II FSK 2193/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. [...] S.A. z siedzibą w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 października 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 614/09 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi C. [...] S.A. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 5 października 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę C. [...] S.A. w K. (zw. dalej: Spółką) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedmiot skargi w sprawie stanowi decyzja, którą uchylono w całości decyzję pierwszoinstancyjną, określającą Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych oraz odsetek za zwłokę i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skargę tę w imieniu Spółki wniósł reprezentujący ją pełnomocnik będący radcą prawnym. Wpis od skargi nie został opłacony. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że należy rozważyć, jaki charakter ma wpis od skargi w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu należność pieniężna stanowi przedmiot zaskarżenia, a ściślej aktu lub czynności objętego skargą, tylko wtedy, gdy dany akt lub czynność kreuje tę należność, stając się skonkretyzowaną podstawą obowiązku jej zapłaty. Inaczej jest natomiast w przypadku decyzji uchylającej decyzję pierwszoinstacyjną, choćby i określającą wysokość zobowiązania podatkowego i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Takie rozstrzygnięcie pozostawia otwartą kwestię wysokości należności pieniężnej, przesuwając jej ostateczne określenie na dalszy etap postępowania administracyjnego. W konsekwencji wpis od skargi na taką decyzję jest wpisem stałym i w sprawach z zakresu zobowiązań podatkowych wynoszącym 500 zł - zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) zw. dalej: rozporządzeniem. Pełnomocnik Spółki wniósł skargę kasacyjną od powyższego postanowienia zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1) naruszenie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej w skrócie: p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie wbrew konkluzjom uzasadnienia postanowienia, z którego wynika, że podstawą prawną orzeczenia Sądu był powyższy przepis, 2) błędne zastosowanie art. 221 w związku z art. 219 i art. 54 oraz art. 216 i art. 231 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia poprzez ustalenie charakteru i wysokości wpisu na podstawie niewłaściwych przepisów, a w efekcie poprzez odrzucenie skargi przy mylnym założeniu, że mają do niej zastosowanie przepisy o wpisie stałym. W uzasadnieniu podkreślono, że skoro Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 220 § 3 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia winien być uprzednio wezwać stronę do uiszczenia stosownego wpisu. W ocenie autora skargi kasacyjnej w sprawie przedmiot zaskarżenia został podany prawidłowo i dotyczy on należności pieniężnej, od której pobiera się wpis stosunkowy. Wydanie decyzji kasacyjnej nie wywołuje z mocy prawa skutków w postaci niezwłocznego obowiązku zwrotu stronie przez organ uiszczonego podatku i w tym kontekście przedmiot zaskarżenia niewątpliwie istnieje. Rozróżnienie sytuacji wniesienia pisma bezpośrednio do sądu oraz wniesienia pisma do sądu za pośrednictwem organu ma znaczenie w obliczu istnienia możliwości weryfikacji przez organ wydanego przez siebie rozstrzygnięcia w trybie samokontroli. Wniesienie opłaty tytułem wpisu sądowego wraz z wniesieniem skargi do organu byłoby przedwczesne w przypadku skorzystania z trybu samokontroli. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o jej oddalenie oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Spór zaistniały na gruncie niniejszej sprawy dotyczy charakteru wpisu sądowego należnego w przypadku, gdy przedmiotem zaskarżenia jest tzw. decyzja kasacyjna. Zgodnie z art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w pozostałych sprawach pobiera się wpis stały. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jak trafnie wywodził Sąd pierwszej instancji, decyzja kasacyjna nie nakłada na skarżącego obowiązku opłacenia jakichkolwiek należności pieniężnych. Nie sposób tym samym zasadnie twierdzić, że strona dąży do zakwestionowania określonej przez organ podatkowy kwoty pieniężnej. Kontrola sprawowana przez sąd administracyjny ogranicza się bowiem w takim przypadku do zbadania przesłanek warunkujących wydanie przez organ odwoławczy decyzji w trybie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Prezentowane stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 150/08, niepubl.). Nie ulega zatem wątpliwości, że w sytuacji, gdy strona składa skargę na decyzję organu odwoławczego uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, powinna uiścić wpis stały, którego wysokość w sprawach z zakresu zobowiązań podatkowych precyzuje § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia. W świetle przedstawionych okoliczności zaskarżone postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu. W myśl art. 221 p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji był zobligowany do odrzucenia skargi wniesionej przez radcę prawnego, z uwagi na nieopłacenie przez pełnomocnika należnego wpisu stałego w wysokości 500 zł. W tej sytuacji nie mógł zostać uwzględniony zarzut Spółki sformułowany w skardze kasacyjnej polegający na naruszeniu art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie oraz zarzut polegający na błędnym zastosowaniu art. 221 w związku z art. 219 i art. 54 oraz art. 216 i art. 231 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia poprzez ustalenie charakteru i wysokości wpisu na podstawie niewłaściwych przepisów, a w efekcie poprzez odrzucenie skargi przy mylnym założeniu, że mają do niej zastosowanie przepisy o wpisie stałym. Jeśli zaś chodzi o zasądzenie kosztów postępowania, to wniosek organu odwoławczego zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie bowiem do treści art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów Sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 cytowanej ustawy. Z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W niniejszej sprawie zaskarżono zaś postanowienie Sądu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.