II SA/Sz 663/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-09-24
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Henryk Dolecki, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasad czynnego udziału strony w postępowaniu i prawidłowego przeprowadzenia dowodów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów procedury administracyjnej. Organy nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu, nie umożliwiły wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wyjaśniono również, czy obiekt był użytkowany w całości, czy tylko w części, co ma znaczenie przy wymiarze kary.Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy karę nałożoną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego za nielegalne użytkowanie hali magazynowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. poprzez brak czynnego udziału w postępowaniu i nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli oraz sporządzenie protokołu. Organy uznały, że hala była użytkowana bez wymaganego pozwolenia, co potwierdzały zdjęcia z kontroli.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] r., nr[...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 59f ust. 1, 2 i 3, art. 59g ust. 1 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia [...] Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...]., nr[...], wymierzającego karę z tytułu nielegalnego użytkowania hali magazynowej wraz zapleczem socjalno-biurowym, znajdującej się w [...] przy ul. [...] , na działce o nr ewid. [...] , w wysokości [...] złotych utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w[...] , w wyniku przeprowadzenia w dniach [...] r. obowiązkowej kontroli hali magazynowej znajdującej się na działce nr [...] przy
ul. [...] , ustalił że przedmiotowa hala jest użytkowana. Do akt sprawy organu powiatowego załączono fotografie wykonane podczas przeprowadzania obowiązkowej kontroli, na których widoczne jest wnętrze przedmiotowej hali z paczkami, regałami i pracującymi ludźmi.
W oparciu o poczynione ustalenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w[...] wydał w dniu 29 sierpnia 2006 r. na podstawie art. 59g w związku z art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 123 K.p.a. postanowienie nr SO-7364/41/2/06, w którym wymierzył spółce z o.o. "[...] " w [...] karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu w wysokości [...] zł
Na postanowienie organu I instancji zażalenie wniosła "[...] Sp. z o.o.
w [...] wnosząc o jego uchylenie oraz umorzenie postępowania organu I instancji.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podała m. in., że przeprowadzający kontrolę, kończąc czynności kontrolne w dniu [...] r. nie mieli żadnych zastrzeżeń. Natomiast w dniu [...] r. kontrolujący oświadczyli, iż muszą dokonać dodatkowych czynności i dopiero wtedy protokół zostanie przedstawiony do podpisania.
W rzeczywistości został sporządzony kolejny protokół, który stanowił kontynuacje kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r., który pracownicy skarżącej podpisali nie wnosząc żadnych uwag, nie zdając sobie sprawy z ewentualnych konsekwencji. Następnie opisała zmiany, jakie według pracowników skarżącej, uczestniczących w obowiązkowej kontroli zostały dokonane w treści protokołu w dniu [...] r. w stosunku do zapisów w protokole poczynionych w dniu [...] r. Skarżąca podała, iż dopiero w tym dniu w protokole pojawił się zapis, że: "w czasie kontroli stwierdzono, że część hali magazynowej objętej kontrolą była użytkowana", co jest nieprawdą, bo hala w dniu kontroli nie była użytkowana. Gdyby nawet przyjąć, że w dniu kontroli hala była rzeczywiście użytkowana, to inspektorzy powinni stwierdzić ten fakt już w dniu [...] i dokonać odpowiednich zapisów. Natomiast zdjęcia wykonano dopiero w dniu [...]
i obrazują stan na dzień [...] r. i nie mogą być dowodem do protokołu z dnia
[...] .Zdaniem skarżącej dopisanie pod podpisami kontrolujących daty ,, [...] ", jest kolejnym dowodem na przerabianie przez inspektorów protokołu, gdyż takich zapisów w protokołach nie stosuje się, a w tym przypadku chciano wykazać, że kontrolę zakończonej budowy obiektu budowlanego prowadzono przez dwa dni.
Skarżąca zarzuciła także, że organ I instancji naruszył przepis art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a., nieumożliwiając jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem zaskarżonego postanowienia.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane, bowiem gdyby przyjąć, że faktycznie doszło do naruszenia przepisu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, to w dniu [...] r. na ogólną kubaturę obiektu [...] m³ użytkowanych było zaledwie ok. [...] ³ obiektu.
Organ II instancji nawiązując do ustaleń organu I instancji wskazał, iż
o użytkowaniu hali jednoznacznie świadczą wykonane w dniu [...] r. fotografie, na których widoczne są składowane w hali magazynowej (m. in. na zamontowanym w niej regale) towary oraz ludzie pracujący przy ich składowaniu.
Dalej organ odwoławczy przytoczył przepis art. 55 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:
1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę
i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy;
2) zachodzą okoliczności, o których mowa wart. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;
3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych"
Zdaniem organu odwoławczego do użytkowania przedmiotowej hali można było przystąpić dopiero po uzyskaniu przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na jej użytkowanie. W dniach przeprowadzania kontroli obowiązkowej inwestor nie posiadał takiej decyzji, nie mógł zatem legalnie użytkować hali. Tym samym nałożenie na inwestora kary za nielegalne użytkowanie, zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 zdanie pierwsze ustawy Prawo budowlane, stanowiącym, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego - jest zasadne.
Zgodnie z art. 59f ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, kara grzywny z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), gdzie stawka opłaty (s) wynosi 500 zł i podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Przedmiotowa hala wybudowana została na podstawie decyzji wydanych
w przedmiocie pozwolenia na budowę z dnia[...] r., z dnia [...] r. oraz [...] r., w których przedmiotową halę zaliczono do XVIII kategorii według załącznika do ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, tj. budynków przemysłowych.
Dla budynków zaliczonych do kategorii XVIII (budynków przemysłowych), współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k), ma wartość równą 10, natomiast współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) uzależniony jest od kubatury budynku. Jak podano w protokole z obowiązkowej kontroli, kubatura przedmiotowego obiektu wynosi [...] m³. Współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) dla budynków zaliczonych do kategorii XVIII o kubaturze większej niż [...]m³ wynosi 2,5. Zatem kara z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowego budynku, stanowi iloczyn: 10 x 500 x 10 x 2,5 = 125.000 zł , o czym zasadnie orzekł l organ I instancji.
Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia, organ drugiej instancji wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] r., doręczonym skarżącej - jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia nadania przesyłki poleconej załączonego do akt sprawy – [...] r., organ powiatowy zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie nielegalnego użytkowania przedmiotowej hali, jak też, powołując się na przepisy artykułów 10 § 1 i 73 K.p.a., powiadomił ją o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy i jednoznacznie poinformował, że w przedmiotowej sprawie strona może złożyć stosowne wyjaśnienia w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia. Zatem podniesiony przez stronę zarzut naruszenia przepisów art. 10 § 1
i art. 81 K.p.a., uznać należy za nieuzasadniony.
Na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. spółka z o.o. "[...] " w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:
- naruszenie art. 10 K.p.a. w zw. z art. 81 K.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu przed organem drugiej instancji, skutkujące uniemożliwieniem skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów,
- naruszenie art. 59b ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwie zastosowanie polegające na przerobieniu kontroli z dnia [...] r. poprzez dopisaniu informacji w protokole bez zgody skarżącej,
- naruszenie art. 59c ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie polegające na niepowiadomieniu na piśmie skarżącej o planowej kontroli w dniu
[...] r.,
- naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, zasady praworządności oraz obowiązku organu administracji należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, skodyfikowanych w art. 7, 8 i 9 K.p.a., polegające na przerobieniu protokołu kontroli poprzez dopisanie dodatkowych informacji na protokole oraz przeprowadzenie kolejnej niezapowiedzianej kontroli w siedzibie skarżącej w dniu
[...] r.
- naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego w sposób rzetelny i wyczerpujący.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, iż w dniu [...] r. skarżącej zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie przystąpienia do samowolnego użytkowania przed uzyskaniem decyzji na użytkowanie hali produkcyjnej wraz z zapleczem socjalno-biurowym. Zawiadomienie to zawierało pouczenie organu o prawie skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu, wypowiadania się co do zebranego materiału dowodowego, jak również o prawie do brania udziału w przeprowadzeniu dowodu i składania wyjaśnień. Następnie w dniu[...] . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie wymierzające karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu w wysokości [...] zł. Powyższe postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 10 K.p.a., gdyż nie poinformowano skarżącej o zebraniu całości materiału dowodowego i jej prawie do zapoznania się z materiałem dowodowym. Również organ drugiej instancji tj. [...] i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie poinformował skarżącej o prawie zapoznanie się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego. Dopiero z postanowienia organu drugiej instancji z dnia [...] r. skarżąca dowiedziała się, iż postanowienia organów nadzoru budowlanego wydane zostały na podstawie fotografii zrobionych przez inspektorów podczas przeprowadzonej kontroli. Skarżąca nie miała możliwości zapoznanie się
z powołanymi przez organ drugiej instancji fotografiami, ani innymi dowodami zebranymi w sprawie, zatem naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane nie zostało uprawdopodobnione i nieuzasadniało wydania zaskarżonego postanowienia. Postanowienie organu pierwszej i drugiej instancji wydane zatem zostało wyłącznie na podstawie wykonanych w dniu 14 lipca 2006 roku fotografii, z którymi skarżąca nie mogła się zapoznać z uwagi na niepoinformowanie jej przez organ o zebranym materiale dowodowym. Tymczasem ustalenia organu winno być dokonane po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania dowodowego i wszechstronnym rozważeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Następnie skarżąca odniosła się do kwestii kontroli spornego obiektu dokonanych w dniach 13 i 14 lipca 2006 r., co do której złożyła szczegółowe wyjaśnienia w zażaleniu wniesionych w niniejszym postępowaniu.
Skarżąca podkreśliła dodatkowo, iż istotnym w sprawie jest również fakt, iż organ na mocy art. 59c ustawy Prawo budowlane zobowiązany był do powiadomienia skarżącej o zamiarze przeprowadzenia kontroli w dniu [...] r. We wniosku skarżącej z dnia [...] r. znajdującego się w aktach sprawy, skarżąca i organ wspólnie ustaliły dzień kontroli na [...] r. Nie było natomiast żadnej informacji o konieczności przeprowadzenia kontroli również w dniu [...] roku.
Zgodnie z dyspozycją art. 59c ustawy Prawo budowlane kontrola przeprowadzona została bez formalnego zawiadomienia o zamiarze jej przeprowadzenia, co skutkowało brakiem możliwości wyjaśnienia przez skarżącą, iż w kontrolowanej hali nie są prowadzone jakiekolwiek prace.
Nadto skarżąca podała, iż zgodnie z treścią art. 77 K.p.a., to na organie ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Tymczasem poza opisanymi wyżej fotografiami organ nie dysponuje żadnymi innymi dowodami na to, iż przedmiotowa hala była użytkowana przed wydaniem ostatecznej decyzji. Rozpoznając sprawę organ skupił się wyłącznie na fotografiach, pomijając inne okoliczności i stanowisko skarżącej. Organ nie przeprowadził m.in. dowodu z zeznań świadków - pracowników skarżącej, które mogły wyjaśnić, czy w przedmiotowej sprawie faktycznie hala była użytkowana.
Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie jest - zdaniem skarżącej - wystarczający do wysnucia wniosku o użytkowaniu hali bez wymaganego zezwolenia, a organ nie podjął żadnych starań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie zobowiązał strony do przedłożenia dokumentów i nie przeprowadził dowodu z zeznań świadków na okoliczność użytkowania hali.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.
W związku ze skierowaniem do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego w kwestii analogicznej do będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie Sąd postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił postępowanie sądowe do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w sprawie.
Wyrokiem z dnia 5 maja 2009 r. sygn. akt P 64/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 57 ust. 7 zdanie drugie w związku z art. 59 f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118) oraz z załącznikiem do tej ustawy jest zgodny z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie sądowe w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Kontrola zaskarżonego postanowienia według kryterium zgodności z prawem doprowadziła do wniosku, że wydane zostało z naruszeniem ogólnych warunków przepisów procedury administracyjnej, która wymaga prowadzenia postępowania
z zachowaniem praworządności i dokonywania wszelkich kroków niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa (art. 7, art. 77, art. 79, art. 81 i art. 8 K.p.a.), wobec czego skarga została uwzględniona.
Zgodnie z brzmieniem art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
(Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 111 8 ze zm.), przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.
W omawianym przepisie przewidziano trzy przypadki, w których istnieje obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie poprzez:
1. wskazanie w ustawie kategorii obiektów budowlanych, wymagających takiego pozwolenia,
2. odesłanie do przepisów ustawy, przewidujących powstanie takiego obowiązku,
3. wskazanie możliwości przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych, pod warunkiem uzyskania takiej decyzji.
Stosownie do art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art.54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
W pierwszej kolejności wskazać należy na przepis art. 61 § 1 K.p.a. zgodnie,
z którym postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a na organie administracji ciąży obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie o jego wszczęciu z urzędu (art. 61 § 4 K.p.a.). Z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, na organie administracji ciąży również obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdej fazie tego postępowania w taki sposób, aby strona mogła uczestniczyć zarówno w zbieraniu materiału dowodowego jak i mieć możliwość zapoznania się z zebranymi dowodami. Szczególne znaczenie ma tutaj art. 10 § 1 K.p.a., który nakłada na organy administracji obowiązek umożliwienia każdej stronie, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów
i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Odstępstwo od tej zasady możliwe jest tylko w szczególnych przypadkach, które w niniejszej sprawie nie występowały (art. 10 § 2 K.p.a.).
Wszczęcie postępowania zobowiązuje również organ do wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem sprawy. Organy czuwają nad tym, by strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 K.p.a.).
W świetle przytoczonych wyżej przepisów postępowania administracyjnego oczywiste jest, że dopiero wszczęcie postępowania umożliwia przeprowadzenie
i zbieranie dowodów. Nie jest zatem dopuszczalne prowadzenie postępowania dowodowego przed wszczęciem postępowania z urzędu.
W niniejszej sprawie strona o postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane dowiedziała się w zasadzie dopiero z treści zawiadomienia z dnia [...]r. A zatem nie była powiadomiona o celu przeprowadzonych oględzin, zatem nie mogła brać udziału w oględzinach jako etapie postępowania dowodowego w sprawie przystąpienia do użytkowania obiektu bez stosownego pozwolenia. Naruszenie opisanych wyżej zasad ogólnych K.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Niezależnie od powyższego organ I instancji, a organ odwoławczy zaakceptował ten stan rzeczy, przeprowadził postępowanie dowodowe również z naruszeniem przepisów art. 7, 77, 79 i 81 K.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zauważyć w tym miejscu należy, że stosownie do treści art. 79 § 1 i § 2 K.p.a.: strona winna być zawiadomiona o terminie i miejscu przeprowadzanych dowodów z przesłuchania świadków i biegłych, a także oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Ma ona bowiem prawo zadawać pytania świadkom, stronom, biegłym oraz składać stosowne wyjaśnienia (§ 2). Przepis ten, gwarantujący stronie czynny udział w czynnościach postępowania dowodowego został w sprawie niniejszej naruszony.
Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że w dniu [..] r. organ I instancji przeprowadził kontrolę obowiązkową rozbudowy istniejącej hali produkcyjnej o część magazynową o kubaturze –[...] m³ przy ul. [...] w [...] i sporządził na tę okoliczność stosowny protokół. Następnego dnia pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dokonali ponownej kontroli, bez powiadomienia o zamiarze jej przeprowadzenia inwestora pomimo obowiązku wynikającego z treści art. 79 § 1 K.p.a., podczas której, na co wskazują zarzuty skargi, stwierdzili fakt nielegalnego użytkowania przedmiotowego obiektu i dokonali uzupełnienia protokołu sporządzonego w dniu poprzednim. Zarzuty skargi w tym zakresie zasługują na uwzględnienie, gdyż na ostatniej stronie protokołu z dnia [...] dopisano datę [...] r., a nadto dołączone do akt zdjęcia mające obrazować użytkowanie hali magazynowej datowane są na dzień [...] r.
Mając na uwadze, że przeprowadzony dowód miał podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a także to, że skarżący zakwestionował jego wartość dowodową w zażaleniu, twierdząc, iż użytkowanie w rzeczywistości nie miało miejsca - należy uznać, że uchybienie przez organy obu instancji ww. przepisom ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, iż zachowanie wymagań określonych w art. 79 i 81 K.p.a. jest bezwzględnym obowiązkiem organów administracji państwowej. Uchybienie tym przepisom w szczególności jeżeli przeprowadzone z ich naruszeniem dowody stanowiły podstawę rozstrzygnięcia sprawy uznać należy za naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy.
Zgodzić również należy się z zarzutem skargi, że stwierdzając fakt przystąpienia do nielegalnego użytkowania organ nie wyjaśnił czy obiekt użytkowany był w całości czy też w części. Ma to istotne znaczenie w sprawie, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 2007r. (II OSK 1159/06) stwierdził, że nie można podzielić poglądu, że w sytuacji, gdy inwestor dopuścił się samowoli użytkowej tylko w odniesieniu do części obiektu budowlanego, to karę pieniężną wymierza się w takiej wysokości, jak gdyby samowola użytkowa dotyczyła całego obiektu. Skład sądu orzekający w sprawie niniejszej podziela powyższe stanowisko.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie w pkt. II i III wyroku znajduje oparcie w art. 152 i 200 wymienionej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło