II FZ 551/09

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-12-11

Skład orzekający: Jerzy Rypina

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) jest uzasadniona, gdy strona wykazała jedynie brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, a nie całkowity brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów?
Ratio decidendi
Zażalenie nie jest zasadne. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane jedynie w przypadku, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sama okoliczność braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, przy jednoczesnym wykazaniu możliwości ponoszenia częściowych kosztów, uzasadnia jedynie zwolnienie od kosztów sądowych, a nie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Strona ma obowiązek udokumentować swoją sytuację materialną w sposób przekonujący sąd o spełnieniu przesłanek do przyznania prawa pomocy w szerszym zakresie.
Stan faktyczny
H. N. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił ją od kosztów sądowych, ale odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca wniosła zażalenie na część postanowienia dotyczącą odmowy przyznania adwokata, argumentując jego niezbędność. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Jerzy Rypina po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 622/09 w zakresie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 24 czerwca 2009 r. nr ... w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach sygn. akt I SA/Gl 622/09 zwolnił H. N. od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 24 czerwca 2009 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wysokość uzyskiwanych przez skarżącą dochodów (renta w wysokości 923,59 zł) oraz kwota wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, leczeniem i spłatą rat kredytu uzasadnia przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Sądu, na obecnym etapie postępowania sądowego, pomoc publiczna w zakresie ustanowienia adwokata jest nieuzasadniona. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie w części dotyczącej nieprzyznania jej adwokata. Twierdzi, iż adwokat jest jej niezbędny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z postanowieniem art. 246 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpatrzył wniosek strony i przyznał stronie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a odmówił przyznania jej adwokata. Jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, skarżąca nie wyjaśniła w sprzeciwie na postanowienie referendarza wątpliwości jakie wzbudzała jej sytuacja mieszkaniowa, w której się znajduje tj. czy zamieszkuje sama, czy też z innymi osobami pozostającymi z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednakże prawidłowo Sąd doszedł do przekonania, iż przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa, w szczególności wysokość renty w kwocie 923,59 zł oraz wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, dają podstawę do przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uznał, że poniesienie kosztów niniejszego postępowania może spowodować powstanie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, o jakim mowa w art. 246 § 1 pkt 2. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy wykaże" obliguje stronę do wskazania okoliczności, które mogłyby przekonać sąd, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. To strona oczekując pozytywnego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna w ten sposób udokumentować swoją sytuację materialną by sąd nie miał wątpliwości, że zachodzą przewidziane w cytowanym artykule przesłanki. W ocenie tutejszego Sądu strona powyższego obowiązku nie spełniła. Zarówno w sprzeciwie od postanowienie referendarza jak i w zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji nie wyjaśniła wątpliwości jakie wzbudziła przedłożona przez nią dokumentacja bankowa, a także nie wskazała czy pozostaje z kimś we wspólnym gospodarstwie domowym. Mając powyższe na uwadze, wobec niestwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło