II SA/Wa 746/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w sprawie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji: - oddala skargę. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Ł. w sprawie o sygn. akt [...] wydał w dniu [...] października 2007 r. postanowienie o przedstawieniu zarzutu popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, określonego w art. 228 § 3 Kk, M. P. – policjantowi Referatu Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w D. W związku z powyższym Komendant Powiatowy Policji w D. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. zawiesił policjanta w czynnościach służbowych od dnia 2 listopada 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. i następnie kolejnym rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 1 stycznia 2008 r. do czasu zakończenia postępowania karnego z zachowaniem 50% uposażenia od najbliższego terminu płatności oraz utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Rozkazowi personalnemu z dnia [...] grudnia 2007 r. został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Od przedmiotowego rozstrzygnięcia policjant nie złożył odwołania. Pismem z dnia 3 listopada 2008 r. M. P., na podstawie art. 157 § 1 Kpa, zażądał wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w D. nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Postępowanie takie zostało wszczęte i w jego wyniku Komendant Wojewódzki Policji w S. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności wskazanego wyżej rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2007 r. M. P. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał, co następuje: Komendant Powiatowy Policji w D. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. przedłużając okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 1 stycznia 2008 r. do czasu zakończenia postępowania karnego, kierował się charakterem zarzucanego policjantowi czynu oraz utratą nieposzlakowanej opinii, niezbędnej do dalszego pełnienia służby. Pełnienie codziennej służby przez policjanta, który w postępowaniu karnym jest podejrzany o popełnienie przestępstwa umyślnego określonego w art. 228 § 3 Kk, godzi w interes służby, obniża autorytet Policji jako organu powołanego do egzekwowania i przestrzegania prawa, a także wpływa negatywnie na ocenę w środowisku społecznym. Zatem organ prawidłowo zastosował przepis art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). W rozpatrywanym przypadku właściwym przełożonym policjanta był Komendant Powiatowy Policji w D., co wynika z treści art. 45 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji oraz z § 1 ust. 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. z 2002 r. Nr 120, poz. 1029). Zatem był on władny wydać przedmiotowy rozkaz personalny. Analizując przedmiotową sprawę Komendant Główny Policji stwierdził, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych nie koliduje w jakimkolwiek stopniu z obowiązującą w postępowaniu karnym zasadą domniemania niewinności, zaś instytucja zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych nie przesądza w żaden sposób o winie policjanta w toczącym się postępowaniu karnym. Organ podkreślił, iż dla prawidłowego zastosowania powyższej instytucji wystarczające jest istnienie przesłanki określonej w art. 39 ust. 3 cyt. ustawy, czyli wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego oraz występowania szczególnie uzasadnionych okoliczności. Z kolei nadanie przedmiotowemu rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności było prawidłowe i zabezpieczało natychmiastowe odsunięcie policjanta od pełnienia służby. Brak podstaw do uznania, iż rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Komendanta Powiatowego Policji w D. narusza prawo – tym bardziej do stwierdzenia, iż narusza on prawo w sposób rażący. Dlatego też Komendant Wojewódzki Policji w S. odmówił stwierdzenia nieważności powyższego rozkazu personalnego i w ocenie Komendanta Głównego Policji decyzja w tej materii jest prawidłowa. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji, żądając uchylenia zaskarżonych decyzji i stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2007 r. Komendanta Powiatowego Policji w D. W skardze podniósł te same zarzuty co w odwołaniu od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. Twierdził, iż Komendant Powiatowy Policji w D. nadając rozkazowi personalnemu nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. rygor natychmiastowej wykonalności, rażąco naruszył prawo, bowiem nie wystąpiły przesłanki określone w art. 108 Kpa. Ponadto podniósł, iż wprowadzony został w błąd co do sposobu zaskarżenia tego rozkazu, gdyż z treści pouczenia wynikało, iż może wnieść odwołanie od rozkazu do Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., za pośrednictwem wydającego rozkaz. Jednakże nie wiadomo było kto ten rozkaz wydał, gdyż został on podpisany zarówno przez Komendanta Powiatowego Policji w D., jak i przez Inspektora Zespołu Kadr i Szkolenia Komendy Powiatowej Policji w D. Zanim rozstrzygnął tę wątpliwość, termin złożenia odwołania minął. Wskazał także, iż nie było podstaw faktycznych do wydania przedmiotowego rozkazu personalnego, bowiem nie zachodziły przesłanki określone w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji – nie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający zawieszenie go w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, zaś przyjęcie przez przełożonych, że dopuścił się zarzucanych mu czynów, godzi w zasadę domniemania niewinności. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Przepisy regulujące powyższe instytucje mają charakter przepisów szczególnych, co nakłada szereg ograniczeń w ich interpretacji. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. O tym czy miało miejsce rażące naruszenie prawa decyduje przede wszystkim oczywistość naruszenia oraz zakres jego wpływu na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Podkreślenia wymaga tu także, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowi kolejnej instancji odwoławczej, ale jest szczególnym i nadzwyczajnym trybem kontroli służącym do eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych rażącym (a więc kwalifikowanym) naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w D. nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. rażąco naruszał prawo, ani nie wykazał aby decyzja Komendanta Głównego Policji utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. odmawiającą stwierdzenia nieważności tego rozkazu, naruszała prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie analizując przedmiotową sprawę, w całości potwierdza zasadność zaskarżonych rozstrzygnięć. Trafne jest przedłużenie, na zasadzie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego, gdy w sprawie występują szczególnie uzasadnione okoliczności. Za szczególne okoliczności organ trafnie uznał fakt toczenia się przeciwko policjantowi postępowania karnego o przyjmowanie korzyści majątkowych w związku z pełnioną funkcją publiczną (art. 228 § 3 Kk). Gdy zważy się, iż M. P. jest policjantem pełniącym służbę w Referacie Ruchu Drogowego, zaś charakter zarzucanego policjantowi czynu powoduje utratę nieposzlakowanej opinii, niezbędnej do dalszego pełnienia służby i nadto zważy się, że pełnienie codziennej służby przez policjanta, który jest podejrzany o popełnienie takiego przestępstwa umyślnego godzi w interes służby, obniża autorytet Policji jako organu powołanego do egzekwowania i przestrzegania prawa, a także wpływa negatywnie na ocenę w środowisku społecznym, to nie można uznać przedmiotowego rozkazu, przy takiej argumentacji, za naruszającego prawo – a tym bardziej za rażąco naruszającego prawo. Brak tu także naruszenia zasad uznania administracyjnego. Zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności, jak i w odwołaniu od decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, a także w skardze, M. P. myli karnoprawną instytucję domniemania niewinności z instytucją obligatoryjnego zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, gdy wszczęto przeciwko niemu postępowanie karne pod zarzutem popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji organy wskazywały już na nieprzystawalność obu tych instytucji prawnych. Zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych nie koliduje w jakimkolwiek stopniu z obowiązującą w postępowaniu karnym zasadą domniemania niewinności. Instytucja zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych nie przesądza w żaden sposób o winie policjanta w postępowaniu karnym. Ustawodawca w przepisie art. 39 ust. 1 za wystarczającą przesłankę do zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych uznał sam fakt przedstawienia mu zarzutu o popełnienie określonych przestępstw karnych. Zaś dla zastosowania ust. 3 tego przepisu, organ musi także wykazać, iż w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, co zresztą zostało prawidłowo wykazane w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy o Policji po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. W sprawie przedłużenia policjantowi okresu zawieszenia orzekały także właściwe organy, co w sposób wyczerpujący wykazał zarówno Komendant Wojewódzki Policji w S. w uzasadnieniu swojej decyzji, jak i Komendant Główny Policji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powoływanie się przez skarżącego na subiektywne przyczyny niezłożenia odwołania od przedmiotowego rozkazu personalnego w terminie, mogą być co najwyżej przedmiotem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, w żadnym natomiast wypadku nie mogą stanowić przesłanki rażącego naruszenia prawa w niniejszej sprawie. Reasumując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żaden ze wskazanych przez skarżącego zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 156 § 1 Kpa zawiera enumeratywnie wyliczony katalog przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Skarżący nie wykazał aby przedmiotowy rozkaz personalny mógł zostać uznany za nieważny zgodnie z powyższymi kryteriami. Podjęte w niniejszej sprawie decyzje są zasadne. Rozstrzygając sprawę, organy obu instancji prawidłowo zastosowały zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania i ustosunkowały się do zgromadzonego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa, dlatego też na podstawie art. 151 w związku z art. 132 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.