II FZ 551/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-12-11
Skład orzekający: Jerzy Rypina
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) jest uzasadniona, gdy strona wykazała jedynie brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, a nie całkowity brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów?Ratio decidendi
Zażalenie nie jest zasadne. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane jedynie w przypadku, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sama okoliczność braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, przy jednoczesnym wykazaniu możliwości ponoszenia częściowych kosztów, uzasadnia jedynie zwolnienie od kosztów sądowych, a nie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Strona ma obowiązek udokumentować swoją sytuację materialną w sposób przekonujący sąd o spełnieniu przesłanek do przyznania prawa pomocy w szerszym zakresie.Stan faktyczny
H. N. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił ją od kosztów sądowych, ale odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca wniosła zażalenie na część postanowienia dotyczącą odmowy przyznania adwokata, argumentując jego niezbędność. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Jerzy Rypina po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 622/09 w zakresie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 24 czerwca 2009 r. nr ... w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sygn. akt I SA/Gl 622/09 zwolnił H. N. od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 24 czerwca
2009 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wysokość uzyskiwanych przez skarżącą dochodów (renta w wysokości 923,59 zł) oraz kwota wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, leczeniem i spłatą rat kredytu uzasadnia przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Sądu, na obecnym etapie postępowania sądowego, pomoc publiczna w zakresie ustanowienia adwokata jest nieuzasadniona.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie w części dotyczącej nieprzyznania jej adwokata. Twierdzi, iż adwokat jest jej niezbędny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z postanowieniem art. 246 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpatrzył wniosek strony i przyznał stronie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a odmówił przyznania jej adwokata. Jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, skarżąca nie wyjaśniła w sprzeciwie na postanowienie referendarza wątpliwości jakie wzbudzała jej sytuacja mieszkaniowa, w której się znajduje tj. czy zamieszkuje sama, czy też z innymi osobami pozostającymi z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednakże prawidłowo Sąd doszedł do przekonania, iż przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa, w szczególności wysokość renty w kwocie 923,59 zł oraz wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, dają podstawę do przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uznał, że poniesienie kosztów niniejszego postępowania może spowodować powstanie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, o jakim mowa w art. 246 § 1 pkt 2.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy wykaże" obliguje stronę do wskazania okoliczności, które mogłyby przekonać sąd, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. To strona oczekując pozytywnego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna w ten sposób udokumentować swoją sytuację materialną by sąd nie miał wątpliwości, że zachodzą przewidziane w cytowanym artykule przesłanki. W ocenie tutejszego Sądu strona powyższego obowiązku nie spełniła. Zarówno w sprzeciwie od postanowienie referendarza jak i w zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji nie wyjaśniła wątpliwości jakie wzbudziła przedłożona przez nią dokumentacja bankowa, a także nie wskazała czy pozostaje z kimś we wspólnym gospodarstwie domowym.
Mając powyższe na uwadze, wobec niestwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło