VIII SA/Wa 494/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej M. S., Wojskowy Komendant Uzupełnień w G. decyzją z dn. [...] września 2006r. nr. [...] na podstawie art.104 kpa i art.95 pkt.1 ustawy z dn.11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych / Dz.U nr. 179 poz. 1750 z póź. zm. - zwaną dalej wojskową ustawą pragmatyczną / przyznał w/wym. świadczenie pieniężne określone w art. 95 pkt.1 cyt. Ustawy przez okres [...] roku po zwolnieniu ze służby wojskowej. Powyższa decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania. Pisemnym wnioskiem z dn. [...] kwietnia 2009r. skierowanym do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. M. S. wniósł o zmianę w trybie art.155 kpa w/wym. decyzji przez wskazanie wysokości kwotowej 12 miesięcznego uposażenia przysługującego w ciągu roku od zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Decyzją z dn. [...] kwietnia 2009 r. nr. [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w Gr., po rozpatrzeniu wniosku strony, odmówił zmiany w trybie art.155 kpa powyższej decyzji i wskazania w decyzji wysokości 12 miesięcznego uposażenia należnego w ciągu roku od dnia zwolnienia z zawodowej służy wojskowej. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wojskowy wskazał, że z orzecznictwa wynika, iż uchyleniu lub zmianie mogą ulec jedynie takie decyzje niewadliwe, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. W ocenie organu wojskowego decyzja przyznająca powyższe świadczenie pieniężne nie zawiera elementów o charakterze uznaniowym i nie może być zmieniona w oparciu o przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Organ wydający rozstrzygnięcie na podstawie art.95 pkt.1 ustawy jest związany wolą prawodawcy. Ponadto w trybie art.155 kpa brak możliwości zmiany decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy zmiana wymagałaby przeprowadzenia ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy a takich merytorycznych rozstrzygnięć należało by dokonać rozpoznając wniosek strony. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W., zarzucając decyzji I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.95 pkt.1 wojskowej ustawy pragmatycznej oraz naruszenie poprzez błędną wykładnię art. 155 kpa. W rezultacie rozpoznania odwołania Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. decyzją z dn. [...] czerwca 2009r. nr. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wojskowy pokreślił, że ocena stanu prawnego dokonana w decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. jest wynikiem ugruntowanej linii orzeczniczej a nie dowolnej interpretacji przepisów prawa przez organ. Ponadto stwierdził, że przedmiotem postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art.155 kpa nie może być ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Od powyższej ostatecznej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W treści skargi strona wskazała dwojakiego rodzaju zarzuty: 1/ zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.95 pkt.1 wojskowej ustawy pragmatycznej poprzez przyjęcie, iż decyzja o przyznaniu świadczenia rocznego nie musi zawierać elementu w postaci wyraźnego wskazania kwoty tego świadczenia 2/ zarzut naruszenia norm prawa procesowego poprzez błędną wykładnię art.155 kpa przez uznanie, że w tym trybie nie jest możliwa zmiana decyzji w przedmiocie przyznania świadczenia rocznego poprzez określenie wysokości kwotowej tego świadczenia W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że wbrew stanowisku organów wojskowych wskazane wyżej przepisy dają podstawę do uwzględnienia wniosku strony. Decyzja o przyznaniu świadczenia rocznego, bez określenia wysokości kwotowej tego świadczenia, ma jedynie charakter blankietowy i uniemożliwia stronie m.in. egzekucje przyznanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ wojskowy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art.1§1 ustawy z dn.25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U nr.153 poz.1269 z póź. zm./ - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle §2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną / art.134§1 ustawy z dn.30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U nr.153 poz.1270 z póź. zm , dalej jako p.p.s.a /. Badana, stosownie do określonych wyżej założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych, rozpoznawana skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu pomiędzy skarżącym a organem wojskowym w rozpoznawanej sprawie jest treść decyzji organów wojskowych w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego na podstawie art.95 pkt.1 wojskowej ustawy pragmatycznej. Stosownie do cyt. art. 95 pkt.1 w/wym. ustawy - żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art.94, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Zacytowany przepis zawiera w swoim brzmieniu sformułowanie "przysługuje" oraz określoną w sposób opisowy wysokość przedmiotowego świadczenia przez wskazanie jakie należności pieniężne składają się na w/wym. świadczenie. Tak więc to sam przepis prawa kreuje, w określonych prawem sytuacjach przyznanie tego świadczenia, natomiast pozostałe uregulowania wojskowej ustawy pragmatycznej przede wszystkim art.96 omawianej ustawy, zawierają przepisy materialno- prawne organizujące sposób wypłaty przedmiotowego świadczenia. Aby procedura realizacji dla zwalnianego z zawodowej służby wojskowej żołnierza świadczenia do uposażenia rocznego wynikającego z art.95 pkt.1 ustawy mogła być przeprowadzona, dowódca jednostki wojskowej w której żołnierz ostatnio pełnił służbę, zobowiązany jest do określenia, czy żołnierz spełnia wszystkie przesłanki o przyznania świadczenia i do wyliczenia jego wysokości kwotowej. Ustalenia te są wiążące dla wojskowego organu emerytalnego i umożliwiają dokonanie przez wojskowy organ emerytalny czynności technicznej jaką jest wypłata świadczenia. Zwolniony ze służby żołnierz, zgodnie z art.96 ust.3 omawianej ustawy ma prawo wyboru pomiędzy przedmiotowym świadczeniem uregulowanym w art.95 pkt.1, a emeryturą, powinien zatem znać wysokość wyliczonego mu świadczenia, aby móc dokonać świadomego wyboru, które z tych dwóch świadczeń chce otrzymywać przez rok po zwolnieniu ze służby, a także aby móc złożyć stosowny wniosek o wypłacenie przedmiotowego świadczenia przez wojskowy organ emerytalny zgodnie z art.96 ust.9 ustawy. W ocenie Sądu błędny jest pogląd organów wojskowych rozstrzygających w sprawie, że z przepisu art.95 pkt.1 ustawy nie wynika konieczność precyzyjnego wyszczególnienia wartości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym w decyzji administracyjnej o przyznaniu zwolnionemu żołnierzowi należności pieniężnej. Komentowany przepis art.95 pkt.1 ustawy w sposób opisowy wskazuje składniki uposażenia żołnierza zawodowego odpowiadające przysługującemu świadczeniu pieniężnemu, natomiast obowiązkiem właściwego organu wojskowego jest ustalenie i określenie w stosownej decyzji uposażeniowej konkretnej wysokości kwotowej tegoż świadczenia dla uprawnionego żołnierza. Odstąpienie od określenia w wydanej decyzji wysokości kwotowej przyznanego na podstawie art.95 pkt.1 świadczenia pieniężnego, daje podstawę do stwierdzenia, że tego rodzaju decyzja obarczona jest brakiem w zakresie rozstrzygnięcia jako obowiązkowego składnika decyzji w rozumieniu art.107§1 kpa. W zakresie konstrukcji rozstrzygnięcia, jako składnika decyzji administracyjnej, orzecznictwo formułuje m.in. postulat, zgodnie z którym rozstrzygnięcie będące treścią decyzji musi być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób niebudzący wątpliwości, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone / patrz wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 1995r. sygn. III SA 1225/94 , ONSA 1996 nr.3 poz.135/. Jako nietrafny ocenił Sąd także pogląd zaprezentowany przez organy wojskowe, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art.155 kpa, ponieważ wydana decyzja ostateczna ma charakter deklaratoryjny, a uwzględnienie wniosku strony wymagałoby ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie negując faktu istnienia rozbieżnego orzecznictwa sądowego odnośnie dopuszczalności wzruszania w trybie art.155 kpa ostatecznych decyzji deklaratoryjnych, należy stwierdzić, że orzecznictwo jak i doktryna przyjmuje generalny pogląd, że na podstawie art.155 kpa mogą być uchylane lub zmieniane ostateczne decyzje deklaratoryjne stwierdzające nabycie przez stronę praw z mocy ustawy / ex lege / - / patrz M. Jaśkowska, A. Wróbel - Komentarz do art.155 kpa, Lex 2009/. Stąd nie można podzielić poglądów organów wojskowych, że tylko ostateczne decyzje uznaniowe mogą być zmieniane lub uchylane w trybie art.155 kpa i to w sprawach w których nie zachodzi konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że rozstrzygające w sprawie organy wojskowe dopuściły się naruszenia art.95 pkt.1 wojskowej ustawy pragmatycznej w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia art.155 kpa w zakresie który miał istotny wpływ na wynik sprawy. W toku ponownego rozpoznania wniosku strony, organy wojskowe powinny wziąć pod uwagę ocenę prawną i wskazania w zakresie stosowania art.95 pkt.1 wojskowej ustawy pragmatycznej oraz art.155 kpa zawarte w treści niniejszego orzeczenia, w znaczeniu jakie wynika z treści art.153 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, na postawie art.145§1 pkt.1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt.2 wyroku jest uzasadnione przepisem art.152 p.p.s.a.