II SA/Kr 1080/09
WyrokWSA w Krakowie2009-09-29
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Barbara Pasternak, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej prawidłowości naprawy sieci drenarskiej, która została uszkodzona w trakcie budowy, na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć na inwestora obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej naprawy sieci drenarskiej na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jeśli inwestor nie jest właścicielem ani zarządcą tej sieci, a sama sieć nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego, a inwestor nie jest podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie sieci melioracyjnej.Stan faktyczny
Inwestor D.K. uszkodził sieć drenarską podczas budowy budynku mieszkalnego. Po naprawie sieci, sąsiad Z.P. zgłosił wątpliwości co do prawidłowości wykonania naprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał inwestora do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej prawidłowości naprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie, zmieniając jedynie termin wykonania obowiązku. Inwestor zaskarżył postanowienie do WSA, zarzucając m.in. bezprzedmiotowość postępowania i błędne zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] -ziemskiego w K. oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego D.K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego D.K. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru. Budowlanego dla powiatu [...] -ziemskiego w K. postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2008r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 i art. 81 ust. 1 oraz art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 158, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 kpa w sprawie: prawidłowości wykonania naprawy przerwanej sieci drenarskiej o średnicy 120 mm , w związku z budową budynku mieszkalnego na działce nr 1 , którego inwestorem jest D.K. , zobowiązał D.K. jako inwestora budynku mieszkalnego na terenie działce nr 1 w N. , przy budowie którego nastąpiło przerwanie sieci drenarskiej o średnicy 120 mm oraz późniejsza jego naprawa do dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej prawidłowości wykonania naprawy przerwanej sieci drenarskiej z uwzględnieniem poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania inwestycji , uzasadnionych interesów osób trzecich. Organ wskazał, wymogi, jakie powinna spełniać przedmiotowa ocena techniczna - m. In. uzgodnienie dokonanej naprawy z zarządcą melioracji szczegółowych na terenie Gminy C. , tj. Wójtem Gminy C. , ustalił termin dostarczenia opracowania do dnia 31 października 2008r. oraz orzekł, że koszty oceny ponosi osoba zobowiązana do jej dostarczenia. Ponadto organ pouczył, że w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art. 81 c ust. 4 Prawa budowlanego).
W uzasadnieniu organ l instancji podał, że Z.P. zgłosił uszkodzenie głównego ciągu melioracyjnego, przebiegającego przez okoliczne działki rolne, który został przerwany w czasie realizacji robót budowlanych przy budowie budynku na terenie działki 1 . W czasie dokonanej w dniu 8 sierpnia 2008r. kontroli ustalono, że na terenie działki nr 1 w N. prowadzona jest budowa budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej przez inwestora D.K. zgodnie z ostateczną decyzją pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] maja 2008r. W dniu kontroli organ ustalił, że wykonane
Sygn. akt II SA/Kr 1080/09
są fundamenty oraz rozpoczęto murowanie ścian parteru. Z wniosku Z.P. wynika, że w czasie prowadzenia wykopów pod fundamenty w/w inwestycji, został przerwany główny sięgacz melioracji szczegółowej, który później został naprawiony przez inwestora i przełożony jego przebieg do granicy wschodniej pomiędzy działkami 1 i 2 , której właścicielem jest Z.P. . Do akt sprawy przedstawiciele Urzędu Gminy C. , zarządcy melioracji szczegółowej na terenie Gminy C. , przedłożyli protokół z wizji lokalnej dokonanej w dniu 11 lipca 2008r, z którego wynika, że istniejąca sieć drenarska wykonana jest z kształtek ceramicznych o średnicy 120 mm a nowy naprawiony odcinek wykonany jest z rury drenarskiej PCV o średnicy 100 mm. Nowa trasa naprawionej sieci drenarskiej przebiega w granicy pomiędzy działkami 1 i 2 , która wg wnioskodawcy może być w dalszym ciągu uszkadzana w późniejszym czasie przy budowie ogrodzenia. Do akt sprawy inwestor dołączył dziennik budowy z wpisem kierownika budowy z dnia 8 sierpnia 2008r. o treści: "zleciłem wykonawcy wykonanie przełożenia sieci drenarskiej, na którą natrafiłem podczas wykonywania wykopu pod fundamenty" oraz dołączył zdjęcia wykonanej naprawy w/w sięgacza drenarskiego. Z uwagi na rozbieżne stanowiska stron, tj. wnioskodawcy i pisma Urzędu Gminy z dnia 24 lipca 2008r., które stwierdza wykonanie ciągłości sieci drenarskiej, organ stwierdził, że zachodzi wątpliwość co do poprawności wykonanej naprawy przedmiotowej sieci drenarskiej oraz zgodności jej ze sztuką budowlaną i wiedzą techniczną. Ponieważ organ administracji jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć wszechstronnie cały materiał dowodowy dla ustalenia stanu faktycznego, uznano za konieczne zobowiązać inwestora do przedłożenia żądanej w sentencji ekspertyzy technicznej, która pozwoli jednoznacznie ustalić, czy przedmiotowa naprawa przerwanej infrastruktury technicznej, tj. sieci drenarskiej będącej w zarządzie Urzędu Gminy C. jest zgodna z warunkami technicznymi i sztuką budowlaną.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł D.K. , wskazując, że główny zainteresowany w sprawie Z.P. wykonał na swojej działce o nr 2 połączenie uszkodzonego drenażu i dlatego dostarczenie żądanej w postanowieniu ekspertyzy technicznej jest bezzasadne, ponieważ wykonana naprawa na mojej działce została odłączona od sieci. Żalący się podniósł, że przebiegający przez jego działkę dren służył dla celów rolnych i w momencie zmiany przeznaczenia gruntu podczas opracowywania Miejscowego Planu
Sygn. akt II SA/Kr 1080/09
Zagospodarowania Przestrzennego dla N. i w momencie wyłożenia go do wglądu zainteresowani sprawą, a w tym przypadku Urząd Gminy C. lub spółka powołana do zarządu melioracją na tamtym terenie, powinni zgłosić tą sytuację do ujęcia w Planie i wykonać usunięcia drenu z tej działki. Żalący się zarzucił, że powyższe nie zostało wykonane to przebieg drenu nigdzie nie jest zaewidencjonowany.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009r. znak [...] , wydanym na podstawie art. 123 i art. 138 § 1 pkt 2 i pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i w związku z art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156 póz. 1118 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej oznaczenia terminu dla wykonania obowiązku przedłożenia dowodu w postaci ekspertyzy technicznej opisanej w zaskarżonym postanowieniu, tj. do dnia 31 października 2008r. i orzekł w tej części, że D.K. opisaną ekspertyzę winien przedłożyć w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia II instancji. W pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w pozostałej części.
Organ odwoławczy uznał, że organ l instancji uczynił zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego. WINB wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego mogą żądać od inwestora określonych dokumentów, ekspertyz i ocen w oparciu o art. 81 c Prawa budowlanego. Przepis ten został umieszczony w rozdziale 8 ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) zatytułowanym - Organy administracji architektoniczne - budowlanej i nadzoru budowlanego, dotyczącym właściwości tych organów. Umieszczony został zatem wśród przepisów kompetencyjnych, określających podział zadań i obowiązki organów nadzoru budowlanego. Ma on zapewnić prawidłowe wykonywanie zadań określonych w przepisach prawa budowlanego i dlatego uprawniono organy administracji architektoniczne -budowlanej i organy nadzoru budowlanego w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów, a także stanu technicznego obiektu budowlanego do nałożenia na uczestników procesu budowlanego w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Zdaniem WINB przepis ten daje uprawnienie do żądania od wszystkich uczestników procesu budowlanego przedstawienia odpowiednich ocen technicznych
Sygn. akt II SA/Kr 1080/09
lub ekspertyz, nie dając podstawy do merytorycznego rozstrzygania istoty sprawy administracyjnej, w której organ konkretyzuje sytuację prawną strony postępowania. Działania organu w tym trybie zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych, których celem jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. Dopiero po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz, ocen organ nadzoru budowlanego w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy powinien podjąć merytoryczną decyzję. Odnosząc się do treści zażalenia D.K. organ odwoławczy wskazał, że opracowanie ekspertyzy określonej w zaskarżonym postanowieniu nie można uznać za bezprzedmiotowe. Jak wynika bowiem z ustaleń organu l Instancji aktualnie naprawiony odcinek sieci drenarskiej znajduje się w granicy działek nr 1 i 2 , a nie wyłącznie na działce nr 2 . Z tego względu konieczne jest wyjaśnienie prawidłowości wykonanej naprawy w kontekście kolejnych inwestycji, na przykład w postaci ogrodzenia przedmiotowych działek. Wyjaśnienia wymaga w szczególności, kwestia wykonania przedmiotowej naprawy zgodnie ze sztuką budowlaną i warunkami technicznymi, a także, czy uwzględnia ona uzasadnione interesy osób trzecich.
WINB uznał, że na skutek upływu czasu i przedłużenia niniejszego postępowania wywołanego koniecznością rozpoznania zażalenia zdezaktualizował się termin, w jakim pierwotnie strona miała wykonać nałożony na nią postanowieniem obowiązek, w związku z tym konieczne było oznaczenie tego terminu na nowo, przy wyznaczeniu terminu organ II Instancji miał na względzie realne umożliwienie stronie wykonania nałożonego obowiązku, przy tym termin dwóch miesięcy jest uzasadniony.
Skargę na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł D.K. , domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości jako naruszającego prawo. Skarżący wniósł o ponowne wszczęcia postępowania oraz nakazanie wykonanie przedmiotowej ekspertyzy Z.P. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podał, że w lipcu 2008r. podczas rozpoczęcia wykopów pod fundament budynku mieszkalnego na działce nr 1 w N. natrafił w ziemi na elementy ceramiczne wypełnione w całości ziemią, które jak się później okazało były elementem nigdzie niezaznaczonej i nie
Sygn. akt II SA/Kr 1080/09
zaewidencjonowanej sieci drenarskiej, której dokładnego przebiegu jak i okresu wykonania nikt nie potrafił ustalić. Po przeprowadzonej rozmowie ze Z.P. , mając na celu dobrosąsiedzkie stosunki, postanowił zlecić wykonanie połączenia przerwanej sieci, które to połączenie zostało wykonane, (szkic i zdjęcia w aktach sprawy). W dniu 11 lipca 2008r. na wniosek: Z.P. , M.M. , A.P. , S.K. odbyła się wizja lokalna prowadzona przez przedstawiciela Urzędu Gminy w C. wraz z zainteresowanymi, podczas której potwierdzono wykonanie naprawy przerwanej sieci. Skarżący podkreślił, że wykonana naprawa przerwanej sieci została przeprowadzona tylko na działce 1 , której jest właścicielem (ok. 0,4m od granicy z działka 2 ), natomiast w trakcie trwania postępowania główny zainteresowany w sprawie Z.P. wykonał na swojej działce o nr 2 jeszcze jedno dodatkowe połączenie przerwanej sieci (zobrazowany szkic w aktach sprawy), co spowodowało całkowite odcięcie części sieci przebiegającej przez jego działkę, a połączenie, które wykonał okazało się bezużyteczne i niepotrzebnie poniósł koszty w wysokości [...] zł. a rura, którą połączył przerwaną sieć została bezużyteczna. Zdaniem skarżącego przedmiotowy drenaż służący celom rolnym w momencie zmiany przeznaczenia gruntu i opracowywania miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego powinien zostać z jego działki usunięty przez zarządcę, a taka sytuacja nie miała miejsca, a ponadto nawet nie został on nigdzie ujęty. Skarżący zarzucił, że w zaskarżonym postanowieniu WINB nie został ujęty dowód dotyczący wykonania dodatkowego połączenia sieci drenarskiej przez Z.P. na działce nr 2 , który czyni postępowanie bezprzedmiotowym.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z treścią art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25.07.2002,r. -Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., w
Sygn. akt II SA/Kr 1080/09
skrócie p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach tej kontroli, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną- art. 134 p.p.s.a. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest zaskarżalne w myśl art. 3 § 2 pkt. 2 p.p.s.a. postanowienie organu administracji nie rozstrzygające o istocie sprawy, lecz dotyczące kwestii wynikających w toku postępowania administracyjnego, kontrola ta polega na badaniu prawidłowości zaskarżonego postanowienia i nie może dotyczyć niezwiązanych z nim bezpośrednio kwestii materialnoprawnych.
Skargę należało uznać za uzasadnioną, częściowo z przyczyn w niej podnoszonych, a także z uwagi na naruszenia prawa, które sąd obowiązany był uwzględnić mając na uwadze treść art. 134 p.p.s.a.
Zaskarżone przez D.K. postanowienie winno w myśl art. 124 kpa zawierać elementy, o których mowa w § 1 tego przepisu, a nadto w myśl jego § 2 -uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Zgodnie z zawartym w art. 126 kpa odesłaniem, uzasadnienie takiego postanowienia winno odpowiadać wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 kpa , to znaczy zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę lub kwestię incydentalną, jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę, a odzwierciedlenie powyższego winno się znaleźć w uzasadnieniu aktu.
Jako podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia wskazano art. 123 kpa, przepisy kompetencyjne, oraz art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7. 07. 1994 r.-Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 158, poz. 1071 ze zm.). Przepis ten stanowi, że :
1. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela, lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów :1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego, 2) świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do
Sygn. akt II SA/Kr 1080/09
obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym.
2. organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązań do ich dostarczenia.
3. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2 przysługuje zażalenie.
4. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będąca ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.
Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, uprawnienia organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego polegają na możliwości żądania od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego udzielania informacji oraz udostępniania dokumentów związanych prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, jego utrzymaniem i użytkowaniem (ust.1), oraz na możliwości żądania od tych osób ocen technicznych lub ekspertyz.(ust.2). Treść art. 81 c ust. 2 pr. bud. wskazuje jednak na ograniczenie możliwości nałożenia przez organy obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz do sytuacji, w której istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych a także stanu technicznego obiektu budowlanego. W takim przypadku uprawnienie organu ograniczone jest do żądania dostarczenia ocen lub ekspertyz. Ust. 1 art. 81 c wyraźnie i w sposób ścisły określa krąg podmiotów, od których organy mogą żądać spełnienia obowiązków, o których mowa w pkt. 1 i 2 ust. 1, oraz w ust. 2 przepisu. Redakcja przepisu art. 81 c pr. bud. wskazuje, iż ust. 2-4 stanowi uzupełnienie uprawnień, o których mowa w ust. 1 przepisu, z czego wynika, że obowiązek dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz może być nałożony na osoby wskazane w ust. 1 wówczas, gdy informacje oraz dokumenty, o których mowa w ust. 1 okażą się niewystarczające dla wyjaśnienia sprawy, czego wyrazem jest powstanie uzasadnionych wątpliwości organu, które to wątpliwości stanowią konieczną przesłankę nałożenia obowiązków,
Sygn. akt II SA/Kr 1080/09
o których mowa w ust. 2 art. 81 c.
Rozumienie pojęć "właściciela", i "zarządcy" obiektu budowlanego nie może nastręczać trudności, natomiast w myśl art. 17 pr. bud. uczestnikami procesu budowlanego w rozumieniu ustawy są inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant i kierownik budowy lub kierownik robót. Przepis ten ustala zamknięty krąg podmiotów będących uczestnikami procesu budowlanego. Pomimo braku legalnej definicji pojęcia "procesu budowlanego" przyjąć należy, iż termin ten określa szereg czynności faktycznych i prawnych, ukierunkowanych na powstanie i oddanie do użytku obiektu budowlanego, a także jego ewentualną rozbiórkę (tak J. Dessoulavy-Śliwiński, Prawo budowlane, Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, C.H. Beck, Warszawa 2006, kom. do art. 17 ustawy). Jak wynika z powyższego, obowiązki, o których mowa w omawianym przepisie mogą zostać nałożone wyłącznie na osoby, o których mowa w art. 17 ustawy, oraz właściciela i zarządcę obiektu budowlanego.
Z kolei przepis art. 3 pkt. 1 pr. bud. stanowi, że przez obiekt budowlany rozumieć należy: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, oraz obiekt małej architektury. Pkt. 3 art. 3 stanowi, ze do budowli zalicza się między innymi sieci uzbrojenia terenu. Zgodnie z art. 2 pkt. 11 Ustawy z dnia 17 maja 1989r. -Prawo geodezyjne kartograficzne ( Dz.U. z 2005 r. nr 240, póz. 2027,ze zm.) przez sieci uzbrojenia terenu rozumie się wszelkiego rodzaju nadziemne, naziemne i podziemne przewody i urządzenia: wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne, elektroenergetyczne i inne, z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych, a także podziemne tunele, przejścia, parkingi, zbiorniki, itp.
Do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się z mocy art. art. 73 ust. 1 pkt. 1a ustawy z dnia 18. 07. 2001 r.-Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. nr 239, póz. 2019 ze zm). m. in. drenowania, pod tym wszakże warunkiem, że służą celom, o których mowa w art. 70 ust. 1 pr. wód. tj. polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz ochronie użytków rolnych przed powodziami. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, oraz treści i podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdzić należy, że organ odwoławczy naruszył szereg przepisów procesowych, które to naruszenia doprowadziły do błędnego zastosowania art. 81 c ust. 2 pr. bud. Organ nie dokonał analizy stanu faktycznego pod kątem możliwości zastosowania powołanej normy i stanu tego nie wyjaśnił.
Sygn. akt II SA/Kr 1080/09
Oczywistą jest rzeczą, że skarżący nie należy do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 81 c ust. 1 pr. bud. Jest on podmiotem - inwestorem prowadzącym budowę budynku jednorodzinnego na działce stanowiącej jego własność, natomiast nie jest ani inwestorem ani właścicielem, ani zarządcą urządzenia melioracji wodnej, tj. drenu, który uszkodził w trakcie prowadzenia własnej inwestycji. Nie można także uznać, że naprawa uszkodzonego drenu polegająca na wstawieniu nowych elementów w miejsce uszkodzonych i zmiana, w granicach własnej działki, jego przebiegu jest procesem budowlanym, o którym mowa w przepisie. Wreszcie przepis ten dotyczy obiektów budowlanych, a jak wynika z przytoczonej wyżej analizy, drenowania nie mogą być do takich obiektów zaliczone z uwagi na treść art. 3 pkt. 3 pr. bud. w zw. z art. 2 pkt. 11 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Nie stoi temu na przeszkodzie okoliczność, że wykonanie tych urządzeń wymaga w myśl art. 30 ust. 1 pkt. 2 pr. bud. zgłoszenia właściwemu organowi. Jednak zauważyć należy, że już remont, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt. 1 i art. 30 ust. 1 pkt. 2 pr. bud. dotyczy wyłącznie obiektów budowlanych, natomiast zgodnie z art. 77 ustawy Prawo wodne, utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te objęte są działalnością spółki wodnej- do tej spółki.
Organ odwoławczy, wbrew ciążącemu na nim, wynikającemu z art. 138 kpa obowiązkowi ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, naruszył przepisy art. 7, 77 i 80 kpa, powielając błędne ustalenia organu pierwszej instancji. Nie odniósł się także w sposób należyty do zarzutów odwołania, które wskazywały na zmianę stanu faktycznego po wydaniu rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, polegającą na odłączeniu od sieci drenarskiej naprawionego przez skarżącego jej fragmentu na skutek wykonania nowego połączenia przez właściciela działki nr 2 . Organ ten powielił również błędne, przekraczające zakreślone ramami przepisu art. 81 c pr. bud. rozstrzygniecie. Przepis ten bowiem nie daje podstawy do nakazywania, aby ekspertyza, którą ma przedłożyć zobowiązany podmiot wykonana była z poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania inwestycji uzasadnionych interesów osób trzecich. Pojęcie to nie występuje w ogóle w związku z uprawnieniami organów, wynikającymi z przepisów zawartych w rozdziale 8 ustawy pr. bud. Jego użycie przez organy jest niezrozumiałe i nieadekwatne do przedmiotu rozstrzygnięcia, bowiem ekspertyza techniczna w znaczeniu użytym przez ustawodawcę w art. 81 c ust. 2 jest dokumentem zawierającym opis przebiegu i
Sygn. akt II SA/Kr 1080/09
wynik specjalistycznego badania w przedmiocie jakości materiałów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego. Interes osób trzecich nie jest przesłanka, jaką kieruje się osoba sporządzająca ekspertyzę.
Brak także jakiejkolwiek podstawy prawnej do nakładania postanowieniem o którym mowa w art. 81 c Pr. bud. obowiązku uzgodnienia dokonanej naprawy z zarządcą sieci drenarskiej, do czego został zobowiązany skarżący.
Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje błędną interpretację art. 81 c ust. 2 pr. bud. także w kwestii istnienia przesłanek do nałożenia obowiązków. Organ uznał, że wyjaśnienia wymaga wykonanie naprawy "w kontekście kolejnych inwestycji". Przepis ten nie przewiduje , aby obowiązki, o których w nim mowa mogły być na stronę nakładane w tak rozumianym celu i nie ma zastosowania do sytuacji ewentualnych przyszłych jakichkolwiek inwestycji, o niewiadomym charakterze. Organ odwoławczy zaakceptował również całkowicie błędną przesłankę wydania postanowienia na podstawie art. 81 c ust. 2 pr. bud., jaką była według organu pierwszej instancji rozbieżność pomiędzy stanowiskiem "wnioskodawcy" - Z.P. i treścią pisma UG z dnia 24.07.2008 r. Z analizowanego przepisu wynika, że jest w nim mowa o uzasadnionych wątpliwościach organu architektoniczno-budowlanego lub organu nadzoru budowlanego, ale wątpliwości te nie mogą być wynikiem tylko tego, że w sprawie strony prezentują rozbieżne stanowiska. Winny one być wynikiem własnych spostrzeżeń organu i przeprowadzonej w wyniku działań podjętych w oparciu o art. 81c ust. 1 analizy stanu faktycznego, z której wynika potrzeba dalszych działań, w szczególności zobowiązania stron do przedstawienia ocen technicznych lub ekspertyz.
Nie leży w kompetencji sądu administracyjnego dokonywanie ustaleń faktycznych, które winny być podstawą do zastosowania przepisów prawa. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy naprawy sieci drenarskiej winny wziąć pod uwagę treść powołanych wyżej przepisów ustaw prawa bud. i pr. wodnego i dokonać szczegółowej analizy stanu faktycznego celem ustalenia, czy postępowanie wywołane wnioskiem Z.P. winno się toczyć przed organami nadzoru budowlanego, a następnie, stosowanie do wyników takiej analizy rozstrzygnąć sprawę zgodnie z posiadanymi kompetencjami.
Wobec naruszenia przez organy prowadzące postępowanie przepisów prawa materialnego - a to art. 81 c Prawa budowlanego, które miało wpływ na wynik
Sygn. akt II SA/Kr 1080/09
sprawy, oraz przepisów postępowania - art. 7, 77, 107 § 3 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane. Zgodnie z art. 200 ustawy zasądzono na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło