III SA/Lu 397/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skargi Rady Gminy Telatyn na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubelskiego z dnia 4 czerwca 2009 r., nr NK/Z.II.0911-236/09 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy Telatyn z dnia 21 kwietnia 2009 r. nr XX/146/09 w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w Żulicach uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubelskiego i określa, że nie podlega ono wykonaniu w całości. Z akt sprawy wynika, że Rada Gminy T. skarży do Sądu i domaga się uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego Nr [...] Wojewody L. z dnia [...] czerwca 2009 r. stwierdzającego nieważność podjętej przez nią uchwały Nr [...]z dnia 21 kwietnia 2009 r. w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w Ż.. W uzasadnieniu skargi Rada argumentuje, że nie zgadza się ze stanowiskiem Wojewody, iż jej obowiązkiem było uzyskać – przed podjęciem przedmiotowej uchwały – opinię związku zawodowego na temat likwidacji tejże Szkoły. Rada podnosi, że takiego obowiązku nie przewiduje art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych i dlatego w tej sprawie projektu uchwały nie konsultowano z organizacją związków zawodowych. Stąd też, nie można zarzucać, jak czyni to Wojewoda i na tej podstawie stwierdza nieważność uchwały, że przy jej podejmowaniu doszło do naruszenia prawa (art. 19 ust. 1 i 2 cyt. ustawy). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosi o jej oddalenie i podtrzymuje zaprezentowany w rozstrzygnięciu nadzorczym pogląd prawny, że uchwała Rady Gminy T. odnosi się wprost do przedmiotu działalności związków zawodowych – reprezentowania i obrony praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy – pracowników likwidowanej szkoły. Zatem uchwała jest aktem prawnym, regulującym kwestie objęte zadaniami związków zawodowych, a to wiąże się z obowiązkiem zasięgnięcia opinii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest usprawiedliwiona z następujących względów. Zgodnie z dyspozycją art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j.Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.), organizacja związkowa ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Powyższy przepis w ust. 2 przewiduje, że organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii. Występujące w obu powołanych przepisach pojęcie "akt prawny" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę. Należy zatem - z uwagi na szeroko zakrojoną działalność uchwałodawczą rad gmin oraz ustawowo przypisane związkom zawodowym zadania, związane z działaniami na rzecz ochrony praw, interesów zawodowych i socjalnych określonych grup zawodowych oraz obroną interesów indywidualnych pracowników - odnosić to pojęcie do aktów o charakterze generalnym, regulujących oraz rzutujących na prawa i interesy zawodowe nieokreślonego kręgu osób. Tymczasem zakwestionowana przez Wojewodę uchwała o likwidacji szkoły - podjęta na podstawie art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572) - wpływa na sytuację życiową (interesy zawodowe i socjalne) zatrudnionych w tejże szkole osób (pracowników likwidowanej szkoły). Oznacza to, że przedmiotowa uchwała jest aktem indywidualnym, którego legalność nie jest uzależniona od wyczerpania przez radę gminy w/w trybu opiniowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma jednolitego poglądu w kwestii aktów prawnych, o których zaopiniowanie organ samorządu terytorialnego obowiązany jest wystąpić do odpowiednich władz statutowych związku zawodowego. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 332/05, nie cała działalność uchwałodawcza gminy jest objęta obowiązkiem współdziałania ze związkami zawodowymi w formie opiniowania założeń i projektów aktów prawnych i obowiązek ten nie dotyczy spraw załatwianych w drodze indywidualnych aktów organizacyjnych. W innym wyroku z dnia 9 grudnia 2005 r. o sygn. akt II OSK 333/05 NSA stwierdził, że pojęcie "akt prawnego", użyte w art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych oznacza akt o charakterze generalnym, a nie indywidualnym. Skład orzekający WSA podziela w pełni powyższe stanowisko. Warto odnotować, że odmienne zapatrywanie prezentuje na przykład Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 397/08, argumentując, w stanie faktycznym podobnym, ale nie identycznym, iż uchwała o zamiarze likwidacji szkoły publicznej mieści się w zakresie aktów prawnych, przewidzianych w art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych. W tym stanie rzeczy Rada Gminy T. ma rację, że przy podejmowaniu przez nią uchwały nie doszło do naruszenia prawa (art. 19 ust. 1 i 2 ustawy) i formułowany na tym tle zarzut Wojewody jest nieskuteczny. Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze podlegało więc uchyleniu na mocy dyspozycji art. 148 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Przewiduje ona, że Sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt. Przepis art. 152 cyt. ustawy upoważnia Sąd do wstrzymania wykonania skarżonego rozstrzygnięcia.