II GZ 34/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 22 grudnia 2009 r.; sygn. akt III SA/Wr 573/09 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2009 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z 22 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 573/09, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 29 lipca 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności w trybie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. Natomiast w rozpoznawanej sprawie skarżący w ogóle nie uzasadnił, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki określone w powołanym przepisie. Na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący nie przywołał bowiem żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać, iż istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania wobec niego trudnych do odwrócenia skutków. Wobec tego badaniu podlegały akta sprawy, w których Sąd również nie dopatrzył się uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek zastosowania reżimu suspensywności wobec zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W konkluzji Sąd stwierdził, iż pomimo nałożenia na skarżącego określonych obowiązków w decyzji będącej przedmiotem skargi, to bezspornie nie został spełniony drugi ze wskazanych, a obligatoryjnych warunków, jakim jest wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. M. wniósł o jego uchylenie w całości, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego przez dowolną, nieracjonalną, nielogiczną, wybiórczą, błędną jego wykładnię. Skarżący wskazał również, że inny skład orzekający WSA uznał "zagrożenie egzystencji" skarżącego i jego rodziny, jak również, że zaskarżone postanowienie dowolnie i wybiórczo uznaje subiektywne racje ZUS, pomijając fakt, że skarżący zaskarżył decyzje ZUS. Wnoszący zażalenie wskazał także na naruszenie art. 28 ust. 2 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jak również na nieuwzględnienie uszczuplenia majątku skarżącego wskutek kataklizmu powodzi. Podniósł, że Sąd nie uzasadnił w sposób obiektywny, dlaczego ciężka sytuacja skarżącego nie uzasadnia umorzenia składek, i nie dokonał analizy istotnych okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. obejmuje wszystkie akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 p.p.s.a., które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, czyli decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy jednak zauważyć, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania, a takiej cechy nie mają decyzje odmowne. Decyzja, której dotyczył rozpatrzony w zaskarżonym postanowieniu wniosek o wstrzymanie jej wykonania, została wydana w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, miała więc charakter odmowny. Sąd I instancji pominął tę okoliczność, akcentując jedynie przesłankę ewentualności wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżona decyzja nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań zobowiązanego o umorzenie wcześniej powstałych należności nie wykreowało nowej sytuacji skarżącego w sferze jego obowiązków. Stwierdzić zatem należy, że Sąd I instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji, a zaskarżone orzeczenie - pomimo częściowo błędnego uzasadnienia - odpowiada prawu. Odnosząc się natomiast do podniesionych w zażaleniu zarzutów dotyczących odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, należy wskazać, że pozostają one poza przedmiotem toczącego się postępowania zażaleniowego, jakim jest postanowienie z 22 grudnia 2009 r. odmawiające wstrzymania wykonania decyzji. Z tej przyczyny wskazane przez skarżącego kwestie dotyczące umorzenia należności nie podlegały ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w toczącym się postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.