VII SA/Wa 377/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2009 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. W. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/WA 377/09 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia 30 grudnia 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] października 2008 r., umarzającej postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie wniosku o rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego w granicy działek o numerach new. [...] oraz [...]w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż jego zdaniem PINB dla [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, zaś argumenty podnoszone w odwołaniu przez stronę skarżącą pozostają bez wpływu na kształt zaskarżonego rozstrzygnięcia. Decyzja organu I instancji nr [...] wydana została na podstawie art. 105 § 1 Kpa, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje m.in., gdy brak jest podstaw prawnych do rozpoznania danej sprawy w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed rozstrzygającym w sprawie organem I instancji. W myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Organ odwoławczy podniósł, iż z materiału dowodowego zebranego w niniejszym postępowaniu administracyjnym wynika, iż ogrodzenie pomiędzy działkami o nr ew. [...] oraz [...] z obrębu [...] przy ul. [...]posiada wysokość nie przekraczającą 2,20 m. Dlatego też zdaniem organu II instancji, organ I instancji prawidłowo ocenił, że przedmiotowe ogrodzenie nie było w świetle przytoczonego art. 30 ust. 1 pkt 3 objęte ani obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę ani uprzedniego zgłoszenia zamiaru jego budowy, stąd też brak jest podstaw do nakładania jakichkolwiek obowiązków, dotyczących urządzenia, które nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego. Organ powołał się również na orzeczenie NSA, w którym wskazano, iż w sprawie ogrodzeń miedzy sąsiednimi nieruchomościami nie wymagających pozwolenia ani zgłoszenia droga administracyjna jest niedopuszczalną, a spory może rozstrzygać sąd powszechny (wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 września 1999r., sygn. akt: IV SA 64/97). Skargę na powyższą decyzję złożył J. W. i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 Kpa oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 § 1 i 2 Kpa, art. 6 Kpa, art.. 7 i 77 § 1 Kpa, art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 11 i art. 8 Kpa, art. 10 § 1 Kpa, a także art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skarżący wskazał okoliczności, które podnosił również w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w szczególności dotyczące błędów popełnionych w postępowaniach administracyjnych dotyczących zagospodarowania terenu a także pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia zarówno decyzji zaskarżonej jak i decyzji ją poprzedzającej. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na proceduralną wadliwość obu w/w decyzji. Artykuł 105 § 1 Kpa będący podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji pozwala na umorzenie postępowania, ale jedynie wówczas gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Owa bezprzedmiotowość zachodzi wówczas gdy sprawa która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła taki charakter w jego toku. Inaczej mówiąc gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrywania sprawy. Zupełnie inaczej sytuacja wygląda jednak wówczas gdy w toku prowadzonego na wniosek postępowania (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) organ stwierdzi brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego w tym wniosku. Wówczas mamy do czynienia co najwyżej z bezzasadnością żądania strony, nie zaś z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa. Oznacza to konieczność załatwienia sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt III ARN 50/95, OSNAPiUS nr 11/1996 poz. 150 Sąd Najwyższy podkreślił, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją art. 105 § 1 Kpa nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. W realiach przedmiotowej sprawy błędne były jednak nie tylko rozstrzygnięcia organów. Zupełnie nie przystawały do nich również sporządzone uzasadnienia, Mimo umorzenia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 105 § 1 Kpa organy odniosły się do praw i obowiązków stron poddając je analizie i ocenie. W istocie więc uzasadniania obu rozstrzygnięć były uzasadnieniami decyzji o charakterze merytorycznym, których jednakże de iure nie wydano. Zwraca przy tym uwagę ich lakoniczność zwłaszcza wobec zarzutów podnoszonych w toku całego postępowania przed organami. Już to uzasadnia konieczność uchylenia zarówno decyzji PINB wydanej w I inwestycji, jak i decyzji WINB utrzymującej tą decyzję w mocy. Rozpoznając sprawę ponownie organy obowiązane będą wydać decyzje rozstrzygające sprawę co do istoty. Ich wydanie musi być jednak poprzedzone przeprowadzeniem postępowania odpowiadającego standardom wskazanym w art. 7 i 77 § 1 Kpa. Przy tak sformułowanych zarzutach skarżącego i postawionych wnioskach konieczne będzie zajęcie stanowiska w stosunku do każdego z nich. Jest oczywiste, że nie wystarczą tu lakoniczne stwierdzenia, które niekiedy są na dodatek niezrozumiałe. Dla przykładu warto tu wskazać tezę organu I instancji, iż decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2000 r., nr [...] straciła ważność, i że dla obszaru którego dotyczyła nie został zatwierdzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzenie powyższe (wobec treści odwołania skarżącego) bez wskazania przyczyn takiego stanu rzeczy jest niewystarczające, a to chociażby ze względu na treść art. 65 § 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DZ. U. 2004, nr 6, poz. 41 ze zm.), oraz argumenty skarżącego jakie wiąże on z faktem kontroli jej przez Sąd (w obu instancjach) i uznaniem, że nie narusza ona prawa. Obowiązkiem organów będzie więc nie tylko zajęcie stanowiska w tych wszystkich kwestiach do których odnosił się skarżący ale i należyta ocena jego wniosków dotyczących przeprowadzonych dowodów (np. dowodu z oględzin przeprowadzonych w dniu 18 września 2008 r.). Właściwej reakcji będzie wymagał także wniosek zawarty w piśmie z dnia 20 października 2008 r. w którym wystąpiono o udostępnienie uwierzytelnionej kopii projektu zagospodarowania terenu na, który powoływał się inwestor. Jest przy tym oczywiste, że o ile jakikolwiek wniosek strony (nie tylko o charakterze dowodowym) uznany zostanie na bezpodstawny bądź bezzasadny to okoliczność ta winna spotkać się z właściwą oceną zawartą w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Organ nie może bowiem niektórych kwestii przemilczać niezależnie od tego czy mają one (jego zdaniem) jakiekolwiek znaczenie w sprawie. Podstawą rozstrzygnięcia jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ppsa.