III SA/Gd 319/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie NSA Anna Orłowska, WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 29 grudnia 2008 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. S. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z dnia 29 grudnia 2008 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta orzeczono o odmowie udzielenia J. S. licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką . Organ wskazał przy tym na treść art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) stwierdzając, że wnioskodawca nie spełnia wymienionych w nim warunków uzyskania licencji, bowiem nie zdał egzaminu w zakresie transportu drogowego taksówką i nie wykazał się co najmniej 5-letnią praktyką w zakresie wykonywania tego transportu na terenie Gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt [...], po rozpatrzeniu złożonego przez J. S. odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy powołał się na treść art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o transporcie drogowym który stanowi, że licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką udziela się przedsiębiorcy, jeżeli posiadają zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, potwierdzonego zdanym egzaminem, lub wykażą się co najmniej 5-letnią praktyką w zakresie wykonywania tego transportu; przerwa w wykonywaniu transportu drogowego nie może być dłuższa niż kolejnych 6 miesięcy z przyczyn zależnych od nich. Jako że nie przedłożył dowodu potwierdzającego zdanie egzaminu, o którym mowa w powołanym przepisie, licencji możnaby mu udzielić jedynie w przypadku, gdyby wykazał się co najmniej 5-letnią praktyką w zakresie wykonywania transportu na terenie G., co nie miało miejsca ( okoliczność bezsporna). Skarżący wykonując zawód taksówkarza od 12 lat na terenie G. ( licencja Prezydenta Miasta z dnia 12 czerwca 2006 r.) nie wykazał się co najmniej 5-letnią praktyką w zakresie wykonywania transportu drogowego taksówką. Zdaniem organu taka interpretacja przepisu tj. przyjęcie że chodzi w nim wykazanie się praktyką w zakresie wykonywania transportu na terenie gminy, w której wnioskodawca ubiega się o udzielenie licencji wynika z zamiaru zapewnienia przez ustawodawcę świadczenia usług transportowych przez osoby mające doświadczenie (w tym m.in. dobrze znające topografię miasta) i dające gwarancję ich wysokiej jakości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił jej naruszenie art. 6 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 7 i 8 k.p.a. Skarżący zarzuca organowi dokonanie błędnej interpretacji przepisu art. 6 ustawy o transporcie drogowym, gdyż nie zawiera on zapisu, z którego wynikałoby, że 5-letnia praktyka, o której tam mowa musiała być prowadzona na terenie gminy do której występuje się o uzyskanie licencji. W/w przepis w sposób jasny i klarowny określa przesłanki uzyskania licencji. Zdaniem skarżącego wykazał on swoje doświadczenie w wymaganym zakresie, nadto zajmując się od 12 lat transportem na terenie całego Trójmiasta poznał jego topografię i zdobył wymagane doświadczenie. Wydając takie orzeczenie organ dopuścił się naruszenia art. 8 k.p.a. jego działanie w sprawie nie pogłębia bowiem zaufania obywateli, nadto jest działaniem sprzecznym z interesem społecznym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedziach na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującego w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, który orzekł o odmowie udzielenia J. S. licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Podstawę prawna wydania takiego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zwana dalej ustawą. Powołany wyżej przepis stanowi, że licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką udziela się przedsiębiorcy, jeżeli: 1) spełnia wymagania określone w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 5; 2) zatrudnieni przez niego kierowcy oraz sam przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy: a) spełniają wymagania określone w przepisach prawa o ruchu drogowym, b) nie byli skazani za przestępstwa, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4, a ponadto za przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, c) posiadają zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką, potwierdzonego zdanym egzaminem, lub wykażą się co najmniej 5-letnią praktyką w zakresie wykonywania tego transportu; przerwa w wykonywaniu transportu drogowego nie może być dłuższa niż kolejnych 6 miesięcy z przyczyn zależnych od nich, d) spełniają wymagania określone w art. 39 a ust. 1 pkt 1-4. Licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką udzielana jest na określony pojazd i obszar obejmujący: 1) gminę, 2) gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia oraz 3) miasto st. Warszawę - związek komunalny ( art. 6 ust. 4 ustawy). Z brzmienia powołanego wyżej przepisu wynika, że wskazał jednoznacznie, jakie kryteria musi spełnić osoba ubiegająca się o uzyskanie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. W myśl zasady pierwszeństwa wykładni językowej (por. L. Morawski: Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002, s. 85), wskazać należy, że brzmienia przepisu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) akapit drugi nie wynika, by chodziło w nim o wykazanie się 5-letnią praktyką w zakresie wykonywania transportu na terenie gminy, w której wnioskodawca ubiega się o licencję, lecz o praktykę w ogóle ( bez względu na miejsce jej wykonywania ) wprowadzając jedynie warunek, by była ona wykonywana przez odpowiedni okres czasu. Z kolei dokonując wykładni celowościowej tego przepisu należy uznać, że celem ustawodawcy było wprowadzenie w nim kryteriów, których spełnienie zapewniałoby wykonywanie transportu drogowego taksówką przez osoby dające rękojmię ich prawidłowego wykonywania. W tym przypadku należy mieć również na względzie treść art. 20 Konstytucji RP w myśl którego swoboda działalności gospodarczej jest pierwszym z instytucjonalnych filarów ustroju gospodarki rynkowej Rzeczpospolitej Polskiej. Dążąc do jego realizacji wprowadzono w przepisach prawa szereg gwarancji tej swobody m.in. poprzez poszerzanie zakresu działalności gospodarczej, czy uproszczenie procedur podejmowania działalności gospodarczej. W takim duchu należało dokonać interpretacji art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy, tymczasem organy odczytały go zawężająco, ograniczając zakres wymienionej w nim przesłanki uzyskania licencji. Na poparcie takiego stanowiska Sądu należy wskazać na treść art. 6 ust. 5 ustawy, który dopuszcza wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Z brzmienia tego przepisu wynika, że ustawodawca nie wyklucza, by w pewnych sytuacjach osoba posiadającą licencję na określony obszar, wykonywała usługi przewozowe poza jego granicami. Wynika z tego, że brak potwierdzonej w formie egzaminu lub praktyki, znajomości topografii terenu znajdującego się poza obszarem licencji nie stanowi przeszkody w wykonywaniu tam przewozów taksówką. Ma to istotne znaczenie również z punktu widzenia specyfiki Trójmiasta, które jest de facto jednym organizmem miejskim i trudno wyobrazić sobie sytuację, w której kierowca posiadający licencję na wykonywanie transportu taksówką, świadczyłby usługi tylko i wyłącznie na terenie miasta objętego licencją. Doświadczenie życiowe, ale też sam skarżący wskazuje, że w ciągu 12 lat wykonywania zawodu taksówkarza musiał się on poruszać się po terenie całego Trójmiasta, tym samym, mając na względzie powołany wyżej przepis można stwierdzić, że wykazał się on również praktyką w zakresie wykonywania transportu taksówką na terenie Gminy. W końcu należy stwierdzić, że w istocie szkolenie w zakresie transportu drogowego taksówką i kończący je egzamin obejmują m.in. znajomość topografii miejscowości, w której przedsiębiorca prowadzi lub zamierza prowadzić działalność gospodarczą. Należy jednak zauważyć, że zgodnie Załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie programu szkolenia, wzoru zaświadczenia oraz wysokości opłat za szkolenie i egzaminowanie w zakresie transportu drogowego taksówką ( Dz. U. Nr 12, poz. 118) określającym program szkolenia w zakresie transportu drogowego taksówką program taki obejmuje 7 grup zagadnień i trwa 28 godzin, w tym na temat: " Zagadnienia z topografii miejsca prowadzenia działalności przewozowej, w szczególności usytuowanie zabytków, bazy noclegowo-gastronomicznej oraz wypoczynkowo-rekreacyjnej" przeznaczono 6 godzin szkolenia. Tematyka ta nie stanowi zatem przeważającej części szkolenia. Na marginesie warto zauważyć, że w chwili obecnej istnieje możliwość montażu w samochodach urządzeń, które znacznie ułatwiają poruszanie się w terenie (nawigacja GPS) i eliminują niedogodności związane z jego nieznajomością. W podsumowaniu Sąd stwierdza, że w pierwszej kolejności nie zgodził się z przyjętą przez organy interpretacją przepisu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o transporcie drogowym. Nadto, mając na uwadze okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, nie można stwierdzić, że skarżący wykonując od 12 lat zawód taksówkarza ( w rzeczywistości na terenie całego T.) i będąc mieszkańcem G., nie zna jego topografii. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania dotyczące prawidłowego ustalenia przesłanek udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji. Wobec uchylenia rozstrzygnięć odmawiających udzielenia licencji przepis art. 152 ustawy nie miał zastosowania. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.