I SA/Op 279/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 września 2009r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 12 września 2008r., nr SKO.I/40/1145/2008/po w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Grodkowa z dnia 28 kwietnia 2008 r. , nr 7977/2008, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego kwotę 2.000,00 zł (dwa tysiące 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 12 września 2008r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, uchyliło decyzję Burmistrza Grodkowa dnia 28 kwietnia 2008r., w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2007 w kwocie 137.050 zł. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, podatnik wniósł odwołanie od decyzji Burmistrza Grodkowa, w którym twierdził, iż otrzymał już uprzednio decyzję tego organu nr [...] na łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2007 w kwocie zero złotych. Zatem decyzja z dnia 28 kwietnia 2008r. jest drugą, odmienną decyzją regulujące to samo zobowiązanie podatkowe w stosunku do tego samego przedmiotu. Natomiast odnosząc się do wymiaru podatku strona podniosła, iż nieruchomość jest ustawowo zwolniona od podatku od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu po rozpatrzeniu odwołania stwierdziło, iż decyzja organu I instancji nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego w rozumieniu art. 210 Ordynacji podatkowej, bowiem Burmistrz Grodkowa ograniczył uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia do wskazania szeregu przepisów podatkowych i wyjaśnienia, że podatek ustalono w oparciu o informacje podatkową i dane ewidencji gruntów i budynków. Wskazano, iż dopiero w sprawozdaniu przedłożonym w postępowaniu odwoławczym, zgodnie z art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej, organ ten wyjaśnił, że w jego ocenie przedmiotowe nieruchomości w postaci założenia pałacowo – parkowego zlokalizowanego w Kopicach, nie korzystają ze zwolnienia z podatku od nieruchomości wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż nie są utrzymywane z godnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków. W ocenie organu odwoławczego, powyższe świadczy o istotnym naruszeniu przez organ I instancji art. 210 § 4 i art. 124 Ordynacji podatkowej. Ponadto organ odwoławczy, wskazując na przepis art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stwierdził, iż akta sprawy nie zawierają informacji o danych ewidencji gruntów dotyczącej przedmiotowej nieruchomości według stanu obowiązującego w roku, którego dotyczy sprawa, pomimo, iż stanowiły one podstawę wydania decyzji organu I instancji. Powyższe, zadaniem organu odwoławczego, uniemożliwia dokonanie klasyfikacji gruntów, pozostających w posiadaniu podatnika w 2007r. i dokonanie oceny prawidłowości objęcia podatkiem od nieruchomości, chociażby wobec zarzutu strony, iż są one zalesione i zakrzewione, a więc korzystają ze zwolnienia określonego w art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podniesiono także, iż włączone do akt dowody nie są wystarczające do stwierdzenia, iż w sprawie brak jest podstaw do zastosowania zwolnienia przedmiotowego z art. 7 ust. 1 pkt 10 wyżej wskazanej ustawy. Nadto wskazano, iż Burmistrz Grodkowa nie ustalił stanu faktycznego w tym roku podatkowym, co narusza w sposób istotny, bo mogący mieć wpływ na wynik sprawy, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a także nie wszczął prawidłowo postępowania w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. Zarzucono, iż decyzja organu I instancji nie została doręczona jednej ze stron, co narusza art. 145 § 1 w zw. z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji uchylono w całości decyzję organu I instancji, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia, wobec konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, iż sytuacja, w której w tej samej sprawie w obrocie prawnym występowały dwa różne rozstrzygnięcia tego samego organu podatkowego, tj. decyzja Burmistrza Grodkowa z 16.02.2007r. ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne w kwocie "0" zł oraz opisana decyzja z 28.04.2008r. obecnie nie występuje, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w odrębnym postępowaniu stwierdziło nieważność decyzji z 16.02.2007r., co powoduje jej usunięcie z obrotu prawnego (decyzja z dnia 12.09.2008r.). Zatem, w ocenie organu odwoławczego, nie było przeszkód, by sprawę w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. skierować do ponownego rozparzenia przez organ I instancji. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Opolu stała się przedmiotem skargi, w której skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Podniósł, że decyzja Kolegium Odwoławczego została wydana z rażącym naruszeniem art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż organ odwoławczy winien był umorzyć postępowanie w sprawie, jako bezprzedmiotowe. W ocenie strony w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Burmistrza Grodkowa z 16 lutego 2007r. ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne za 2007r. w kwocie 0 złotych, która zakończyła przedmiotowe postępowanie. Zatem nie jest dopuszczalne prowadzenie nowego postępowania w tej samej sprawie, a przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie jest prawidłowe. W ocenie skarżącego, skutkiem działań organu odwoławczego zarówno w dacie wydania zaskarżonej decyzji (12.09.2008r.), jaki w dacie jej doręczenia (6.04.2009r.), a także w dacie złożenia niniejszej skargi – w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. istniały i nadal istnieją 2 rozstrzygnięcia o odmiennej treści. W skardze Pan A. K.podniósł także okoliczności merytoryczne dotyczące ustalenia zobowiązania podatkowego. Skarga, w tej jej części, nie zawiera zarzutów przeciwko podjętemu rozstrzygnięciu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto odnosząc się do zarzutów skargi, organ odwoławczy podkreślił, iż orzekając w postępowaniu odwoławczym był zobligowany uwzględnić stan faktyczny istniejący w dacie orzekania. Jak wskazano w uzasadnieniu skarżonej decyzji sytuacja, w której w przedmiotowej sprawie w obrocie prawnym występowały dwa różne rozstrzygnięcia tego samego organu podatkowego, w dniu podjęcia spornej decyzji, jak i obecnie, nie występuje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w odrębnym postępowaniu (nr sprawy SKO. 1/40/1441/2008/po) stwierdziło bowiem nieważność ww. decyzji z 16 lutego 2007r., co spowodowało jej usunięcie z obrotu prawnego (decyzja z 12 września 2008r.).Wskazano przy tym, że Pan A.K. odwołał się od wskazanej decyzji wydanej w ww. trybie nadzwyczajnym. Kolegium Odwoławcze decyzją z 29 kwietnia 2009r. nr SKO.I/40/999/2009/po utrzymało w mocy decyzję z 12 września 2008r. nr SKO.I/40/1441/2008/po. W tym stanie faktycznym, w ocenie SKO, zarzut strony o konieczności umorzenia postępowania w sprawie jest nieuzasadniony. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji Burmistrza Grodkowa z 16 lutego 2007r., przy jednoczesnym uchyleniu decyzji z 28 kwietnia 2008r., powoduje, że nie wystąpiły żadne przeszkody formalne do prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. W piśmie procesowym z dnia 8 września 2009r. organ odwoławczy wskazał, iż rozstrzygnięcie tego organu z dnia 29.04.2009r., utrzymujące w mocy decyzję stwierdzająca nieważność decyzji Burmistrz Grodkowa z dnia 16 lutego 2007r. jest obecnie przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej jako: [p.p.s.a.], lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2). Sąd w pierwszej kolejności winien odnieść się do najdalej idącego zarzutu skargi, tj. wydania decyzji w sprawie już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a w rezultacie do wniosku strony o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Sąd, rozpoznający sprawę uznał, iż zarzut ten jest zasadny. Nie budzi żadnych wątpliwości fakt, iż decyzja Burmistrza Grodkowa z dnia 28 kwietnia 2008r. ustalająca skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2007 w kwocie 137.050 zł dotyczyła sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, bowiem ten sam organ – Burmistrz Grodkowa wydał decyzję z dnia 16 lutego 2007r., którą ustalił podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2007 w kwocie 0 zł. W obu powyższych decyzjach zachodzi niewątpliwie tożsamość czterech elementów: podmiotu, przedmiotu, stanu faktycznego i stanu prawnego. Sprawy objęte tymi decyzjami są tożsame, a więc decyzja późniejsza, jako że dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną z dnia 16.02.2007r., dotknięta jest wadą skutkująca stwierdzeniem nieważności, określoną w art. 247 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Tą samą wadą dotknięta jest również zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dnia 12 września 2008r., gdyż organ odwoławczy zaakceptował fakt występowania w obiegu prawnym dwóch decyzji skierowanych do tej samej strony, dotyczącej tożsamej sprawy. W ocenie Sądu, nie ma racji organ odwoławczy podnosząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że: "sytuacja, w której w tej samej sprawie w obrocie prawnym występowały dwa różne rozstrzygnięcia tego samego organu podatkowego, tj. decyzja Burmistrza Grodkowa z 16.02.2007r. ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne w kwocie "0" zł oraz opisana decyzja z 28.04.2008r. obecnie nie występuje, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w odrębnym postępowaniu stwierdziło nieważność decyzji z 16.02.2007r., co powoduje jej usunięcie z obrotu prawnego (decyzja z dnia 12.09.2008r.). Zatem, w ocenie organu odwoławczego, nie było przeszkód, by sprawę w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. skierować do ponownego rozparzenia przez organ I instancji". Decyzja na którą powołuje się organ odwoławczy dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia 16.02.2007r., wprawdzie została wydana w dniu 12.09.2009r., jednak nie weszła ona jeszcze do obrotu prawnego. Zgodnie z art. 212 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia (za wyjątkiem decyzji o których mowa w art. 67d, które wiążą organ podatkowy od chwili ich wydania). Zatem przepis ten określa moment w którym decyzja wchodzi do obrotu prawnego. Jest nim chwila doręczenia tej decyzji stronie postępowania. Od tego momentu decyzja wiąże organ podatkowy, który ją wydał, oraz stwarza określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym (zob. ordynacja podatkowa. KomentarzSt. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Warszawa 2009, LexisNexis Sp. zo.o., s. 785). W świetle powyższych rozważań, stwierdzić należało, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji, decyzja z dnia 12.09.2009r., dotycząca stwierdzenia nieważności, nie weszła jeszcze do obrotu prawnego. Dopiero z chwilą jej doręczenia wiązać będzie ona organ ją wydający (por. wyrok NSA z 1107.2007r., I OSK 1292/06). Skoro tak, to mylnie stwierdził organ odwoławczy, że nie było przeszkód formalnych do prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2007. Dopiero z chwilą doręczenia w dniu 6 kwietnia 2009r. decyzja stwierdzająca nieważność weszła do obrotu prawnego i oczywiście działała ze skutkiem wstecznym, tj. od daty wydania wadliwej decyzji i w takim zakresie pozbawia ją domniemania ważności. Zatem decyzji z dnia 12.09.2009r. (dotyczącej stwierdzenia nieważności), nie było w obrocie prawnym w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Dlatego też organ odwoławczy nie mógł skutecznie powoływać się na decyzję, która co prawda została wydana, lecz nie weszła jeszcze do obrotu prawnego. W związku z powyższym, również i zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu I instancji, dotknięta jest wadą kwalifikowaną skutkująca stwierdzeniem nieważności. Wobec takiego rozstrzygnięcia Sąd nie dokonywał oceny merytorycznych zarzutów stron, jak też nie wypowiadał się na temat podnoszonych kwestii prawnych. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo - o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.