IV SA/Wa 670/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...} marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - skargę oddala - Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] Główny Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu zażalenia M. C., M. S. oraz M. i J. A. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] uzgadniające warunki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji polegającej na rozbudowie fermy drobiu, umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu postanowienia przedstawił następujący stan faktyczny i prawny: Burmistrz G., rozpatrując wniosek R. Z. działającego wówczas w imieniu "K." Sp. z o. o. z siedzibą w M. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy drobiu o dwie hale 816 DPJ na działce o nr. ewid. [...] w miejscowości B. Gm. G. – wystąpił pismem z dnia 3 sierpnia 2006 r. do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. organ uzgodnił przedmiotowe przedsięwzięcie. Postanowienie to zostało jednak uchylone po rozpatrzeniu zażaleń: S., Sołtysa sołectwa M. M. A., J. A. i Z. M. postanowieniem Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2008 r. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P., ponownie rozpatrując sprawę, postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. uzgodnił pozytywnie warunki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowego przedsięwzięcia. Na powyższe postanowienie zażalenia złożyli: M. C., M. S. oraz M. i J. A. Główny Inspektor Sanitarny rozpatrując powyższe zażalenia podniósł, iż przedmiotowa inwestycja należy do katalogu przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.) i zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, należało przeprowadzić postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko opisane w rozdziale 2 działu VI tytułu I ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 z późn. zm.). W dniu 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), która w zasadniczy sposób zmieniła zasady przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć, w tym w art. 144 pkt 9 uchyliła m. in. powołany wyżej dział VI ustawy – Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 153 ww. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska przed dniem 15 listopada 2008 r., a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe z tym, ze na postanowienia wydane przez organy inspekcji sanitarnej nie przysługuje zażalenie. W rozpatrywanej sprawie, skoro postępowanie nie zostało zakończone decyzją ostateczną, powołany przepis art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko znajduje zastosowanie. W związku z tym, dalsze prowadzenie przez Głównego Inspektora Sanitarnego postępowania w drugiej instancji, wszczętego zażaleniami, które wpłynęły do organu w dniu 12 listopada 2008 r., jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. C., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż zażalenie złożono w dniu 22 października 2008 r., kiedy to ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, nie obowiązywała i zażalenie na postanowienie uzgadniające warunki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia przysługiwało. Główny Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. W rozpatrywanej sprawie inwestor wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy drobiu. Przedmiotowa inwestycja zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w chwili wszczęcia postępowania wymagała przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 z późn. zm.). W dniu 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), która zmieniła zasady przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć. Zgodnie z art. 153 ust. 1 cytowanej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 (a więc do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska), przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1 przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje należące do ministra właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a kompetencje należące do wojewodów, marszałków województw i dyrektorów urzędów morskich przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. W świetle zaś art. 153 ust. 2 pkt 2 omawianego przepisu, na postanowienia wydane w sprawach, o których mowa w ust. 1, wydane m. in. przez organy inspekcji sanitarnej nie przysługuje zażalenie. Zatem w sprawach wszczętych na podstawie ustawy – Prawo ochrony środowiska przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ustawodawca wyłączył zastosowanie art. 106 § 5 kpa w zakresie, w jakim przewiduje on dopuszczalność złożenia zażalenia na postanowienie wydane w trybie uzgodnienia przez organy inspekcji sanitarnej. Nie budzi zatem wątpliwości, że jeżeli w tego rodzaju sprawie przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, tj. przed dniem 15 listopada 2008 r. organ uzgadniający nie zajął stanowiska, to od wydanego przezeń po tej dacie postanowienia nie przysługuje zażalenie, co jednoznacznie wynika z treści art. 153 ust. 2 ustawy. W rozpatrywanej sprawie postanowienie uzgodnieniowe Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. wydał w dniu [...] października 2008 r., a zażalenia strony złożyły w dniu 22 i 23 października 2008 r. a zatem jeszcze przed wejściem w życie omawianego uregulowania. W ocenie Sądu, skoro w aktualnie obowiązującym stanie prawnym możliwość wnoszenia zażaleń od omawianego rodzaju postanowień została wyłączona, należy przyjąć, ze nie ma również podstaw do merytorycznego rozpoznawania zażaleń wniesionych przed wejściem w życie art. 153 ust. 2 omawianej ustawy. Powołany przepis w jednoznaczny sposób wyłącza bowiem postanowienia uzgadniające spod kontroli instancyjnej, nie określając granic czasowych ich wydania. W takiej sytuacji, reguła określona w tym przepisie znajduje zastosowanie do postanowień wydanych przez organy wymienione w tym przepisie zarówno na gruncie już uchylonych, jak i obecnych rozwiązań prawnych (por. K. Gruszecki. Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. LEX/El.2009 – komentarz do art. 153). W związku z powyższym należy przyjąć, że w stosunku do zażaleń wniesionych przed dniem zmiany przepisów niedopuszczalne jest ich merytoryczne rozpoznanie przez organy wyższego stopnia, które zobowiązane są do stosowania przepisów obowiązujących w dacie orzekania. W konsekwencji prowadzone przez nie postępowanie powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 153 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W świetle powyższego, twierdzenie zawarte w skardze, że skoro zażalenie zostało złożone przed wejściem w życie nowej ustawy, to powinno zostać rozpatrzone, jest nietrafne. Poza tym, w ocenie Sądu, po wprowadzeniu omawianego wyżej art. 153 ust. 2 uprawnienia stron w tego typu sprawach nie doznają uszczerbku, skoro wydane postanowienia będą mogły być kwestionowane w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, a więc w sprawie głównej (art. 142 kpa). Ustawodawca bowiem nie odebrał prawa do kwestionowania omawianych postanowień, lecz zmodyfikował jedynie procedurę takiego kwestionowania poprzez wykluczenie prowadzenia odrębnego postępowania wobec tego rodzaju postanowień. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż zażalenie strony w świetle obowiązujących przepisów nie mogło zostać merytorycznie rozpoznane, a postępowanie wszczęte przedmiotowym zażaleniem winno zostać umorzone. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.