III SA/Wa 745/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2009 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od spadków i darowizn 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz A. C. kwotę 2.070 zł (słownie: dwa tysiące siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] stycznia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. otrzymał zgłoszenie Skarżącego – A. C. (dalej Skarżący ) o nabyciu przez niego w dniu [...] grudnia 2007 r. pieniędzy w kwocie 2.975.000,00 złotych w drodze darowizny dokonanej przez Jego matkę R. C. Z przedłożonych wraz ze zgłoszeniem dokumentów wynikało, że darczyńca, R. C. , dokonała przysporzenia na rzecz swojego syna, na dowolny cel środków pieniężnych, pochodzących ze sprzedaży nieruchomości. W akcie notarialnym dot. sprzedaży nieruchomości, jako sprzedająca wskazała konto syna, do dokonania przez nabywców zapłaty pozostałej części ceny sprzedaży. Z kolei z potwierdzenia przelewu wynikało, że na rachunek obdarowanego wpłynęły pieniądze w ww. kwocie z tytułu sprzedaży. Decyzją z [...] grudnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ustalił zobowiązanie podatkowe Skarżącego w podatku od spadków i darowizn w kwocie 206.959,00 zł, po odliczeniu kwoty 9.637,00 zł wolnej od podatku ,określonej dla podatników zaliczanych do I grupy podatkowej. W motywach rozstrzygnięcia organ podatkowy stwierdził, że przedmiotowa darowizna podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, jako że nie zostały spełnione warunki do jej zwolnienia , o których mowa w art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm. dalej "u.p.s.d."). Potwierdzenie przelewu, w ocenie organu nie stanowi bowiem dowodu na okoliczność przekazania środków pieniężnych przez darczyńcę na konto obdarowanego tytułem darowizny, lecz dokumentuje przekazanie przez osobę trzecią kwoty 2.975.000,00 zł z tytułu umowy sprzedaży nieruchomości. W odwołaniu od powyższej decyzji, Skarżący wnosząc o jej uchylenie w całości wyjaśnił, że darczyńca nie posiada własnego konta bankowego, zaś nabywcy nie wyrazili zgody na transakcję gotówkową. W związku z powyższym, matka Skarżącego zadysponowała, aby pieniądze wpłacone zostały na konto jej syna. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] marca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Według organu odwoławczego analiza art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn prowadzi do wniosku, że zwolnienie ustanowione w ww. przepisie ustawy uzależnione jest od spełnienia przez podatnika dwóch warunków: dokonania zgłoszenia w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego oraz udokumentowania ich otrzymania przy pomocy środków dowodowych wyraźnie w tym przepisie, określonych jako dowód z rachunku bankowego nabywcy (obdarowanego), dowód z rachunku prowadzonego dla nabywcy przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, dowód w postaci przekazu pocztowego. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że zebrane materiały nie pozwalają na uznanie, ze Skarżący spełnił warunek udokumentowania nabycia darowizny pieniędzy przy pomocy środków dowodowych wskazanych w ustawie. Umowa sprzedaży i przelew bankowy wskazują jedynie, że część ceny sprzedaży działek została przekazana na rachunek Skarżącego w wykonaniu woli sprzedającej, lecz nie tytułem darowizny, ale tytułem wykonania zobowiązania wynikającego z umowy sprzedaży. Elementem łączącym oba środki dowodowe stanowi zawarta w zwykłej formie pisemnej umowa darowizny. Jednakże według Dyrektora Izby Skarbowej w świetle art. 4a u.p.s.d. to nie umowa ma dokumentować otrzymanie środków pieniężnych na rachunek beneficjenta, lecz treść przelewu bankowego, dokonanego tytułem darowizny, a nie tytułem realizacji innej czynności prawnej. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w W. Skarżący, wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Powtórzył argumenty, w jego ocenie wskazujące na to, że spełnił wszystkie warunki określone w art. 4a u.p.s.d. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd oceniając zaskarżony akt rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami, żądaniami. Jednak sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydanych w nim aktów administracyjnych. Natomiast granice rozpoznania skargi przez sąd są wyznaczone przez kryterium legalności działań administracji publicznej oraz przez całokształt tylko prawnych aspektów sprawy i tylko tego stosunku administracyjnoprawnego, który jest objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 196-197). Ze zgłoszenia i przedstawionych w sprawie przez Skarżącego dokumentów wynika ,że przedmiotem darowizny nie są ,jak przyjęły organy podatkowe środki pieniężne, ale wierzytelność darczyńcy z tytułu zapłaty części ceny sprzedaży . Wierzytelność ta powstała w wyniku dokonanej przez R. C. na rzecz osób trzecich, sprzedaży nieruchomości aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2007 r. Powyższe potwierdza treść umowy darowizny zawartej, w dniu [...]-go grudnia 2007r. w W. pomiędzy darczyńcą R.C., a Skarżącym, a także przekazanie przez nabywców nieruchomości na konto bankowe Skarżącego, kwoty odpowiadającej wysokości tej wierzytelności. W zaskarżonej decyzji zasadnie stwierdzono, że obowiązek podatkowy z tytułu tej darowizny powstał dopiero z chwilą spełnienia świadczenia, tj. dokonania przez nabywców nieruchomości przelewu na wskazany rachunek bankowy Skarżącego, a to z uwagi na to, że umowa darowizny nie została zawarta w formie aktu notarialnego. Jednakże z uwagi na przedmiot darowizny ,wierzytelność , jedyną przesłanką do jej zwolnienia na podstawie art. 4a u.p.s.d. było dokonanie przez Skarżącego zgłoszenia tej darowizny właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego we wskazanym w tym przepisie terminie .W sprawie bezsporne jest, że obowiązek ten został przez Skarżącego dopełniony, a zatem przedmiotowa darowizna korzysta ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn na podstawie powołanego przepisu. Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit.a w związku z art.200 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.