II OZ 253/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 854/09 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową postanawia oddalić zażalenie M.W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie jego skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palna gazową. We wniosku podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Łączny dochód roczny brutto, według oświadczenia, wynosi [...] zł. Wnioskodawca podał, iż prowadzi działalność gospodarczą, z której w 2008 r. osiągnął dochód w wysokości [...] zł brutto, natomiast jego żona uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Na jego majątek składa się dom o powierzchni 500 m2, budynek gospodarczy oraz działka z budynkiem mieszkalnym. Ponadto w aktach postępowania sądowego znajdują się nadesłane przez skarżącego kserokopie zawiadomień z roku 2001, 2002 i 2004 o wszczęciu egzekucji, a także zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego z listopada 2008 r. na kwotę [...] zł. Zarządzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2009 r. M.W. został wezwany do nadesłania, w terminie 14 dni, dodatkowych dokumentów, tj. kserokopii wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (listopad 2009 r., październik 2009 r. i wrzesień 2009 r.), kserokopii dokumentów wskazujących aktualną wysokość zadłużenia w instytucjach wskazanych w rubryce nr 11 formularza oraz kserokopii rachunków lub faktur z miesiąca listopada 2009 r. wskazujących wysokość stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym (np. opłata za energię elektryczną, gaz, telefon, lekarstwa). W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca nadesłał kopie zawiadomienia o zajęciu rachunku bakowego z dnia [...] listopada 2008 r., które już znajdowało się w aktach sprawy oraz kopię wydruku zatytułowanego "ustalenie dochodu osiągniętego w okresie sprawozdawczym", który w punkcie trzecim wskazuje stratę ze źródła przychodu na sierpień 2009 r. -[...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 lutego 2010 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd podał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W ocenie Sądu, informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumenty złożone wcześniej do akt sprawy nie pozwalają bowiem jednoznacznie ustalić wysokości dochodu miesięcznego brutto w jego gospodarstwie domowym. Wnioskodawca nie nadesłał też żądanych przez Sąd dodatkowych dokumentów, uniemożliwiając rzetelne rozważenie i zweryfikowanie twierdzeń skarżącego oraz dokonanie oceny, czy przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 cytowanej ustawy faktycznie zaistniały. Odnosząc się natomiast do nadesłanej kopii wydruku zatytułowanego "ustalenie dochodu osiągniętego w okresie sprawozdawczym", Sad wskazał, iż nie stanowi ona zadość wezwaniu Sądu. Nadesłany dokument prywatny wskazuje jedynie na stratę ze źródła przychodu, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych M.W. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia. Do zażalenia dołączył dokument zatytułowany jako "Deklaracja PIT za 11/2009" oraz wydruk programu Księga Podatkowa, z których wynika, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w listopadzie 2009 r. skarżący podniósł stratę w wysokości [...] zł., dowody wpłaty za usługi księgowe w kwocie [...] zł miesięcznie za okres od lutego 2009 r. do stycznia 2010 r. oraz faktury z tytułu zakupu leków za rok 2009. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Dodatkowo, w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jak przyjęto w judykaturze, fakt niedopełnienia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie pomimo wezwania Sądu, skarżący nie przedstawił żądnych przez Sąd dokumentów, w szczególności wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, które pozwoliłyby na dokładną analizę jego sytuacji materialnej, co uniemożliwia ocenę jego stanu majątkowego, w tym ocenę możliwości pokrycia kosztów sądowych. Biorąc więc pod uwagę powołane wyżej przepisy stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo postanowieniem z dnia 4 lutego 2010 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.