I OSK 9/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-06-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Miładowski, Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia NSA del. Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, mianowany na stopień porucznika przed wejściem w życie rozporządzenia zmieniającego przepisy dotyczące uposażenia, który zajmował stanowisko zaszeregowane do stopnia etatowego majora, a po zmianie rozporządzenia do stopnia kapitana, może skorzystać z czasowej ochrony przewidzianej w § 5 rozporządzenia, polegającej na zachowaniu dotychczasowego stopnia etatowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że funkcjonariusz Straży Granicznej, mianowany na stopień porucznika przed wejściem w życie rozporządzenia zmieniającego, który zajmował stanowisko zaszeregowane do stopnia etatowego majora, a po zmianie rozporządzenia do stopnia kapitana, może skorzystać z czasowej ochrony przewidzianej w § 5 rozporządzenia. Ochrona ta polega na zachowaniu dotychczasowego stopnia etatowego do czasu mianowania na pierwszy stopień służbowy w korpusie lub do końca okresu wymaganego do przesłużenia w stopniu, na który funkcjonariusz został mianowany przed wejściem w życie rozporządzenia. NSA podkreślił, że fakt, iż na zasadach ogólnych nie będzie możliwe mianowanie funkcjonariusza na stopień majora po upływie okresu wymaganego do przesłużenia w stopniu porucznika, nie wyklucza możliwości skorzystania z tej przejściowej ochrony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej ustalającą uposażenie, zwalniającą P. P. z zajmowanego stanowiska i mianującą go na nowe stanowisko służbowe. Zmiany te wynikały z wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego przepisy dotyczące uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej, które wprowadziło nowe zaszeregowanie stanowisk, w tym obniżenie stopnia etatowego z majora na kapitana. P. P. zarzucił naruszenie praw nabytych i ograniczenie możliwości awansu. WSA uchylił decyzję, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do zmiany stopnia etatowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Głównego Straży Granicznej. Oddalono wniosek pełnomocnika skarżącego P. P. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA Anna Lech Sędzia NSA del. Jacek Hyla (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 959/09 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia uposażenia, zwolnienia z ostatnio zajmowanego stanowiska i mianowania na stanowisko służbowe 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek pełnomocnika skarżącego P. P. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 959/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] oraz utrzymaną w mocy decyzję organu
I instancji.
Z uzasadnienia wyroku sądu I instancji wynika, że rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Komendant Morskiego Oddziału Straży Granicznej, na podstawie art. 108 i 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 - 3 i 6, § 5, § 8 ust. 1 - 4, § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 148) w związku z § 3, § 4, § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 150) :
1. ustalił P. P. - starszemu specjaliście administratorowi systemu [...] Sekcji [...], etat majora w 07 grupie uposażenia zasadniczego, uposażenie w 07 grupie uposażenia zasadniczego w I kategorii z mnożnikiem 1,71 kwoty bazowej, dodatek służbowy na czas nieokreślony w XIII kategorii z mnożnikiem 0,74 kwoty bazowej,
2. zwolnił P. P., na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej oraz § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej, z dniem [...] lutego 2009 r. z zajmowanego stanowiska i od dnia [...] lutego 2009 r. mianował na stanowisko służbowe: starszy specjalista administrator systemu [...] Sekcji [...], etat kpt. w 07 grupie uposażenia zasadniczego,
3. wskazał, że kwota bazowa została określona w art. 15 ust. 1 pkt 2 lit d ustawy budżetowej na rok 2009 z dnia 9 stycznia 2009 r. (Dz. U. Nr 10, poz. 58)
w wysokości 1.523,29 zł.
4. nadał rozkazowi, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ I instancji wyjaśnił, że rozporządzeniem zmieniającym, które weszło
w życie 28 lutego 2009 r., wprowadzono między innymi nowe wartości mnożników kwoty bazowej w poszczególnych kategoriach dodatku służbowego albo funkcyjnego. Części rozporządzenia nadano moc wsteczną, wskazując, że przepisy mają zastosowanie do uposażeń i dodatków do uposażenia funkcjonariuszy od dnia
1 stycznia 2009 r., stąd należało ustalić uposażenie zasadnicze oraz przyznać dodatki służbowe lub funkcyjne odpowiadające nowym wartościom mnożników kwoty bazowej.
Dalej Komendant Morskiego Oddziału SG wywodził, że zgodnie
z § 2 rozporządzenia zmieniającego funkcjonariuszy mianowanych albo powołanych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia na stanowiska służbowe określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia z dnia 8 lutego 2008 r., w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego, mianuje się albo powołuje na stanowisko służbowe równorzędne tym stanowiskom określonym w załączniku nr 7 do rozporządzenia zmieniającego. Natomiast stosownie do
§ 5 rozporządzenia zmieniającego, funkcjonariusze pełniący służbę w dniu wejścia
w życie rozporządzenia na stanowiskach zaszeregowanych do określonych stopni etatowych zachowują prawo do stopni etatowych określonych dla tych stanowisk na podstawie dotychczasowych przepisów, nie dłużej jednak niż do dnia mianowania na pierwszy stopień służbowy w korpusie lub do końca okresu wymaganego do przesłużenia w stopniu, na który funkcjonariusz został mianowany przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Z uwagi zaś na to, że stanowisko, które zajmował P. P. przez dniem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego zaszeregowane było do innego stopnia etatowego, należało zwolnić skarżącego ze stanowiska i mianować na nowe stanowisko służbowe.
Z uwagi zaś na zapisy § 3 i § 4 rozporządzenia zmieniającego przyznano skarżącemu uposażenie zasadnicze przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej
w wysokości nie mniejszej niż dotychczasowa wysokość tego mnożnika oraz zaszeregowano do grupy uposażenia zasadniczego odpowiadającej grupie uposażenia, do której funkcjonariuszowi zachowano prawo przed tym dniem.
W odwołaniu od powyższego rozkazu P. P. podniósł, że ogranicza on jego prawa nabyte, ponieważ stanowisko, na które został mianowany, nie jest stanowiskiem równorzędnym do poprzednio zajmowanego. Wynika to z porównania stopni etatowych, gdyż z wcześniej zajmowanym stanowiskiem łączył się stopień etatowy majora, czyli starszego oficera, natomiast z obecnym - stopień kapitana, czyli oficera młodszego. Ograniczone zostały również związane ze stopniem przywileje, takie jak: możliwość awansu do stopnia w korpusie starszych oficerów oraz pozbawienie dodatkowej normy zaludnienia. Skarżący podniósł nadto, że założeniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem zmieniającym było wzmocnienie motywacyjnego systemu uposażeń, nie zaś ograniczanie przysługujących przywilejów. Skarżący podkreślił swoje osiągnięcia w służbie i wniósł do Komendanta Głównego Straży Granicznej o skorzystanie z uprawnienia zawartego w art. 107 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, czyli zezwolenie funkcjonariuszowi przeniesionemu na stanowisko służbowe, zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego, na zachowanie prawa do zaszeregowania należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku z jednoczesnym zachowaniem stopnia związanego z tym stanowiskiem, bądź mianowanie na równoległe stanowisko oficera starszego. Nadto wskazał, że zmiana stopnia etatowego stawia go w szeregu funkcjonariuszy, względem których zastosowano karę dyscyplinarną w postaci obniżenia stopnia.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy wymieniony wyżej rozkaz i wyjaśnił, że stanowisko, na które został mianowany P. P., jest stanowiskiem równorzędnym do poprzednio zajmowanego, na mocy zapisów załącznika nr 7 do rozporządzenia zmieniającego, zawierającego wykaz równorzędnych stanowisk.
Nadto Komendant Główny Straży Granicznej wyjaśnił, że nie mógł zastosować względem skarżącego uprawnienia przewidzianego w art. 107 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, ponieważ dotyczy on zachowania prawa do grupy uposażenia,
a skarżącemu nie została zmieniona grupa uposażenia. Zmienił się jedynie stopień etatowy z majora na kapitana, ale w tym przypadku nie ma zastosowania wskazany już wyżej przepis art. 107 ust. 2 ustawy.
W skardze P. P. wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji, zarzucając naruszenie:
1) art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchylanie się od wszechstronnego wyjaśnienia rzeczywistej podstawy faktycznej i prawnej wydanego rozstrzygnięcia,
2) art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów państwa,
3) art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchylanie się od wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się w toku całego postępowania, a które w konsekwencji prowadziło do braku wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji,
4) art. 15 poprzez uchylanie się organu II instancji od samodzielnego i wnikliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dokonania ustaleń faktycznych,
5) art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności podnoszonych przez stronę,
6) art. 80 k.p.a. poprzez uchylenie się od wszechstronnego i wnikliwego zgromadzenia i zbadania materiału dowodowego w sprawie, w szczególności
w zakresie uznania, iż oba stanowiska są stanowiskami równorzędnymi.
Zdaniem skarżącego te uchybienia doprowadziły do naruszenia przepisów prawa materialnego czyli art. 42, art. 92, art. 98 i art. 107 ustawy o Straży Granicznej, które to naruszenie skutkuje ograniczeniem praw skarżącego. Z powodu obniżenia zaszeregowania stanowiska służbowego ze stopnia etatowego majora do kapitana skarżący utracił bowiem możliwość uzyskania awansu na wyższy stopień na dotychczasowym stanowisku, jak również dodatkową normę zaludnienia, przysługującą na stanowisku zaszeregowanemu w stopniu majora.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wyroku uchylającego decyzje organów obu instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że stosownie do treści art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) zmiana wysokości uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Zgodnie zaś z treścią § 2 rozporządzenia zmieniającego, funkcjonariuszy mianowanych albo powołanych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia na stanowiska służbowe określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 24, poz. 148), w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego, mianuje się albo powołuje na stanowisko służbowe równorzędne tym stanowiskom określonym w załączniku nr 7 do rozporządzenia zmieniającego. Natomiast stosownie do § 5 tego rozporządzenia funkcjonariusze pełniący służbę w dniu wejścia w życie rozporządzenia na stanowiskach zaszeregowanych do określonych stopni etatowych zachowują prawo do stopni etatowych określonych dla tych stanowisk na podstawie dotychczasowych przepisów, nie dłużej jednak niż do dnia mianowania na pierwszy stopień służbowy w korpusie lub do końca okresu wymaganego do przesłużenia w stopniu, na który funkcjonariusz został mianowany przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.
Natomiast z załącznika nr 7 do rozporządzenia zmieniającego wynika, iż równorzędnym dla stanowiska starszego specjalisty, zaszeregowanego w 07 grupie uposażenia ze stopniem etatowym majora i zajmowanym przed 1 stycznia 2009 r., od
1 stycznia 2009 r. jest stanowisko starszego specjalisty w 07 grupie zaszeregowania, ale ze stopniem etatowym kapitana. Jednakże z treści uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji nie wynika, by zostały spełnione przesłanki przewidziane
w § 5 rozporządzenia z dnia 11 lutego 2009 r. P. P. nie został bowiem mianowany na pierwszy stopień służbowy w korpusie (posiada obecnie stopień porucznika Straży Granicznej, a więc drugi stopień w korpusie oficerów
- art. 59 pkt 4 lit. b ustawy o Straży Granicznej), nie przesłużył również okresu wymaganego do przesłużenia w stopniu, na który został mianowany przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego. W ocenie Sądu, nie zostały zatem spełnione przesłanki wydania rozkazu personalnego w części dotyczącej zmiany P. P. stopnia etatowego w związku ze zmianą rozporządzenia
w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej. Treść § 5 rozporządzenia zmieniającego wskazuje, że ustawodawca przewidział czasową ochronę dla funkcjonariuszy Straży Granicznej, którym w związku z wejściem w życie rozporządzenia zmieniającego zmienione powinno być zaszeregowanie stanowiska do niższego stopnia etatowego. Ochrona powyższa powinna trwać do czasu zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych
w § 5 i omówionych wyżej.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, Komendant Główny Straży Granicznej nie mógł zastosować przepisu art. 107 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, ponieważ regulacja ta umożliwia Komendantowi Głównemu Straży Granicznej wydanie zezwolenia na zachowanie przez funkcjonariusza prawa do zaszeregowania należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku, wprawdzie z zachowaniem stopnia związanego z tym stanowiskiem, jednak sytuacja skarżącego nie wyczerpuje dyspozycji powołanego przepisu. P. P. nie został bowiem przeniesiony na stanowisko służbowe, a jedynie został mianowany na stanowisko w nowej strukturze uposażenia. Nadto, na nowo określonym stanowisku obowiązuje ta sama, co na poprzednio zajmowanym, grupa uposażenia. Wobec tego, ochrony przed zmianą stopnia zaszeregowania należy szukać w przepisie § 5 rozporządzenia zmieniającego.
Sąd wskazał także, że ani kwestie awansu, ani też sprawy mieszkaniowe, nie są przedmiotem postępowania, a ponadto nie stanowią praw nabytych, lecz są zdarzeniem przyszłym i niepewnym. Co więcej, sam ustawodawca w załączniku nr 7 do rozporządzenia zmieniającego określił, które stanowiska są równorzędne względem zajmowanych przed 1 stycznia 2009 r., stąd też ewentualne zarzuty co do ograniczenia praw mogą być rozpatrywane jedynie w postępowaniu ściśle związanym z ograniczeniem lub utratą tych uprawnień. Sąd zalecił organom by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wyjaśniły, czy zaistniały wszystkie przesłanki do zmiany skarżącemu stopnia etatowego na zajmowanym stanowisku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Straży Granicznej powołując się na podstawę kasacyjną określoną w art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ naruszenie prawa materialnego § 2 i § 5 w związku z załącznikiem nr 2 pkt 8 i załącznika nr 7 pkt 64 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków od uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej /Dz. U. Nr 24, poz. 150 ze zm./ - poprzez błędną ich wykładnię. W konsekwencji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie skargi, alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skarżący jest porucznikiem Straży Granicznej, zaś zasady mianowania na kolejny stopień służbowy zostały określone w art. 56 ustawy z dnia 26 października 1990 r. o Straży Granicznej /tj. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm./. Zasady te w powiązaniu z treścią § 5 powoływanego rozporządzenia są jasne i nie wymagają żadnych ustaleń, do których Sąd zobowiązał organ. Skarżący może zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 56 w zw. z art. 51 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej zostać mianowany na kolejny stopień w korpusie oficerów po okresie 4 lat od daty mianowania na stopień porucznika. Kolejnym stopniem jest stopień kapitana Straży Granicznej. Zapis zawarty w § 5 powoływanego rozporządzenia nie dotyczy skarżącego, ponieważ mianowanie na kolejny stopień służbowy nie wyczerpuje warunków zawartych w powołanym przepisie. Skarżący może być mianowany na kolejny stopień - stopień kapitana Straży Granicznej, nie ma jednak możliwości /poza trybem wyjątkowym/ mianowania go na stopień majora z pominięciem stopnia kapitana, ponieważ nie jest to kolejny stopień w hierarchii stopni Straży Granicznej. Wypełniając zalecenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku organ musiałby rozważać sytuację hipotetyczną która jest uzależniona od wielu kryteriów, m.in. opinii służbowej funkcjonariusza, której treść jest nieprzewidywalna. Organ nie ma może ocenić możliwości mianowania skarżącego na stopień majora za 5-6 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując skargę Pana P. przyjął mylne założenie podziału korpusu oficerów na korpus oficerów młodszych
i starszych. Zgodnie z art. 51 ustawy o Straży Granicznej taki podział nie istnieje, jest tylko korpus oficerów, w którym stopień porucznika jest drugim stopniem
w kolejności. Wykładnia powołanych przepisów powinna doprowadzić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do wniosku, że w przypadku skarżącego
§ 5 powoływanego rozporządzenia nie będzie miał zastosowania. W przypadku skarżącego nie zachodzi warunek mianowania na pierwszy stopień w korpusie
- ponieważ jest porucznikiem SG, czyli został mianowany na drugi stopień w korpusie oficerów. Natomiast drugi warunek - upływu okresu przesłużenia w stopniu - porucznika nie może objąć skarżącego, ponieważ do mianowania na stopień majora SG musi być wcześniej mianowany na stopień kapitana SG. Zalecenie Sądu zawarte w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym: "przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji publicznej wyjaśnią czy zaistniały wszystkie przesłanki do zmiany skarżącemu stopnia etatowego na zajmowanym stanowisku" jest zatem niewykonalne. Wyjaśnienie tej kwestii nie leży w sferze działań organów administracji publicznej, tylko w interpretacji przepisów powszechnie obowiązujących, której powinien dokonać Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując skargę. Przepis § 5 powoływanego rozporządzenia ma charakter normy wyjątkowej, dotyczącej tylko tej grupy funkcjonariuszy, którzy zajmują stanowiska, których stopień etatowy zmienia się o jeden. Tylko tę grupę funkcjonariuszy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał za objętą szczególną ochroną przed konsekwencjami wynikającymi ze zmian rozporządzenia z dnia 11 lutego 2009 r. W stosunku do pozostałych funkcjonariuszy należy stosować regulacje wynikające z załącznika nr 7 do powołanego rozporządzenia, który wyraźnie określa jakie stanowiska są równorzędne.
Uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że prawo skarżącego, które wynikało ze stopnia etatowego zajmowanego przez niego przed zmianą stanowiska ze stopniem etatowym majora - do 2 norm zaludnienia
w postępowaniu dotyczącym przydziału mieszkania służbowego wykracza poza zakres rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdza w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że utrata przywilejów związanych ze stanowiskiem zaszeregowanym do korpusu starszych oficerów w postaci dodatkowej normy zaludnienia nie stanowi praw nabytych, lecz są potencjalną możliwością - a więc przyszłym i niepewnym zdarzeniem. Jednocześnie utratę potencjalnych przywilejów ocenia jako okoliczność niewyjaśnioną w postępowaniu dotyczącym mianowania skarżącego na stanowisko służbowe
w aspekcie oceny równorzędności stanowiska poprzednio i obecnie zajmowanego. Zaskarżona decyzja nie rozstrzyga kwestii dotyczących prawa skarżącego do lokalu służbowego według norm wynikających z zajmowanego obecnie, czy w przeszłości stanowiska służbowego, a zatem nie mogła być przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje,
Skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach.
W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej wymaga przytoczenia powołanych w niej przepisów prawa materialnego - §2 i §5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 lutego 2009r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uposażenia zasadniczego oraz dodatków od uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej /Dz. U. Nr 24, poz. 150 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem, których wadliwą wykładnię zarzuca skarga kasacyjna. Przepis §2 stanowi, że funkcjonariuszy mianowanych albo powołanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia na określone w stosownych przepisach stanowiska służbowe mianuje się albo powołuje na stanowisko służbowe równorzędne tym stanowiskom określonym w załączniku nr 7 do rozporządzenia. Zgodnie zaś z przepisem § 5 rozporządzenia przewiduje się natomiast czasową ochronę dla funkcjonariuszy pełniących służbę w dniu wejścia w życie rozporządzenia na stanowiskach zaszeregowanych do określonych stopni etatowych – polegającą na zachowaniu prawa do stopni etatowych określonych dla tych stanowisk na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepis ten określa jednak granice czasowe tej ochrony stanowiąc, że przysługuje ona nie dłużej jednak niż do dnia mianowania na pierwszy stopień służbowy w korpusie lub do końca okresu wymaganego do przesłużenia w stopniu, na który funkcjonariusz został mianowany przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Skarżący P. P. bezspornie w dacie wejścia w życie rozporządzenia należał do korpusu oficerów Straży Granicznej w stopniu porucznika i zajmował stanowisko zaszeregowane według poprzednich przepisów do stopnia etatowego majora – komandora podporucznika – obecnie zaszeregowane stopnia etatowego kapitana (poz. 64 załącznika nr 7 do rozporządzenia).
Wyrażony w skardze kasacyjnej pogląd, że §5 rozporządzenia nie dotyczy skarżącego nie znajduje bynajmniej uzasadnienia w jego treści. Z samego faktu, że na zasadach ogólnych nie będzie możliwe mianowanie skarżącego na stopień służbowy majora nawet po upływie okresu wymaganego do przesłużenia w stopniu porucznika nie wynika, by nie mógł on skorzystać z przejściowej, ograniczonej czasowo ochrony – przewidzianej przepisem § 5 rozporządzenia i polegającej na zachowaniu dotychczasowego stopnia etatowego.
Ochrona ta przysługuje skarżącemu do upływu terminu 4 lat od daty mianowania go na stopień porucznika – o ile termin ten nie upłynął przed wejściem w życie rozporządzenia, gdyż przez ten właśnie czas przepis §5 rozporządzenia w związku z art. 56 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.) gwarantuje zachowanie dotychczasowego stopnia etatowego funkcjonariuszowi w stopniu służbowym porucznika w sytuacji, gdy zajmowane przez niego stanowisko służbowe – równorzędne z zajmowanym poprzednio według załącznika nr 7 do rozporządzenia – zaszeregowane jest obecnie do niższego niż uprzednio stopnia etatowego.
Z akt sprawy nie wynika, kiedy skarżący P. P. mianowany został na stopień służbowy porucznika, a zatem prawidłowe, choć nieprecyzyjnie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku było stanowisko sądu I instancji według którego organy administracji powinny wyjaśnić, czy zaistniały wszystkie przesłanki do zmiany skarżącemu stopnia etatowego na zajmowanym stanowisku. Od stwierdzenia bowiem, kiedy upływa termin 4 lat od daty mianowania skarżącego na stopień służbowy porucznika minął w dacie wejścia w życie rozporządzenia zależy możliwość skorzystania przez skarżącego z ochrony wynikającej z analizowanego przepisu.
Na marginesie tylko – w związku z treścią odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazać należy, że fakt mianowania skarżącego na stopień służbowy kapitana nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z nadesłanego aktu mianowania wynika bowiem, że nastąpiło to z dniem 11 listopada 2009r. – a zatem już po wejściu w życie rozporządzenia, zaś §5 rozporządzenia wiąże czas trwania ochrony z upływem terminu określonego w art. 56 ustawy - którego bieg rozpoczyna się z datą mianowania na stopień służbowy – przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.
Zwrócić należy nadto uwagę, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuca się sądowi I instancji poglądy, które bynajmniej nie zostały wyrażone w zaskarżonym wyroku. W szczególności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie przyjął założenia podziału korpusu oficerów Straży Granicznej na korpus oficerów młodszych i starszych. Przeciwnie przywołując podniesiony przez skarżącego w tym zakresie zarzut sąd stwierdził jedynie, że nie ma on w sprawie znaczenia – podobnie jak kwestia ewentualnych uprawnień mieszkaniowych.
Wadliwa jest także interpretacja przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną uzasadnienia zaskarżonego wyroku jako uznającego utratę ewentualnych przywilejów skarżącego za okoliczność niewyjaśnioną. Sąd I instancji wyraźnie bowiem wykluczył, by ocena możliwości awansowych lub sprawy mieszkaniowe skarżącego mogły mieć w niniejszej sprawie jakiekolwiek znaczenie.
Mając na względzie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił również wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Nie wykazał on bowiem aby w związku z udziałem w postępowaniu ze skargi kasacyjnej skarżący poniósł niezbędne koszty postępowania w rozumieniu art. 205 p.p.s.a., których zwrot można by zasądzić od organu na podstawie art. 204 pkt 2 tej ustawy. Pełnomocnik skarżącego nie brał bowiem udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zaś przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) nie przewidują odrębnej opłaty za sporządzenie pisma procesowego w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło