II SA/Kr 956/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz / spr. / Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja NSA Andrzej Niecikowski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009 r. sprawy ze skargi M.G. i W.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 31 marca 2009 r. nr [....] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących M.G. i W.G. kwotę 100 / sto / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 956/09 UZASADNIENIE Postanowieniem Marszałka Województwa z dnia [...].01.2009 roku, znak: [...], wydanym na podstawie art. 106 kpa oraz art. 53 ust. 4 pkt.10 ustawy z dnia 27.03.2009r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80 poz.717 ze zmianami) odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn: budowa budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na działce nr "1" wraz z obiektami infrastruktury technicznej na działkach nr "1" i "2" obręb [...], gmina [...] sformułowanej na wniosek W. G. zam. [...]. Postanowienie to zostało wydane na wniosek Wójta Gminy [...] z [...].07.2008 roku po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek wydania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].12.2008 roku, znak: [...]. Wniosek Wójta został skierowany do Marszałka Województwa [...], gdyż teren objęty wnioskiem zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia 22.03.1994, który utracił moc z dniem 31.12.2003 (art.87 ust.3 ww. ustawy) położony jest w obszarze przeznaczonym do realizacji usług publicznych "A2E, pkt1.1.1.2. - Strefa innych ograniczeń fizjograficznych, na terenie projektowanego zbiornika "[...]". Marszałek Województwa w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że plan zagospodarowania przestrzennego Województwa przyjęty uchwałą Sejmiku Województwa nr [...] z dnia 22.12.2003 roku określa w terenie objętym wnioskiem realizację zbiornika retencyjnego "[...]" na rzece L. celem ochrony doliny tej rzeki przed powodzią. Planowana inwestycja koliduje z ustaleniami tego planu. Uzgodnienia dokonane na etapie sporządzenia planu (wnioski do planu o uwzględnienie budowy zbiornika wodnego "[...]" złożyli: Wojewoda - pismo, znak: [...], Starosta [...] - pismo, znak: [...], Burmistrz Miasta [...] - pismo, znak: [...]) uzasadniają konieczność utrzymania rezerw terenowych w planach miejscowych gminy. Opracowana przez Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej w 2006 roku aktualizacja "Strategii Gospodarki Wodnej" przyjętej przez Radę Ministrów w 2005 roku uwzględnia budowę zbiornika "[...]" w harmonogramie zadań gospodarki wodnej do roku 2020, przyjęto okres realizacji w latach 2008 - 2017. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K., który jest administratorem rzeki L. posiada dokumentację techniczną zbiornika wodnego "[...]" w postaci koncepcji planowo - przestrzennej opracowanej przez "Hydroprojekt" K. w 2003 roku. Wszystkie wymienione zatem okoliczności stały się powodem odmowy uzgodnienia. Zażalenie na to postanowienie złożyli M. i W. G. stwierdzając, iż jest ono dla nich krzywdzące. W poprzednim postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Marszałka Województwa wykazując liczne uchybienia. Obecne postanowienie jest niezasadne, gdyż uchwała, na którą powołuje się Marszałek z 22.12.2003 roku, w żadnym słowie nie wskazuje jasno, iż chodziło o budowę zbiornika "[...]". Również harmonogram gospodarki wodnej do roku 2020 przyjęty przez Radę Ministrów w 2005 roku nie wymienia tego zbiornika. Opracowanie "Hydroprojektu" K. w 2003 roku, które posiada regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej ma charakter studyjny i nie zostało zatwierdzone do realizacji. Żalący się podnoszą, iż uzyskali wszystkie pozostałe uzgodnienia konieczne do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Zwracają uwagę na swoją trudną sytuację mieszkaniową. Wraz z trójką dzieci mieszkają w domu z 1963 roku, który przetrwał dwie powodzie i nie nadaje się do remontu lub przebudowy z uwagi na użyty do budowy materiał (leś - odpad żużlowy) i poszycie z eternitu. Dom nie posiada wylewek a strop jest deskowany. Ściany domu są zamoczone, a wewnątrz jest wilgoć i grzyb. Przeróbka tego domu jest kosztowna i nieopłacalna. W chwili obecnej żalący się wybudowali zjazd z drogi do domu, ponieśli w związku z tym duże koszty. Zapytują, jak długo można rezerwować cudzą własność w przypadku budowy zbiornika. Składają żądanie wykupu ich działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 31.03.2009 roku, znak: [...], wydanym na podstawie art.60 ust.1 w zw. z art.53 ust. 4 pkt.10 ustawy z dnia 27.03.2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art.106 §5 oraz art.138 §1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Kolegium opisując wcześniejszy tok postępowania podniosło, iż poprzednie postanowienie Marszałka Województwa zostało uchylone ze względu na zaistniałe formalne braki w jego treści, a zwłaszcza nieoznaczenie organu, który je wydał oraz braki dotyczące uzasadnienia prawnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Obecne postanowienie jest prawidłowe i nie ma podstaw do jego uchylenia lub zmiany. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymaga uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji m.in. z marszałkiem województwa. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...] z 22.03.1994 roku utracił moc obowiązującą z dniem 31.12.2003 roku. Jednakże z planu zagospodarowania przestrzennego Województwa z dnia 22.12.2003 roku wynika budowa zbiornika "[...]" na tym terenie, gdzie miały się dokonywać przedmiotowe inwestycje. Zbiornik ten ma służyć ochronie doliny rzeki L. przed powodzią. Wbrew twierdzeniom żalących się zbiornik ten jest wymieniony w tym planie, nadto mowa jest o nim (choć bez wymieniania nazwy) w zapisach "Strategii Gospodarki Wodnej", przyjętej przez Radę Ministrów w 2005 roku uwzględniającej budowę zbiornika "[...]" w harmonogramie zadań gospodarki wodnej w latach 2008 - 2017. Planowane zadanie znajduje się w punkcie 5.3.6. tego dokumentu, w którym jest mowa o realizacji zadania pn: "Wspomaganie rozwoju małej retencji wodnej". W tej sytuacji zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] organ l instancji prawidłowo wykazał, że utrzymanie rezerw pod budowę zbiornika "[...]" jest konieczne, w związku z czym nie jest możliwe zaakceptowanie budowy jakichkolwiek obiektów mieszkalnych na tym terenie. Kolegium dodaje, że nie jest właściwe do rozpoznania wniosku o wykup działek stanowiących teren przeznaczonej przez żalących się inwestycji. Organem właściwym do rozpatrzenia takiego wniosku jest Wójt Gminy [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. i M. G. wnoszą o uchylenie wydanych postanowień podnosząc, iż plan zagospodarowania przestrzennego Województwa był uchwalony 6 lat temu i do tej pory nie zostały podjęte żadne, nawet wstępne działania w sprawie tej inwestycji. Budowa zbiornika nie figuruje ani w [...] Programie Inwestycyjnym w latach 2007 - 2013, ani też w wieloletnim planie Województwa. Samorząd Województwa od 1999 roku nie podjął żadnych kroków dla zrealizowania zbiornika "[...]". To samo dotyczy samorządu gminy [...], który nie dysponuje aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego i żadnymi środkami do jego realizacji, wraz z ewentualnym wykupem działek pod budowę zbiornika. Twierdzą skarżący, że łamana jest Konstytucja, gdyż przez wiele lat nie mogą korzystać ze swojej własności cierpiąc w bardzo trudnych warunkach mieszkaniowych wraz z trójką dzieci w domu, który nie nadaje się do remontu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych tj. art.7 i 77 oraz art. 107 kpa oraz prawa materialnego. Art. 7 kpa zobowiązuje organy do strzeżenia porządku i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie wyważenie interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Niewątpliwie skarżący ma słuszny interes w podejmowaniu starań o możliwość wybudowania domu, gdyż mieszka z trójką dzieci w zagrzybionym i niewyremontowanym od lat 60 - tych domu. Interes społeczny wymaga z kolei odpowiedniego zabezpieczenia okolicy rzeki L. przed powodzią. Skarżący chcą uzyskać warunki zabudowy obecnie; przewidywany w projektach zbiornik "[...]" powstanie w odległej przyszłości, zważywszy na trud na sytuację kryzysową w kraju. Kierując się treścią art.77 kpa Marszałek Województwa, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powinny jednak szczegółowo rozpatrzyć zgromadzony materiał dowodowy oraz przekonywująco uzasadnić swoje rozstrzygniecie (art. 107 §3 kpa). Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie nie jest wynikiem dogłębnej analizy materiału dowodowego ani też nie zawiera poprawnego uzasadnienia. Jak wynika z pisma Wójta Gminy [...] nadesłanego 28.08.2008 roku Marszałkowi Województwa [...] działka nr "1" jest położona w strefie projektowanego zalewu. Także plan, który utracił moc 31.12.2002 roku przewidywał w obszarze A2E (projektowanego zbiornika "[...]") zarówno w punkcie 1.1.1.2.1. modernizację i przebudowę substancji mieszkalnej oraz w punkcie 1.1.1.2.2. oraz "dopuszczał w niezbędnym wymiarze uzupełniającą zabudowę jednorodzinną na warunkach określonych przez Okręgową Dyrekcję Gospodarki Wodne" A zatem plan miejscowy nie przewidywał całkowitego zakazu budownictwa jednorodzinnego. Pieczę nad tym miała sprawować Okręgowa Dyrekcja Gospodarki Wodnej. Zdaniem Sądu stwierdzenie w zaskarżonym postanowieniu dotyczące "konieczności utrzymania rezerw terenowych" w planach miejscowych gminy nie może mieć tak ogólnikowego charakteru, ale winno mieć odniesienie do tej konkretnej sytuacji i tej konkretnej inwestycji. Wymaga wyjaśnienia i uzasadnienia nie poprzez odesłanie do uchwały Sejmiku Województwa [...] z 22.12.2003 roku, która przewiduje budowę zbiornika, ale poprzez wykazanie jakie będą parametry tego zbiornika i czy rzeczywiście działka inwestora jest niezbędną "rezerwą terenową" dla zbiornika "[...]". Skoro plan miejscowy jest nieaktualny, inwestycja zależy od otrzymania decyzji w warunkach zabudowy. Jednakże organ wydający tę decyzję powinien mieć konkretne argumenty, jeśli ma wydać decyzję odmowną. Skoro poprzednio plan miejscowy mimo przewidywanej budowy zbiornika zezwalał na budownictwo jednorodzinne, to należy wykazać, także skarżącemu, co takiego się zmieniło, iż w jego przypadku budowa domu nie jest możliwa. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie doszło także do naruszenia prawa materialnego. Uchwała Sejmiku Województwa [...] nr [...], (Dz.Urz. 2004, nr [...], poz. [...]) zawiera wprawdzie w planie zagospodarowania przestrzennego województwa postanowienie dotyczące budowy zbiornika "[...]" na rzece L., ale plan ten nie ma przymiotu prawa miejscowego, wiąże zatem tylko podmioty działające wewnątrz struktur samorządowych (por. L.J.Kamiński, Rzeczpospolita 2003,nr 8, s 28). A zatem zgodnie z art.6 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27.03.2003 roku (Dz.U. z 2003r, nr 80. poz. 717, ze zmianami) jedynie prawo miejscowe, czyli plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...] mógłby ograniczyć przewidziane w art.21 ust.1 Konstytucji RP prawo własności obywatela. Istotą tego prawa jest m.in. możność korzystania z rzeczy poprzez np. wybudowanie domu na własnej nieruchomości. A dotychczasowe wywody dotyczące poprzedniego planu gminy [...] dowodzą, iż prawo to było co prawda ograniczone, ale nie uniemożliwiało całkowicie zabudowy. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.