II GSK 1143/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 1310/09 w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym skargą kasacyjną postanowieniem z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1310/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący został w dniu 7 września 2009 r. zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący uiścił opłatę sądową w dniu 16 września 2009 r., a więc z uchybieniem wspomnianego siedmiodniowego terminu. Skutkowało to odrzuceniem skargi na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.). W dniu 22 października 2009 r. S. D. wniósł samodzielnie sporządzoną skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, która jednak została odrzucona jako niespełniająca wymogów formalnych, bowiem nie została sporządzona przez żaden z podmiotów do tego uprawnionych w art. 175 p.p.s.a. W toku dalszego postępowania skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (postanowienie referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2010 r.). S. D., reprezentowany przez adwokata, wniósł ponownie skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2009 r. odrzucającego jego skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2009 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 58 § 1 pkt 3 i art. 86 § 1 p.p.s.a., których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że wprawdzie sąd odrzuca skargę, jeżeli nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych tej skargi, jednakże uchybienie dokonania czynności w terminie jest dopuszczalne, o ile niedopełnienie obowiązku spowodowane jest bez winy skarżącego, złożony zostanie wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, a także czynność ta zostanie dokonana. Skarżący jest osobą starszą, schorowaną, która nie ma wiedzy prawniczej ani doświadczenia w kontaktach z urzędami czy sądami. W skardze kasacyjnej z dnia 22 października 2009 r. skarżący zawarł wniosek, który mimo swej nieprecyzyjności powinien zostać uznany za wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uiścił także wymagany wpis sądowy od skargi. Sąd pierwszej instancji, przyjmując i rozpoznając wniosek zgodnie z intencją skarżącego, powinien był przywrócić termin do uiszczenia opłaty lub zwrócić się do skarżącego o sprecyzowanie złożonego przez niego pisma. Przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji takiej interpretacji musiałoby doprowadzić do zupełnie odmiennych wniosków, czego skutkiem byłoby procedowanie o istocie sprawy, a nie odrzucenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą środek zaskarżenia, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 p.p.s.a., a które w niniejszej sprawie nie występują. Strona wnosząca skargę kasacyjną oparła złożony środek zaskarżenia na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zarzucając naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w sytuacji, gdy skarżący w skardze kasacyjnej z dnia 22 października 2009 r. zawarł wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, spełniając jednocześnie przesłanki przywrócenia tegoż terminu. Zarzut ten jest bezzasadny, bowiem w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji nie stosował i nie był zobowiązany do zastosowania przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej jako naruszone. Skarżący wniósł skargę, nie uiszczając jednocześnie wpisu sądowego od tejże skargi. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W sytuacji, gdy opłata taka nie została uiszczona, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia 1 września 2009 r. – doręczonym skarżącemu w dniu 7 września 2009 r. (vide zwrotne poświadczenie odbioru – k. 19 akt sądowych) – Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wspomniany rygor wynika z treści art. 220 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Skarżący wymagany wpis sądowy uiścił w dniu 16 września 2009 r. (vide wtórnik otrzymanego zlecenia płatniczego – k. 20 akt sądowych), a zatem z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 220 § 1 p.p.s.a. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji był zobligowany do odrzucenia skargi, przy czym podstawę tego rozstrzygnięcia stanowił przytoczony wyżej art. 220 § 3 p.p.s.a., a nie wskazany w skardze kasacyjnej art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. Przepis ten w zdaniu pierwszym stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że przedmiotem zaskarżenia na obecnym etapie postępowania jest postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego w wymaganym przez przepisy terminie. W tego rodzaju orzeczeniu sąd ocenia jedynie, czy skarżący uiścił wymaganą przez przepisy prawa opłatę sądową oraz czy dokonał tej czynności w terminie. Przedmiotem rozważań w tym orzeczeniu nie jest natomiast kwestia przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Ponadto należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w dniu 25 września 2009 r., zaś wnoszący skargę kasacyjną wadliwość tego orzeczenia upatruje w nieuwzględnieniu wniosku o przywrócenie terminu, który miał zostać zawarty w skardze kasacyjnej sporządzonej w dniu 22 października 2009 r., a zatem niemal miesiąc po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny jedynie marginalnie zaznacza, że okoliczność zawarcia w treści skargi kasacyjnej z dnia 22 października 2009 r. sformułowań, które skarżący traktuje jako wniosek o przywrócenie terminu mogą być przedmiotem rozważań Sądu pierwszej instancji w odrębnym niż obecnie rozpoznawany wątku postępowania. Mając na uwadze wskazane powody Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, które zostało udzielone przez adwokata ustanowionego z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia związanego z udziałem w sprawie pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy podlega - zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. - rozpoznaniu przez referendarza sądowego właściwego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. PG