, organ prowadzący postępowanie zwrotowe jest zobowiązany ustalić precyzyjnie cel wywłaszczenia, jaki miał być zrealizowany na konkretnej nieruchomości. To uszczegółowienie (doprecyzowanie) winno nastąpić na podstawie analizy całej dostępnej dokumentacji, która powstał w celu przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego. W ocenie Sądu orzekającego obie decyzje organów orzekających nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym, stoją w sprzeczności z treścią art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) i dlatego nie mogą się ostać. Nieruchomość (dawna działka nr [...]), której część stanowią obecnie działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m², została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] sierpnia 1980 r. Jak wynika z treści decyzji wywłaszczeniowej, celem wywłaszczenia była realizacja inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego [...] zgodnie z decyzją lokalizacyjną z dnia [...] grudnia 1976 r. Wobec tak ogólnie określonego celu nabycia nieruchomości, ustalenie jakie przeznaczenie w ramach tej inwestycji (obejmującej swoim zasięgiem [...]) oraz zbadanie jej realizacji na terenie konkretnej działki wymaga w ocenie Sądu dokładnej analizy przywołanej w decyzji wywłaszczeniowej decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] grudnia 1976 r. (której brak jest w aktach administracyjnych) oraz planów realizacji tej inwestycji i skonfrontowania zapisów zawartych w tych dokumentach z faktycznym wykorzystaniem terenu. Zważyć bowiem należy, że realizacja inwestycji w postaci budowy "osiedla mieszkaniowego" obejmować musi ze swej istoty nie tylko wykonanie samych budynków mieszkalnych, obiektów handlowych, ulic i ciągów pieszych, ale także innych obiektów składających się na infrastrukturę tego osiedla, w tym między innymi wytyczenie pełniących funkcje rekreacyjne terenów zieleni osiedlowej. W tym stanie rzeczy to, że na nieruchomości nie wykonano żadnych prac budowlanych, wymagających stosownych zezwoleń, nie musi automatycznie oznaczać, iż teren ten został wykorzystany w sposób odmienny, niż zaplanowano w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej. Z treści uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie wynika, by w toku postępowania wyjaśniającego organy dokonały takiej analizy. Zgromadzony zaś w sprawie materiał dowodowy nie daje jednoznacznej odpowiedzi, jakie przeznaczenie terenu wchodzącego w skład obecnej działki nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...] przewidziane zostało w ramach realizacji inwestycji, o której mowa w decyzji wywłaszczeniowej. Przede wszystkim brak jest w aktach wspomnianej wyżej decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] grudnia 1976 r. nr [...], jak również zatwierdzonych planów jej realizacji. Wynika z tego, że pomimo niesprecyzowania celu wywłaszczenia dotyczącego przedmiotowej nieruchomości, Starosta stwierdził, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na spornym gruncie, a co za tym idzie przedmiotowe działki spełniają ustawowe przesłanki do zwrotu na rzecz wnioskodawców. Stanowisko swoje organ oparł na obecnym, faktycznym stanie ich zagospodarowania (przedstawionym w znajdującym się w aktach administracyjnych protokole wizji z dnia [...] 2008 r. oraz operacie szacunkowym z dnia [...] maja 2008 r. sporządzonym w tym postępowaniu przez rzeczoznawcę majątkowego), z którego wynika, że część spornej nieruchomości stanowi [...], a zwracana część wywłaszczonej nieruchomości znajduje się na terenie objętym w 12 lat po jej wywłaszczeniu decyzją z dnia [...] grudnia 1992 r. zatwierdzającą plan realizacyjny inwestycji osiedla [...]. Dowodzi to, zdaniem organu I instancji, że jest ona zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej i dlatego podlega zwrotowi. Takie stanowisko Starosty nie budziło zastrzeżeń organu odwoławczego utrzymującego w mocy zaskarżoną decyzję Starosty P. Zdaniem Sądu, skoro w aktach sprawy brak jest dowodów jednoznacznie wskazujących, na jaki konkretnie cel w ramach budowy osiedla [...] przeznaczone zostały przedmiotowe działki, to w tej sytuacji orzeczenie o zwrocie spornych nieruchomości uznać należy za co najmniej przedwczesne, zaś postępowanie wyjaśniające i dowodowe w tej sprawie za przeprowadzone zbyt pobieżnie i z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, jako podmiot kierujący postępowaniem, stosownie do treści art. 7 kpa obowiązany jest podejmować wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a następnie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w oparciu o treść art. 77 § 1 kpa oraz dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), jak również uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia i wyjaśnienia zastosowanej w nim podstawy prawnej decyzji (art. 107 § 3 kpa). Nadto, postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone dopóki organ nie ustali, czy stan faktyczny przewidziany w danej normie prawnej wystąpił, czy też nie. Umożliwia to kontrolę legalności decyzji przez organ drugiej instancji, a także przez Sąd, oraz pozwala na ochronę interesu prawnego stron. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sadu, wydając kontrolowane decyzje administracyjne, organy nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych, w myśl przywołanych ogólnych zasad postępowania administracyjnego, do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a ocena, że na przedmiotowych działkach nie zrealizowano celu wywłaszczenia, nie została dostatecznie uzasadniona, ponieważ nie znajduje wystarczającego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Tym samym z akt sprawy wynika, że podstawowa dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy możliwości zwrotu nieruchomości kwestia ustalenia i skonkretyzowania celu, na jaki wywłaszczona została sporna działka, nie została przez organy należycie i dostatecznie, z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zbadana. Zdaniem Sądu wyjaśnienie podniesionych wątpliwości było natomiast elementem niezbędnym do dokonania prawidłowej oceny zasadności wniosku o zwrot wywłaszczonej działki. Oznacza to, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem powołanych przepisów art. 7 i 77 § 1 i 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto w tej sytuacji, zdaniem Sądu, wydane w sprawie decyzje naruszają art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.), bowiem w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można było uznać w sposób nie budzący wątpliwości, że na zwracanych działkach nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. Sąd orzekający stoi na stanowisku, że ustalając cel wywłaszczenia organ nie może opierać swojego rozstrzygnięcia na faktach i dowodach, które powstały po upływie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Postępując bowiem w ten sposób organy naruszyły w niniejszej sprawie przywołany wyżej art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do przepisów ustawy dotyczących instytucji zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie można opierać się na dowolnej ich interpretacji. Zarówno zatem odmawiając, jak i dokonując zwrotu nieruchomości bez dokonania niezbędnych ustaleń, co do istnienia (lub nieistnienia) przesłanek zwrotu organy orzekające naruszają przepisy art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, że działka nr [...] z obrębu [...] znajduje się od 1993 r. w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni [...]. Jest ona zabudowana [...]. Z odpisu z księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że budynki te obciążały ograniczone prawa rzeczowe w postaci spółdzielczych własnościowych praw do niektórych lokali. Jednak biorąc pod uwagę fakt, że od dnia wydania tego odpisu minęły juz ponad 4 lata, to obecnie na jego podstawie nie sposób ustalić, czy w budynkach tych znajdują się mieszkania (czy też nie), których właściciele posiadają tzw. odrębną własność lokalu mieszkalnego wraz z odpowiednim udziałem w prawie użytkowania wieczystego do gruntu, co osobom tym, tak samo jak i spółdzielni [...], która nie brała do tej pory udziału w postępowaniu zwrotowym, dawałoby przymiot stron postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, na której posadowiony został taki budynek. Oznaczałoby to, że organy prowadząc niniejsze postępowanie dodatkowo nieprawidłowo ustaliły jego krąg podmiotowy, przez co naruszyłyby również przepisy art. 8, 10 i 28 kpa, które to naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Wskazane uchybienie w postaci niewątpliwego pominięcia przez organy co najmniej jednego uczestnika postępowania, czyli Spółdzielni [...], również spowodowało, że koniecznym stało się uchylenie obu decyzji w celu ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego z udziałem wszystkich jego stron. Biorąc powyższe wywody pod uwagę, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przede wszystkim ponownie dokładnie zbada aktualny stan prawny przedmiotowych nieruchomości powstałych z dawnej działki nr [...] w celu ustalenia prawidłowego kręgu podmiotów uprawnionych do udziału w tym postępowaniu oraz biorąc pod uwagę wywody Sądu, uzupełni materiał dowodowy o dokumenty archiwalne, które uda mu się uzyskać, w tym przede wszystkim o decyzję lokalizacyjną z dnia [...] grudnia 1976 r. nr [...], jednoznacznie precyzujące cel wywłaszczenia w odniesieniu do przedmiotowych działek. W tym celu organ może wystąpić np. do inwestora, Spółdzielni [...] lub innych spółdzielni, które przez wiele lat władały i gospodarowały m.in. spornymi gruntami. Organ może również wystąpić do archiwów państwowych o wskazanie, czy są w posiadaniu dokumentacji związanej z planowaniem, realizacją i budową osiedla mieszkaniowego [...]. Dopiero po ustaleniu wszystkich stron postępowania, uzupełnieniu niezbędnego materiału dowodowego, na podstawie całości zgromadzonych akt sprawy organ jednoznacznie sprecyzuje cel na jaki, w ramach inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego [...], miały być przeznaczone sporne grunty i dopiero wówczas przejdzie do ponownej analizy złożonego wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie zaś z treścią art. 107 § 3 kpa organ przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które to uzasadnienie winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło