IV SA/Wa 775/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-02

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Danuta Dopierała, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z 1950 r. uchylające dokument nadania ziemi było nieważne z powodu wydania go przez organ niewłaściwy rzeczowo?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewódzka Komisja Ziemska nie była właściwa rzeczowo do uchylenia dokumentu nadania ziemi wydanego przez Powiatowy Urząd Ziemski. Wydanie orzeczenia z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W związku z tym, zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, została uchylona.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z 1950 r., które uchyliło dokument nadania ziemi z 1947 r. wydany ich przodkowi. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że Komisja działała prawidłowo. Skarżący podnosili m.in. brak podstawy prawnej dla orzeczenia Komisji oraz brak doręczenia orzeczenia ich przodkowi.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2008 r. Zasądzono od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2009 r. sprawy ze skargi M. K., T. K., P. K., M. M. i A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r.; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących M. K., T. K., P. K., M. M., A. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Powiatowy Urząd Ziemski we W. dokumentem nadania ziemi z dnia [...] stycznia 1947 r. nr [...], wydanym na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia [...] września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13), przyznał A. K. nieruchomość rolną z rozparcelowanego majątku Z., gmina W., oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 6,93 ha. Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1950 r., nr [...], Wojewódzka Komisja Ziemska przy Wojewodzie [...] uchyliła ww. dokument nadania ziemi z dnia [...] stycznia 1947 r. W dniu 23 kwietnia 1980 r. A. K. zmarł. Postanowieniem Sądu Rejonowego we W. z dnia [...] listopada 2001 r. spadek po nim nabyli: córka M. K. i syn H. K., każde w ½ części. W dniu 14 czerwca 2004 r. Wojewoda [...] stwierdził prawomocność orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r. Wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2004 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), M. K. i H. K. wystąpili o stwierdzenie nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z dnia [...] kwietnia 1950 r. W uzasadnieniu wniosku podniesiono w szczególności, że orzeczenie zostało wydane bez podstawy prawnej a Wojewódzka Komisja Ziemska nie miała kompetencji do uchylania aktów nadania ziemi. Zdaniem wnioskodawców orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z dnia [...] kwietnia 1950 r. zostało również wydane z rażącym naruszeniem art. 12 ust. 4 Sygn. akt IV SA/Wa 775/09 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o organizacji komisji ziemskich, bowiem nie zostało ono doręczone A. K., który nie mógł odwołać się od tego orzeczenia. Ponadto wnioskodawcy podnieśli, iż dokument nadania ziemi został wystawiony z datą [...] kwietnia 1946 r., a tymczasem w orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z dnia [...] kwietnia 1950 r., uchylającego dokument nadania ziemi, został on oznaczony jako dokument z dnia [...] stycznia 1947 r. oraz jako dokument z dnia [...] stycznia 1947 r, tj. z dnia ujawnienia przez Sąd Rejonowy we W. A. K. jako właściciela przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 31 sierpnia 2004 r. Polski Związek Działkowców zwrócił się o nieuwzględnienie wniosku M. K. i H. K. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r, powołując w podstawie prawnej art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r. W uzasadnieniu orzeczenia Minister wskazał, iż przedmiotowa w sprawie działka nr [...] o pow. 6,93 ha jest obecnie oznaczona jako działki: nr [...] o pow. 2,9486 ha, nr [...] o pow. 1,3314 ha oraz nr 891 o pow. 2,5550 ha. W księdze wieczystej i w ewidencji gruntów jako właściciele tych działek wpisani są H. K. i M. K. w ½ części każdy. Natomiast w ewidencji gruntów jako użytkownik działki nr [...] o pow. 2,9486 ha wpisane są Ogródki Działkowe Miejskie, jako użytkownik działki nr [...] o pow. 1,3314 ha wpisane są Ogródki Działkowe Pracowników "[...]", a jako użytkownik działki nr [...] o pow. 2,5550 ha wpisane są Ogródki Działkowe im. [...]. Organ zaznaczył również, iż zgodnie z dekretem PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. R.P. z 1945 r, nr 3, poz. 13) A. K. powinien przedmiotową działkę uprawiać osobiście lub przy pomocy rodziny. Ponadto zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reformy Rolnej z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. R.P. nr 12, poz. 51), uprawnionymi do uzyskania nadania ziemi byli bezrobotni rolnicy i pracownicy rolni, którzy prowadzą samodzielnie gospodarstwa, a praca na roli stanowi ich zawód i główne źródło utrzymania. Tymczasem z akt sprawy wynika, że A. K. był pracownikiem Sygn. akt IV SA/Wa 775/09 umysłowym w elektrowni i nie uprawiał przedmiotowej działki, nie spełniał więc warunków nadania przedmiotowej nieruchomości na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W związku z tym Wojewódzka Komisja Ziemska przy Wojewodzie [...] słusznie uchyliła dokument nadania ziemi z dnia 18 kwietnia 1946 r. w trybie nadzoru na podstawie art. 101 ust. 1 pkt b rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 12 ust. 4 dekretu z dnia 13 września 1946 r. o organizacji komisji ziemskich (Dz. U. R.P. nr 61, poz. 340) poprzez nie doręczenie A. K. orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1950 r. organ stwierdził, że w aktach sprawy w istocie brak jest dowodu doręczenia. Jednak nie stanowi to podstawy stwierdzenia nieważności tego orzeczenia, bowiem zostało ono wydane zgodnie z prawem. Może natomiast stanowić podstawę żądania wznowienia postępowania. Ustosunkowując się z kolei do powołanego przez wnioskodawców zarzutu błędnego oznaczenia daty aktu nadania ziemi w orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 1950 r, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że rozbieżności te należy potraktować jako oczywiste omyłki pisarskie, które nie mają wpływu na ważność orzeczenia. Orzekając na skutek złożenia przez H. K. i M. K. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2008 r., podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu ww. decyzji. Dodatkowo wskazał, iż stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych, wynikającej z art. 16 k.p.a., dlatego może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych wyczerpująco w art. 156 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie brak jest natomiast przesłanek do zastosowania art. 156 k.p.a. i stwierdzenia nieważności Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie {...} z dnia {...} kwietnia 1950 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. K., P. K., M. M., A. K. i M. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę skarżący podnieśli zarzuty zbieżne z przedstawionymi we wniosku z dnia 5 sierpnia 2004 r. Zwrócili w szczególności uwagę na brak prawidłowego doręczenia A. K. orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z dnia [...] kwietnia 1950 r, brak podstawy prawnej do wydania ww. orzeczenia oraz błędne oznaczenie dokumentu nadania ziemi w tymże orzeczeniu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi przedstawiając argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."], sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Wobec powyższego, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [(t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a."] lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sygn. akt IV SA/Wa 775/09 Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Badając legalność zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2009 r. Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z [...] lutego 2008 r. Jak wynika z akt sprawy dokumentem nadania ziemi nr [...] z [...] stycznia 1947 r. Powiatowy Urząd Ziemski we W. przyznał A. K. nadział ziemi o pow. 6,93 ha, ze stanowiącej własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej Z. , gminy W., powiatu [...], województwa [...]. Orzeczeniem z [...] kwietnia 1950 r., nr [...], Wojewódzka Komisja Ziemska przy Wojewodzie [...] uchyliła powyższy dokument nadania ziemi Powiatowego Urzędu Ziemskiego we W. Wnioskiem z 5 sierpnia 2004 r. M. K. i H. K. - następcy prawni A. K. - wystąpili do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...]. Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego, a prowadzonego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, była ocena prawidłowości orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Wojewodzie [...] z [...] kwietnia 1950 r. - uchylającej dokument nadania ziemi Powiatowego Urzędu Ziemskiego we W. z [...] stycznia 1947 r. - z punktu widzenia wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności tego orzeczenia (art. 156 § 1 k.p.a.). W tym kontekście ocenie Sądu podlegała także kwestia legalności wydanych w sprawie decyzji przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zdaniem Sądu zastosowana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi interpretacja art. 5 lit. a) dekretu z 13 września 1946 r. o organizacji komisyj Sygn. akt IV SA/Wa 775/09 ziemskich (Dz. U. z 1946 r., Nr 61, poz. 340 ze zm.) jest bezpodstawna. Dlatego też nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, który wskazuje tenże przepis - o charakterze formalnym - jako zawierający uprawnienie dla wojewódzkiej komisji ziemskiej do orzekania o uchyleniu w trybie nadzoru aktu nadania ziemi wydanego przez powiatowy urząd ziemski. Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż kompetencje orzecznicze Komisji Ziemskich określone zostały, w obowiązującym w dacie wydawania orzeczenia z [...] kwietnia 1950 r., ww. dekrecie z dnia 13 września 1946 r. o organizacji komisyj ziemskich. Zgodnie z art. 5 lit. a) dekretu, wojewódzka komisja ziemska orzeka: w sprawach scalenia gruntów, likwidacji służebności, podziału wspólnot oraz w innych sprawach, które należą do jej właściwości stosownie do przepisów szczególnych. Poza tym, stosownie do art. 5 lit. c) dekretu, komisja rozpatruje odwołania od decyzji powiatowych komisyj ziemskich w sprawach wymienionych w art. 8 lit. b) dekretu, tj. w sprawach, w których na podstawie przepisów szczególnych zastrzeżony jest udział pełnomocnika do spraw reformy rolnej. Treść powołanego przepisu, jak i pozostałych zawartych w dekrecie regulacji, nie upoważniała komisji do uchylenia orzeczenia (dokumentu nadania ziemi) wydanego przez powiatowy urząd ziemski. Kompetencje orzecznicze komisji, w omawianym zakresie, nie wynikają z powołanych przez organ orzekający przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reformy Rolnej z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 10, poz. 51 ze zm.). Podkreślić w tym miejscu należy, że wskazany przez organ w uzasadnieniu decyzji z [...] lutego 2008 r. przepis § 3 ww. rozporządzenia jest przepisem o charakterze materialnym, który określa krąg osób uprawnionych do skorzystania z reformy rolnej na warunkach wymienionych w tym przepisie. Nie określa on właściwości orzeczniczych komisji ziemskiej. Powołany w odpowiedzi na skargę § 5 pkt 1 rozporządzenia określa kompetencje wojewódzkich urzędów ziemskich jako organów I instancji, nie odnosi się więc w ogóle do wojewódzkich komisji ziemskich. Także żaden z pozostałych przepisów zawartych w tym rozporządzeniu nie określa kompetencji orzeczniczych dla wojewódzkiej komisji ziemskiej w zakresie uchylania orzeczeń powiatowych urzędów ziemskich, w związku z czym nie może zostać uznany za przepis szczególny, upoważniający komisję do orzekania, o którym mowa w art. 5 lit. a) dekretu z 13 września 1946 r. o organizacji komisyj ziemskich. Brak jest Sygn. akt IV SA/Wa 775/09 także innych przepisów szczególnych, które upoważniałyby komisję ziemską do wydania orzeczenia z [...] kwietnia 1950 r. Sąd stwierdza, że wskazane w orzeczeniu komisji ziemskiej przepisy art. 72 i art. 101 ust. 1 lit. b) Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. z 1928 r., Nr 36, poz. 341 ze zm.) nie stanowią wystarczającego umocowania prawnego do orzekania przez wojewódzką komisję ziemską. Pierwszy z ww. przepisów proceduralnych stanowi m. in., że w toku postępowania władza wydaje decyzje tak często jak tego zajdzie potrzeba oraz, że decyzje dzielą się na główne i incydentalne. Drugi z nich reguluje kwestie uchylania decyzji przez władzę nadzorczą oraz władzę naczelną w sytuacji zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w przepisie. Zgodnie z art. 101 ust. 1 lit b) rozporządzenia władza nadzorcza, a gdy chodzi o decyzję władzy naczelnej - ta władza, może uchylić z urzędu lub na wniosek osoby interesowanej, jako nieważną, każdą decyzję, która wydana została bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Zatem wskazane przepisy nie określają właściwości rzeczowej wojewódzkiej komisji ziemskiej - jako władzy nadzorczej czy też władzy naczelnej - do uchylania decyzji powiatowego urzędu ziemskiego. Podobnie powołany w orzeczeniu art. 1 ust. 2 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1944 r., Nr 4, poz. 17 ze zm.), nie odnosi się do kwestii właściwości rzeczowej. Przepis ten określa jedynie zakres reformy rolnej i nie stanowi podstawy dla komisji ziemskiej do uchylenia orzeczenia powiatowego urzędu ziemskiego Przedstawiając powyższe Sąd stwierdza, że powołanie przez organ w uzasadnieniu decyzji art. 5 lit a) dekretu o organizacji komisyj ziemskich oraz § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, było nieuzasadnione. Oparcie się na wymienionych przepisach dekretu i rozporządzenia stanowi naruszenie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uwzględnienie skargi. Sygn. akt IV SA/Wa 775/09 Na marginesie nadmienić można, że orzeczenia powiatowych urzędów ziemskich mogły być uchylane w trybie nadzwyczajnym, ale nie przez wojewódzkie komisje ziemskie. Zgodnie z art. 2 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 15 sierpnia 1944 r. o organizacji wojewódzkich i powiatowych urzędów ziemskich (Dz. U. z 1944 r., Nr 2, poz. 4 ) - wojewódzkie urzędy ziemskie działają zasadniczo jako instancja nadzorcza i wytyczają kierunek działalności powiatowych urzędów ziemskich. Na podstawie art. 3 dekretu z 12 sierpnia 1946 r. o zespoleniu urzędów ziemskich z władzami administracji ogólnej (Dz. U. z 1946 r., Nr 46, poz. 248), który wszedł w życie w dniu 20 września 1946 r., uprawnienia i obowiązki wojewódzkich urzędów ziemskich przekazane zostały wojewodom. Następnie zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r., Nr 14, poz. 130 ze zm.), która weszła w życie w dniu 13 kwietnia 1950 r., zniesione zostały stanowiska m. in. wojewody. Na podstawie art. 37 powyższej ustawy rady narodowe oraz ich organy przejęły dotychczasowy zakres właściwości zniesionych organów odpowiedniego stopnia. Powyższe oznacza, że w dacie wydawania orzeczenia przez powiatową komisję ziemską (27 kwietnia 1950 r.) to właściwa rada narodowa (jej organy) była "władzą nadzorczą" w rozumieniu art. 101 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej postępowaniu administracyjnem, uprawnioną do uchylenia z urzędu -jako nieważnej - decyzji powiatowego urzędu. Uchylenie takie mogłoby nastąpić tylko w sytuacji wystąpienia przesłanek wymienionych enumeratywnie w powołanym przepisie rozporządzenia. Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia A. K. orzeczenia wojewódzkiej komisji ziemskiej Sąd zauważa, że okoliczność ta mogłaby być rozważana w kontekście przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Uwzględniając zasadę niekonkurencyjności postępowań prowadzonych w trybach nadzwyczajnych (a takimi są zarówno postępowanie wznowieniowe jak i postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia), podnoszona okoliczność nie ma istotnego znaczenia dla oceny postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie, prowadzonego przez organ na wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia komisji ziemskiej. Sygn. akt IV SA/Wa 775/09 Sąd nie podziela zarzutu Skarżących, że występujące w orzeczeniu wojewódzkiej komisji ziemskiej z [...] kwietnia 1950 r. nieścisłości stanowią wady wskazujące, że orzeczenie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzka komisja ziemska uchyliła dokument nadania ziemi nr [...], z [...] stycznia 1947 r., wystawiony przez powiatowy urząd ziemski na A. K., na co wskazuje wprost treść sentencji orzeczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano jako datę dokumentu nadania ziemi dzień [...] stycznia 1947 r., co powinno być uznane za oczywistą omyłkę pisarską. Treść uzasadnienia orzeczenia potwierdza, że dotyczy ono aktu nr [...], którym przyznano A. K. działkę nr [...] o powierzchni 6,93 ha z rozparcelowanego majątku Z. Uzasadnienie odnosi się zatem, pomimo omyłkowo wskazanej daty, do aktu nadania ziemi z [...] stycznia 1947 r. W aktach administracyjnych znajduje się także dokument nadania ziemi A. K. z [...] kwietnia 1946 r, bez numeru, którym przyznana została własność 7 ha nieruchomości ziemskiej Z., działki nr [...] uwidocznionej w planie parcelacyjnym. Jednakże w świetle rozstrzygnięcia orzeczenia wojewódzkiej komisji ziemskiej, jak i jego uzasadnienia nie budzi wątpliwości Sądu, że orzeczenie to nie odnosi się do dokumentu nadania ziemi z [...] kwietnia 1946 r. Przejrzystości orzeczenia z [...] kwietnia 1950 r. nie podważa również powołana przez Skarżących data wpisania - w dniu [...] stycznia 1947 r. – A. K. jako nowego właściciela działki nadanej dokumentem z [...] stycznia 1947 r. Za przyjęciem występowania w sprawie rażącego naruszenia prawa nie przemawiają także argumenty Skarżących odnoszące się do wskazania nieprawidłowego numeru orzeczenia wojewódzkiej komisji ziemskiej w piśmie przewodnim Starosty [...] z [...] marca 2004 r., przesyłającego orzeczenie komisji do Wojewody [...] oraz w piśmie Wojewody [...] z [...] czerwca 2004 r., odsyłającym orzeczenie wraz z nadaną klauzulą wykonalności. Nieścisłości takie pozostają neutralne dla kwestii stwierdzenia nieważności orzeczenia. W ocenie Sądu w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy i przy uwzględnieniu powyżej omówionych regulacji prawnych przyjąć należało, co nie zostało uwzględnione przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że Wojewódzka Komisja Ziemska przy Wojewodzie [...] nie była właściwa rzeczowo do orzekania w przedmiocie uchylenia dokumentu nadania ziemi, wystawionego przez Powiatowy Urząd Ziemski we W., co z kolei wskazuje, że orzeczenie komisji Sygn. akt IV SA/Wa 775/09 wojewódzkiej wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości. Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej organu stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., i w tym zakresie organ winien był kwestię tę rozważyć. Rozpatrując ponownie wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia komisji, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zobowiązany będzie do uwzględnienia powyższego stanowiska Sądu - co do wydania orzeczenia wojewódzkiej komisji ziemskiej z naruszeniem przepisów o właściwości. Organ winien mieć przy tym na względzie art. 156 § 2 k.p.a., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji z powodu wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości - jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 135 p.p.s.a. uchylił obie wydane w sprawie decyzje. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło