II OZ 1339/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 854/09 w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową postanawia: oddalić zażalenie. M. W. w dniu 29 kwietnia 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową. Z powyższego wniosku wynikało, iż skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, która uzyskuje rentę. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą i oświadczył, że ponosi stratę w skali roku. Oświadczył także, że renta żony do 1 marca 2011 r. wynosiła 728,99 zł. Podał, że kwotę 217,81 zł potrąca komornik. Jako dochód miesięczny brutto wnioskodawca wpisał 532,02 zł. Do pisma z dnia 24 stycznia 2011 r. skarżący załączył m.in. kserokopię informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2009 z wykazaną stratą 14 233,53 zł. Majątek stanowi dom o powierzchni 300 m2, budynki gospodarcze oraz działka o powierzchni 520 m2, na których ustanowiono hipotekę. Skarżący oświadczył, że nie posiada innego majątku, w tym oszczędności. Z uwagi na to, że informacje podane we wniosku nie pozwalały na pełną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy, pismem z dnia 2 września 2011 r. wezwano go do nadesłania: wyciągu ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich dwóch miesięcy (czerwiec 2011 r., lipiec 2011 r.), kserokopii rachunków z miesiąca lipca 2011 r. wskazujących wysokość stałych miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym (np. opłata za energię elektryczną, gaz, telefon), oświadczenia, czy aktualnie prowadzone są postępowania egzekucyjne. Wnioskodawcę pouczono przy tym, że w przypadku pozytywnej odpowiedzi należy nadesłać kserokopię dokumentów poświadczających aktualnie prowadzone postępowania egzekucyjne. Ponadto wezwano go do nadesłania oświadczenia, czy aktualne jest wezwanie Zakładu Gospodarki Komunalnej w K. do zapłaty (pismo z dnia 2 listopada 2009 r.) kwoty 1810,61 zł. Pouczono skarżącego, że w przypadku pozytywnej odpowiedzi należy nadesłać dokument, z którego będzie wynikało, czy aktualnie pozostaje dłużnikiem ZGK, ze wskazaniem kwoty zadłużenia. Wymienione wyżej dokumenty i oświadczenia skarżący obowiązany był nadesłać w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie doręczone stronie w dniu 20 września 2011 r. pozostało bez odpowiedzi. Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 16 listopada 2011 r. odmówił M.W. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy - dane przedstawione we wniosku nie stanowią pełnej informacji o jego aktualnej sytuacji finansowej. Na ich podstawie nie sposób stwierdzić bez uzasadnionych wątpliwości, że skarżący spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumenty złożone wcześniej do akt sprawy nie pozwalają bowiem jednoznacznie ustalić wysokości dochodu miesięcznego brutto w jego gospodarstwie domowym. Samo oświadczenie w urzędowym formularzu, że wnioskodawca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stratę w skali roku, nie przesądza o nieuzyskiwaniu aktualnie środków finansowych. Również informacja o stracie finansowej w roku 2009 nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący aktualnie nie dysponuje środkami finansowymi. Wnioskodawca nie oświadczył, że żadnych dochodów nie uzyskuje. Nie przedstawił również informacji o wysokości stałych miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym. Sąd wskazał, że wobec braku informacji o uzyskiwanych aktualnie dochodach z tytułu działalności gospodarczej oraz wysokości stałych miesięcznych wydatków, w tym dokładnych danych o stanie zadłużenia, nie ma możliwości dokonania pełnej analizy aktualnej sytuacji finansowej strony. Sama informacja o wysokości renty uzyskiwanej przez żonę wnioskodawcy nie jest wystarczająca do oceny możliwości płatniczych skarżącego. Sąd podkreślił, że wnioskodawca nie nadesłał żądanych przez Sąd dodatkowych dokumentów, uniemożliwiając rzetelne rozważenie i zweryfikowanie twierdzeń skarżącego oraz dokonanie oceny, czy przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) faktycznie zaistniały. Natomiast niepełne wyjaśnienie sytuacji materialnej i majątkowej przez skarżącego uzasadnia ocenę Sądu o braku podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie M. W. pismem z dnia 9 grudnia 2011 r. wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy sobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "gdy wykaże" świadczy o tym, że ciężar dowodu w zakresie ustalenia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy - to on ma obowiązek wykazać fakty, na których opiera swój wniosek, gdyż tylko on ma interes prawny aby na podstawie dostarczonych dokumentów uzyskać prawo pomocy. Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Jeżeli natomiast powyższe oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie M. W. wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd rozpoznający wniosek stwierdził, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych i korzystając z przysługującego mu na mocy art. 255 p.p.s.a. prawa, wezwał wnioskodawcę do złożenia konkretnych oświadczeń i przedłożenia szczegółowo wskazanych w wezwaniu dokumentów. Wnioskodawca nie wywiązał się jednak z obowiązku uzupełnienia wniosku i przesłania żądanych dokumentów. Mając na uwadze powyższe ustalenia należy podzielić stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu, iż M. W. nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.