II SA/Kr 1013/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Barbara Pasternak WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi A.C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia ekspertyzy technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego A.C. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. IISA/Kr 1013/09 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wskazując jako podstawę prawną przepis art. 62 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.z 2006 Nr 156 poz. 1118) nałożył na A.C. obowiązek przedłożenia w terminie do 29 grudnia 2006 r.: 1. ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku przy ul. [...] w zakresie przewodów kominowych w odniesieniu do przepisów zawartych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z dnia 15 czerwca 2002 r.), polskich norm i zasad sztuki budowlanej. 2. w przypadku stwierdzenia ewentualnych nieprawidłowości w ekspertyzie należy wskazać możliwości doprowadzenia do zgodności z obowiązującymi przepisami wykonawczymi do ustawy Prawo budowlane norm budowlanych i zasad sztuki budowlanej. Ekspertyza powinna w sposób precyzyjny i jednoznaczny wskazać rodzaj, zakres, technologię oraz sposób realizacji robót. W miarę potrzeb powinna składać się z części graficznej, opisowej i obliczeniowej. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, iż przeprowadził on postępowanie wyjaśniające w sprawie przewodów kominowych, spalinowych i wentylacyjnych w budynku mieszkalnym stanowiącym własność A.C. w O. przy ul. [...]. Na podstawie przeprowadzonych oględzin i analizie zebranych materiałów, stwierdzono naruszenie obowiązujących przepisów, polegających na nieprawidłowościach w podłączeniu kotła centralnego ogrzewania węglowego do przewodu kominowego o średnicy 120 mm. Z protokołu okresowej kontroli przewodów kominowych wynika, iż w dwóch przewodach wentylacyjnych i jednym dymowym widoczne są pęknięcia. W związku z tym, wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku w zakresie przewodów kominowych. Zdaniem organu administracji zaistniały przesłanki do nałożenia A.C. obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku przy ul. [...] w zakresie przewodów kominowych. Zażalenie na to postanowienie w dniu 11.12.2006 r. złożył A.C. , zarzucając, iż nie może on zapewnić rzeczoznawcy dostępu do przewodów kominowych ze względu na to, że uniemożliwia mu to jego sąsiad A.K. . Skarżący zarzucił także, iż wątpliwa jest podstawa prawna decyzji przywołana przez organ. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie gdyż przepisy tego rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli. Ponieważ skarżący nie projektował, nie budował, nie odbudowywał nie rozbudowywał nie przebudowywał oraz nie zmieniał sposobu użytkowania budynku - powołany przepis go nie dotyczy. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził niedopuszczalność zażalenia z uwagi na wyłączenie możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Organ administracji wskazał, iż przepis art. 62 ust 3 ustawy Prawo budowlane stanowiący podstawę zaskarżonego postanowienia, nie przewiduje możliwości jego odrębnego zaskarżenia i dlatego możliwość wzruszenia tego postanowienia istnieje jedynie tylko w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie administracyjne. Skargę na to postanowienie w dniu 26 marca 2007 r. złożył A.C. , , zarzucając, iż stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia stawia go w patowej sytuacji, gdyż wykonanie ekspertyzy jest fizycznie niewykonalne z uwagi na niemożliwość wejścia na dach budynku od strony sąsiada. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2008 r. uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu sąd stwierdził, iż wprawdzie z brzmienia przepisu art. 62 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie wynika możliwość złożenia na niego zażalenia, ale przepis ten należy jednak odczytywać łącznie z art. 81 ust 3 ustawy Prawo budowlane, który możliwość złożenia zażalenia dopuszcza. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, w uzasadnieniu podnosząc, iż przeprowadzone oględziny zewnętrzne budynku położonego w O. przy ul. [...]. jednoznacznie wskazały konieczność zbadania jego stanu technicznego, co uzasadnia nałożenie na skarżącego obowiązku przestawienia ekspertyzy technicznej w trybie art. 62 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skargę na tą decyzję w dniu 12 maja 2009 r. złożył A.C. podając w uzasadnieniu, iż podtrzymuje wszystkie argumenty wskazane w poprzednim postępowaniu. Ponadto wskazał, iż nie ma podstawy by uważać, że oględziny zewnętrzne wykazały konieczność przeprowadzenia ekspertyzy. Skarżący jest w posiadaniu protokołu przeglądu okresowego, z którego wynika, iż przewody kominowe są sprawne i nadają się do użycia. W uzasadnieniu skarżący zarzucił także, iż nie jest jedynym współwłaścicielem budynku a nakaz wykonania ekspertyzy został skierowany wyłącznie do niego oraz, że istnieje plan przebudowy budynku, z którego wynika, iż obiekt zostanie wyposażony w nowy komin, a komin sporny zostanie wykorzystany jako przewód wentylacyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest przy tym w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. przesądza bowiem, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi z kolei, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty -w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mające wpływ na wynik postępowania. W niniejszym postępowaniu zdaniem sądu doszło do naruszenia przez organy administracyjne przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Przede wszystkim jednak należy przytoczyć dyspozycje art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r.) zgodnie z która - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Natomiast art. 170 p.p.s.a. stanowi, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ocenia prawna wyrażona w postępowaniu IISA/Kr 487/07 co do zaskarżalności postanowienia wydanego na podstawie art. 62 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.z 2006 Nr 156 poz. 1118) wiążą nie tylko organy administracji, ale też sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Podstawą prawną nałożenia na skarżącego obowiązku wykonania ekspertyzy był przepis art. 62 ust 3 ustawy Prawo budowlane. Mówi on, iż właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Przepis ten umieszczony jest w rozdziale 6 zatytułowanym - utrzymanie obiektów budowlanych na charakter nadzorczy i doraźny. Organ nadzoru budowlanego, stwierdzając uchybienia stany technicznego budynku może nałożyć na jego właściciela lub zarządcę obowiązek przedstawienia ekspertyzy o której mowa w art. 62 ust 3 p.p.s.a. Tym niemniej w postanowieniu o nałożeniu tego obowiązku organ administracji musi wykazać, iż uchybienia o których mowa w tym przepisie zostały stwierdzone, a ustalenia te muszą być dokonane w oparciu o rzetelne postępowanie przed organem administracji. Podkreślić należy, iż organ nadzoru budowlanego aby zastosować prerogatywy określone w tym przepisie (mające po części także charakter sankcji, gdyż ich wykonanie wiąże się z poniesieniem przez zobowiązanego kosztów wykonania tej ekspertyzy) musi wykazać, iż dyspozycja tego przepisu jest wypełniona tj. iż nieodpowiedni stan techniczny budynku (obiektu budowlanego) może spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Jedynie zaistnienie tych okoliczności, wykazanie ich w postępowaniu przed organem administracji oraz właściwe opisanie w postanowieniu o nałożeniu obowiązku, uzasadnia nakazanie właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego, przedstawienia stanu technicznego tego obiektu. Tymczasem z postanowienia organów administracji tak l jak i II instancji, nie wynika na czym ma polegać niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzi, czy też zagrożenie mienia lub środowiska w związku ze stanem technicznym budynku przy ul [...]. Tym samym postanowienia organów noszą cechy dowolności, co nie może znaleźć akceptacji sądu rozpoznającego zażalenie na to postanowienie. Ponadto, stwierdzić należy, iż nie jest dla sądu zrozumiałe, w jaki sposób organ poczynił jakiekolwiek ustalenia o stanie technicznym budynku przy ul. [...], w o którym mowa w postanowieniach, w zakresie uchybień tam wskazanych a dotyczących nieprawidłowo podłączonego kotła centralnego ogrzewania węglowego do przewodu kominowego o średnicy 120 mm, skoro w aktach administracyjnych znajduje się protokół oględzin tego budynku z [...] stycznia 2006 r. gdzie mowa tylko o tym, że w pomieszczeniach piwnicznych (budynku przy [...]) znajduje się kotłownia węglowa, piec węglowy podłączony do przewodu kominowego znajdującego się miedzy budynkami .... (brak wzmianki o średnicy przewodu kominowego). W tych samych aktach znajduje się także protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych budynku przy ul. [...]. wykonany przez Spółdzielnię Pracy [...] w S. , w którym to protokole opisane jest, iż " komin należy również wyremontować ze względu na pęknięcia przewodach kominowych (dwa przewody wentylacyjne i jeden dymowy). Do przewodu o średnicy 0 120 został podłączony kocioł Co węgłowy. Przewód ten nie spełnia wymogów do podłączenia kotła Co węglowego". Rodzi się więc pytanie o prawidłowość ustaleń dokonanych przez organ i ewentualnie o prawidłowe podmiotowe ukształtowanie stron postępowania administracyjnego w zakresie nakładanych obowiązków związanych z nieprawidłowym utrzymaniem stanu technicznego budynków sąsiadujących, w związku z nieprawidłowym podłączeniem kotła Co do przewodów kominowych. Z dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych wynikało by, że kocioł Co nieprawidłowo podłączony do przewodu kominowego o średnicy 120 mm (0120) znajduje się na nieruchomości przy ul. [...] , a nie na nieruchomości której współwłaścicielem jest skarżący. Uchybienia te naruszają zasadę praworządności wyrażaną przez art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, który stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten odnosi się przede wszystkim do postępowania dowodowego prowadzonego przez organy administracji publicznej i nakazuje tym organom podejmowanie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie koniecznym do rozstrzygnięcia, ale też w sytuacji nakazującej stronie postępowania administracyjnego przedstawienie dowodów (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) przepis ten nakłada na organy obowiązek dokonania własnych rzetelnych ustaleń które pozwolą im obowiązek taki na stronę nałożyć. W niniejszym postępowaniu organ administracji obowiązku tego nie wypełnił. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na mocy wyżej przytoczonych przepisów orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.ps.a.