IV SA/Wa 607/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-06

Skład orzekający: Alina Balicka, Grzegorz Czerwiński, Aneta Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie skrzyżowania dróg została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, w szczególności w zakresie analizy wpływu na środowisko, uwzględnienia wariantów, ochrony przed hałasem oraz informowania stron postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Środowiska oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody zostały wydane zgodnie z prawem. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, analizując różne warianty przedsięwzięcia i określając warunki minimalizujące negatywne skutki. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, takich jak brak informowania stron czy ogólnikowe uzasadnienie, zostały uznane za niezasadne, podobnie jak zarzuty naruszenia przepisów materialnych ustawy Prawo ochrony środowiska.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg E. W., M. B. i R. B. na decyzję Ministra Środowiska utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie skrzyżowania dróg w Krakowie. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym brak należytego informowania stron, niepełne zebranie materiału dowodowego, błędną interpretację przepisów oraz pominięcie istotnych regulacji dotyczących ochrony środowiska, w szczególności hałasu. Wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. sprawy ze skarg E. W., M. B. i R. B. – następców prawnych J. B., T. B., J. K. i H. W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargi Minister Środowiska decyzją z [...] lutego 2008 r. – zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przebudowie skrzyżowania ulic: [...]–[...]–[...]i [...] w K. w km DK 94 od 331 + 788 do 332 + 573 i w DK 7 od 664 + 261 do 665 + 711. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż istniejące skrzyżowanie zlokalizowane w obrębie ww ulic pracuje już na granicy przepustowości i konieczne jest usprawnienie pracy tego układu komunikacyjnego we wskazanym. Prognozowany wzrost natężenia ruchu w kolejnych latach spowoduje wzrost uciążliwości skrzyżowania na terenach leżących w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Ponadto na tym odcinku drogi na ruch tranzytowy nakłada się ruch międzydzielnicowy i lokalny związany z istniejącym zagospodarowaniem w tym rejonie. Inwestycja ma na celu poprawę układu komunikacyjnego i upłynnienie ruchu na ważnym węźle wylotowym z aglomeracji krakowskiej, gdzie już obecnie tworzą się "korki" uliczne. Przebudowa ronda oraz dróg dojazdowych przez upłynnienie oraz zwiększenie prędkości przelotowych spowoduje poprawę sytuacji w stosunku do stanu istniejącego w zakresie ochrony powietrza oraz ochrony przed hałasem. Dalej Minister wskazał, iż w raporcie o oddziaływaniu na środowisko wzięto pod uwagę cztery warianty przedsięwzięcia, różniące się długością estakady na kierunku wschód — zachód, oraz sposobem poprowadzenia tunelu na kierunku północ — południe. We wszystkich przypadkach geometria ronda pozostanie praktycznie taka sama, a inwestycja nieznacznie wykraczać będzie poza istniejący pas drogowy. Lokalizacja węzła komunikacyjnego nie podlegała wariantowaniu, z uwagi na, konieczność powiązania ronda z istniejącym układem komunikacyjnym. W raporcie analizowano również wariant "zerowy" polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia. Wariant wybrany do realizacji jest, zdaniem organu odwoławczego, rozwiązaniem najkorzystniejszym z punktu widzenia organizacji ruchu. W decyzji środowiskowej określono warunki minimalizujące negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko na etapie budowy jak i na etapie eksploatacji przebudowywanego ronda takie jak m. in.: prowadzenie prac budowlanych w rejonie zabudowy mieszkaniowej wyłącznie w porze dziennej, zastosowanie środków ochrony akustycznej na terenach wymagających ochrony przed hałasem, zastosowanie środków służących ochronie środowiska gruntowo - wodnego, rekultywację terenu po zakończeniu prac budowlanych, nasadzenia zieleni izolacyjnej. Na wnioskodawcę nałożono także obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej dotyczącej skuteczności zastosowanych środków ochrony akustycznej. Analiza ta zostanie wykonana po upływie 1 roku od dnia oddania obiektu do użytkowania i przedstawiona w terminie 18 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania. W przypadku stwierdzenia przekroczeń wartości dopuszczalnych poziomu hałasu zostaną podjęte dodatkowe działania mające na celu utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania zgodnie z art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska. Minister stwierdził również, iż raport wraz z aneksem spełnia wymagania art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska. W dokumencie tym przeanalizowano wpływ planowanej rozbudowy skrzyżowania na poszczególne elementy środowiska i nie zauważono uchybień w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W kwestii drgań powstających na etapie budowy ronda organ zauważył, że obowiązujące przepisy ochrony środowiska nie obejmują zagadnienia ochrony przed drganiami. Ochrona przed drganiami realizowana jest w oparciu o przepisy prawa budowlanego. Kompetencje w tym zakresie należą do organów administracji architektoniczno - budowlanej oraz nadzoru budowlanego. Na powyższą decyzję do Sądu wpłynęły cztery skargi, tj. J. B., T.B., J. K. i H. W. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. We wszystkich skargach zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 81 i art. 107 § 3 K.p.a. - przez niewyjaśnienie dostatecznie sprawy, braku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków oraz niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także niezapewnienie możności wypowiedzenia się strony, co do przeprowadzonych dowodów oraz brak rzetelnego uzasadnienia faktycznego decyzji; nadto błędną interpretację art. 138 K.p.a. Dodatkowo T. B. i J.K. zarzuciły zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przez pominięcie następujących przepisów tej ustawy: art. 47 pkt 1 lit. a i b, art. 48 ust. 2 pkt 2, art. 49 ust. 3 pkt 1, 2, 3, 4, 6 i 7, art. 49 ust. 5 pkt 2, art. 52 ust. 1 pkt 10 a lit. a, 11 i 16, art. 57 ust. 1, art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 i art. 74 ust. 1 - powodując tym samym obrazę przepisów prawa materialnego administracyjnego sensu largo; 2) całkowite pominięcie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 października 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinien odpowiadać program ochrony środowiska przed hałasem, a w szczególności § 5 pkt 1 lit. b i c w zw. z § 2 pkt 3, § 5 pkt 3 lit. a w zw. z art. 40 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, § 5 pkt 3 lit. e oraz § 6 pkt 1 lit. d. Skarżący podnieśli, iż brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie z art. 10 § 1 K.p.a. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji ograniczone zostało do ogólnych stwierdzeń. Tymczasem obowiązkiem organu odwoławczego było ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu, pomimo że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Organ odwoławczy był obowiązany ocenić prawidłowość decyzji nie tylko w granicach zarzutów, ale i pod kątem prawa materialnego i procesowego. Minister Środowiska przy rozpoznawaniu sprawy pominął całkowicie ok. 5 rozporządzeń do ustawy Prawo ochrony środowiska. Nadto zdaniem skarżących planowana inwestycja ma na celu wyłącznie wywłaszczenie nieruchomości skarżących, a wprowadzenie na te atrakcyjne tereny hipermarketów. Skarżący protestują także przeciwko długości estakady, albowiem jej wydłużenie na ul. [...] ma zapewnić pod nią rozjazd w lewo i w prawo, tym samy wjazd na sąsiadujące ze skarżącymi tereny, które miasto - wbrew zasadzie dobrego sąsiedztwa - zaplanowało na hipermarkety. Organ pominął także niektóre nieruchomości sąsiadujące z planowaną inwestycją. Decyzja pierwszej instancji została wydana bez wymaganej Prawem ochrony środowiska opinii Głównego Inspektora Sanitarnego. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymał stanowisko wyrażone przez Ministra Środowiska w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, iż w związku z faktem, że liczba stron w przedmiotowym postępowaniu przekraczała 20, były one informowane o przebiegu prowadzonego postępowania zgodnie z art. 49 K.p.a. Mając na uwadze powyższe, zawiadomieniem z 1 grudnia 2005 r. Wydział Środowiska i Rolnictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego poinformował o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowej inwestycji, w którym poinformował o dostępie do karty informacyjnej wniosku, jak również pouczył o możliwości składania uwag w przedmiotowej sprawie. Przy piśmie z 3 kwietnia 2006 r. Wydział Środowiska i Rolnictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego przekazał do zapoznania się przez strony z postanowieniami uzgadniającymi dla przedmiotowej inwestycji wydanymi przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. oraz Ministra Środowiska, jak również poinformował o dostępności dokumentów, na podstawie których wydana zostanie decyzja środowiskowa. Strony były zatem informowane o toczącym się postępowaniu. Brak jest podstaw do twierdzenia, że uniemożliwiono im wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów. Odnosząc się do poruszanej w skardze kwestii wywłaszczenia organ wyjaśnił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ma na celu określenie warunków korzystania z zasobów środowiskowych, tzn. ma określić warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji oraz wskazać wymagania w zakresie ochrony środowiska, konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Decyzja ta nie rodzi praw do terenu inwestycji oraz nie narusza praw własności osób trzecich. W kwestii nieodniesienia się w zaskarżonej decyzji do ustawowego wymogu "oszczędności korzystania z terenu podczas przygotowywania i realizacji inwestycji" organ wyjaśnił, iż w pkt 2.2 decyzji wskazano, że w fazie realizacji należy zorganizować plac budowy i jego zaplecza, z uwzględnieniem zasady minimalizacji zajęcia terenu i przekształcenia jego powierzchni, a po zakończeniu prac przeprowadzić rekultywację. Dalej organ odparł zarzut zawarty w skardze T. B., iż zaskarżona decyzja została wydana bez wymaganej opinii Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Postanowieniem z 30 stycznia 2006 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uzgodnił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedmiotowej inwestycji. Niezasadnym jest również, zdaniem organu, zarzut naruszenia przepisów art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, gdyż przepisy te odnoszą się do dokumentów z zakresu planowania przestrzennego i rozwoju regionalnego, takich jak koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województw, planów zagospodarowania przestrzennego województw, studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zatem przepisy te mają zastosowanie przy zagospodarowaniu przestrzennym, a nie przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Niezasadnym jest także, w opinii Ministra, zarzut pominięcia przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 października 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinien odpowiadać program ochrony środowiska przed hałasem (Dz. U Nr 179, poz. 1498). Zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska programy ochrony środowiska przed hałasem tworzy się dla terenów, na których poziom hałasu przekracza poziom dopuszczalny. Programy te uchwala odpowiednio rada powiatu i sejmik województwa. Zatem strony znów powołały się na przepisy dotyczące ochrony przed hałasem, które nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie i wykraczały poza zakres kompetencji Ministra Środowiska, który rozpatrywał odwołania. Odnosząc się do art. 40 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska organ odwoławczy wskazał, że przepisy te dotyczą procedury oceny oddziaływania na środowisko w zakresie polityk, strategii, planów i programów, czyli na poziomie zatwierdzania dokumentów programowych, nie zaś procedury oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć, czyli na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Niezasadnym jest również zarzut pominięcia przepisów art. 49 ust. 3 pkt 1, 2, 3, 4, 6, 7 oraz art. 49 ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z tymi przepisami w przypadku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których raport o oddziaływaniu na środowisko jest obowiązkowy, można określić jego zakres przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wówczas wnioskodawca składa tzw. zapytanie o zakres raportu załączając informacje o planowanym przedsięwzięciu określone w art. 49 ust. 3 ww ustawy. Jak wskazuje art. 49 ust. 1a zapytanie jest obowiązkowe tylko w sytuacji, gdy przedsięwzięcie może transgranicznie oddziaływać na środowisko. Biorąc pod uwagę, że przebudowywany odcinek drogi nie będzie oddziaływać transgranicznie, nie było obowiązku określania zakresu raportu w trybie wskazanego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż w toku postępowania sądowoadministracyjnego zmarł skarżący J. B. W jego prawa i obowiązki wstąpili następcy prawni w osobach M. B., E. W. i R. B., jako że podtrzymali wniesioną przez niego skargę. Przechodząc do rozpoznania niniejszej sprawy zauważyć należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skarg. W konsekwencji uznał, iż decyzja Ministra Środowiska z [...] lutego 2008 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z [...] maja 2007 r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Wymienione decyzje zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150) -dalej w skrócie: P.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia (art. 46 a ust. 1 P.o.ś.). W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - stosownie do art. 56 ust. 2 P.o.ś. - właściwy organ określa m. in: 1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; 2) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; 3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym; 4) w przypadku o którym mowa w art. 135 ust. 1 - stwierdza konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Nadto decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach można na wnioskodawcę nałożyć dodatkowy obowiązek w postaci przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając zakres oraz termin jej przedstawienia, w przypadku przedsięwzięć, dla których sporządza się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 56 ust. 4 pkt 2 P.o.ś.). Na etapie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia organ orzekający zobowiązany jest do rozpoznania wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i na tej podstawie określenia warunków likwidacji lub minimalizacji tych zagrożeń. Oznacza to, że przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bada się możliwość realizacji planowanej inwestycji w zakresie odnoszącym się do zasad ochrony środowiska przed nadmiernym i negatywnym oddziaływaniem planowanej inwestycji na środowisko. W ocenie Sądu organy właściwe w sprawie wydały decyzje zgodne z wyżej przytoczonymi regulacjami prawnymi i nie dopuściły się - wbrew twierdzeniom skarżących - naruszeń tak przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego wymienionych w skargach. Za nietrafne należało uznać zarzuty naruszenia art. tj. art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 81 i art. 107 § 3 K.p.a. przez niedanie skarżącym możliwości zapoznania się z końcowym materiałem sprawy, ogólnikowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji pomimo obowiązku ocenienia prawidłowość decyzji organu pierwszej instancji nie tylko w granicach zarzutów odwołania, ale i pod kątem prawa materialnego i procesowego. W sprawie zastosowane znalazł art. 49 K.p.a., albowiem liczna stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – wbrew twierdzeniom skarżących – niewątpliwie przekraczała 20 (art. 46a ust. 5 P.o.ś.). Jak wynika z akt sprawy zawiadomieniem z 1 grudnia 2005 r. Wydział Środowiska i Rolnictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego poinformował o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. W zawiadomieniu tym poinformowano strony o dostępie do karty informacyjnej wniosku, jak również pouczono o możliwości składania uwag i wniosków. Z kolei pismem z 3 kwietnia 2006 r. [...] Urząd Wojewódzki przekazał Urzędowi Miasta w K. prośbę o zamieszczenie na tablicy ogłoszeń na okres 21 dni niniejszego pisma wraz z postanowieniami uzgadniającymi inwestycję (wydanymi przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. i Ministra Środowiska). W piśmie tym zawarto także informację o dostępności dokumentów, na podstawie których zostanie wydana - po upływie 21 dni od ogłoszenia - decyzja. Strony były zatem informowane o toczącym się postępowaniu. Również decyzja wydana przez organ pierwszej instancji z [...] maja 2007 r. została wywieszona do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń urzędowych [...] Urzędu Wojewódzkiego oraz w Urzędzie Miasta K. W efekcie skarżący skorzystali z prawa do wniesienia odwołania od ww decyzji. Wszystko to dowodzi, iż prawa procesowe skarżących nie zostały uszczuplone. Zatem zarzuty dotyczące uniemożliwienia skarżącym wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie materiałów, a także braku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, należało uznać za niezasadne. W ocenie Sądu organ odwoławczy i organ pierwszej instancji zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a wynik tej analizy znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniach rozstrzygnięć. Minister Środowiska – wbrew twierdzeniom skarżących – ocenił zgodność z prawem decyzji Wojewody [...] nie tylko w granicach zarzutów odwołań (choć bardzo ogólnikowych), ale i rozpoznał sprawę ponownie. I chociaż uzasadnienie organu odwoławczego nie czyni w pełni zadość art. 107 § 3 K.p.a. to uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów skarg dotyczących naruszenia konkretnych przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, podnieść należy, iż sporządzony na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 52 ust. 2 P.o.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, tj. opis planowanego przedsięwzięcia wraz z charakterystyką przedsięwzięcia oraz warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, przewidywane wielkości emisji wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia, opis elementów przyrodniczych środowiska, jak również opis analizowanych wariantów, łącznie z wariantem jego nierealizowania, zawierającym określenie przewidywanego ich oddziaływania na środowisko, mapę w odpowiedniej skali, analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem oraz źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu. Zatem nietrafnym jest zarzut naruszenia art. 52 ust. 1 pkt 10 a lit. a i pkt 11 oraz 16 P.o.ś. Z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynika, że planowane przedsięwzięcie obejmuje przebudowę skrzyżowania ulic: [...]–[...]–[...]i [...]w K. w km DK 94 od 331 + 788 do 332 + 573 i w DK 7 od 664 + 261 do 665 + 711 zlokalizowanego w północno – zachodniej części miasta K. Przewidziano budowę typowego skrzyżowania z wyspą centralną w poziomie istniejącego terenu oraz tunel na kierunku północ -południe i estakadę na kierunku wschód - zachód. W ramach planowanego przedsięwzięcia przeanalizowano następujące warianty przedsięwzięcia, mianowicie: - wariant "zerowy" polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, - warianty inwestycyjne ze wskazaniem ich oddziaływania na środowisko. W odniesieniu do wariantu "zerowego" wskazano, iż zaniechanie przedsięwzięcia oznacza sukcesywne pogarszanie się sytuacji, która już dziś jest ewidentnie niezadowalająca. Liczba pojazdów na skrzyżowaniu i dojazdowych odcinkach ulic będzie rosła, co spowoduje wydłużenie "korków" i dalsze utrudnienia w ruchu. Wciąż będą narastały oddziaływania w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza i hałasu, pochodzące od pojazdów stojących w "korkach" ulicznych. Rozpatrywano z kolei cztery warianty przedsięwzięcia ze wskazaniem ich oddziaływania na środowisko, różniące się długością estakady oraz sposobem prowadzenia tunelu. Nie podlegała zaś wariantowaniu lokalizacja węzła komunikacyjnego z uwagi na konieczność powiązania ronda z istniejącym układem komunikacyjnym. Natomiast geometria ronda w zasadzie we wszystkich analizowanych wariantach pozostaje taka sama. Z punktu widzenia wymogów środowiska różnice pomiędzy wariantami są mało znaczące. W żadnym przypadku realizacja planowanego przedsięwzięcia nie koliduje z przeznaczeniem planistycznym terenów. Wszystkie te rozwiązania gwarantują zminimalizowanie zagrożeń dla środowiska przy normalnej eksploatacji drogi. Ostatecznie, po naradach z inwestorem, wybrano jako najkorzystniejszy wariant wynikowy. Powyższe świadczy więc, iż rozważono alternatywne rozwiązania przedsięwzięcia, co znalazło odzwierciedlenie zarówno w raporcie o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, jak i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tego przedsięwzięcia. Ze względu na fakt, iż planowana inwestycja zbliża się do terenów zabudowy mieszkaniowej koniecznym było zastosowanie środków ochrony przed hałasem. Jak wynika z raportu przewidziano środki łagodzące oddziaływanie hałasu drogowego emitowanego przez ruch pojazdów samochodowych. Analiza akustyczna zawarta w raporcie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wskazuje, iż w wyniku realizacji przedsięwzięcia może nastąpić przekroczenie aktualnie obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu, dlatego niezbędne jest zaprojektowanie i wykonanie od strony zabudowy mieszkaniowej ekranu akustycznego. W konsekwencji tego w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zawarto obowiązek zastosowania środków ochrony akustycznej zapewniających dotrzymanie standardów jakości środowiska na terenach wymagających ochrony przed hałasem. Wbrew jednak temu co twierdzą skarżący w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 października 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinien odpowiadać program ochrony środowiska przed hałasem. Natomiast w punkcie 2.8 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nałożono na wnioskodawcę dodatkowy obowiązek w postaci wykonania analizy porealizacyjnej przedsięwzięcia po upływie jednego roku od dnia oddania obiektu do użytkowania w zakresie skuteczności zastosowania środków ochrony akustycznej terenów wymagających ochrony przed hałasem. W przypadku zaś stwierdzenia przekroczeń wartości dopuszczalnych poziomu hałasu zostaną podjęte działania mające na celu ewentualne utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 48 ust. 2 pkt 2 P.o.ś. Jak wynika z akt sprawy organ przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dokonał niezbędnych uzgodnień wymaganych prawem. Postanowieniem z [...] stycznia 2006 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uzgodnił pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowe uwarunkowania dla realizacji spornego przedsięwzięcia. Postanowienie to zostało zaskarżone do Głównego Inspektora Sanitarnego, niemniej jednak zauważyć należy, iż stosownie do art. 143 K.p.a. wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, chyba że organ administracji publicznej, który wydał postanowienie wstrzyma jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione. W sprawie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie skorzystał z tego uprawnienia. Jeżeli zaś w wyniku rozpoznania zażalenia, czy na skutek orzeczenia sądu administracyjnego, doszłoby do sytuacji, że decyzja została wydana w oparciu o postanowienie, które zostało następnie uchylone to zaistniałaby ewentualna podstawa do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 w zw. z art. 126 K.p.a.). Niemniej jednak ostatecznie postępowanie zażaleniowe przed Głównym Inspektorem Sanitarnym zostało - na skutek wejścia w życie nowych regulacji prawnych - umorzone. Również Minister Środowiska postanowieniem z [...] marca 2006r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie ochrony środowiska. Ponadto, w kontekście treści skargi, podnieść należy, iż w niniejszym postępowaniu Sąd nie jest uprawniony do badania czy rozstrzygnięcia uzgadniające zostały prawidłowo doręczone wszystkim stronom postępowania. Zarzut naruszenia art. 49 ust. 3 pkt 1 – 7 P.o.ś. także nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl powołanego przepisu wnioskodawca przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może zwrócić się z zapytaniem do organu właściwego do wydania tej decyzji o określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (ust. 1). Do zapytania należy dołączyć określone informacje o planowanym przedsięwzięciu (ust. 3). Już z literalnej wykładni powołanego przepisu wynika, że wystąpienie z takim zapytaniem jest uprawnieniem wnioskodawcy, a nie obowiązkiem. Tylko w przypadku, gdy przedsięwzięcie może transgranicznie oddziaływać na środowisko wnioskodawca jest obowiązany zwrócić się z zapytaniem do organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody o określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Skoro niniejsze przedsięwzięcie nie zalicza się do powyższej kategorii przedsięwzięć, to skorzystanie z instytucji zapytania zależało od woli wnioskodawcy. W tej sytuacji skarżący nie mogli skutecznie sformułować zarzutu naruszenia punktów 1 – 7 ust. 3 art. 49 P.o.ś., a w konsekwencji i art. 49 ust. 5 pkt 2 P.o.ś. Z kolei organ nie mógł dopuścić się naruszenia art. 71 ust. 1 i 2 P.o.ś., który wskazuje iż podstawowymi kryteriami opracowywania aktów planowania przestrzennego (jakie ów przepis wymienia) są zasady zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska, z racji nie stosowania tej normy w sprawie. Tę samą uwagę należy odnieść do zarzutu naruszenia art. 74 P.o.ś., który stanowi, iż w trakcie przygotowywania i realizacji inwestycji należy zapewnić oszczędne korzystanie z terenu; wymóg ten mają uwzględnić w szczególności projektanci oraz organy administracji ustalające warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz organy administracji właściwe do spraw wywłaszczania nieruchomości. Zatem nie organy właściwe do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, iż na etapie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia organ orzekający zobowiązany jest jedynie do rozpoznania wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i na tej podstawie określenia warunków likwidacji lub minimalizacji tych zagrożeń. Oznacza to, iż wszelkie zarzuty dotyczące lokalizacji inwestycji (zasady dobrego sąsiedztwa), rozwiązań projektowych i technicznych, czy wywłaszczenia nieruchomości, z racji wykraczania poza zakres przedmiotowy sprawy pozostały poza rozważaniami Sądu. Skarżący sformułowali także pod adresem Ministra Środowiska zarzut pominięcia przy rozpoznawaniu wniosku ok. 5 rozporządzeń wykonawczych do ustawy Prawo ochrony środowiska, bez wskazania o jakie konkretnie rozporządzenia chodzi. Zarzut ten nie został uzupełniony w toku postępowania np. przez wniesienie pisma procesowego, czy złożenie załącznika do protokołu rozprawy. Skoro więc jest to zarzut tak ogólnikowy to Sąd, ustosunkowując się do niego, może jedynie wskazać, iż – w jego ocenie - organ oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach stosownych do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zarzut pominięcia niektórych nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją, w konsekwencji sprowadzający się do niezapewnienia właścicielom tych nieruchomości udziału w sprawie, mógłby być podnoszony wyłącznie przez podmioty bezpośrednio zainteresowane. Podnoszenie tej kwestii przez skarżących nie może odnieść żadnego skutku procesowego. Z analizy decyzji organów obydwu instancji oraz materiału sprawy, w tym sporządzonego raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia wynika, iż brak było podstaw do uznania zaistnienia przesłanek do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację zawnioskowanego przedsięwzięcia. I chociaż skarżący podnieśli, że planowana inwestycja wpłynie negatywnie na ich życie, to jednak nie zauważyli, że większe zagrożenie dla wymienionego dobra stwarza obecnie istniejące rozwiązanie komunikacyjne, co z kolei zostało wykazane we wcześniejszej części uzasadnienia, przy omawianiu skutków niepodejmowania przedsięwzięcia (wariant zerowy). Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji w oparciu o powołane przepisy i w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Oznacza to, iż wymienione decyzje zostały wydane zgodnie z prawem. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło