VI SA/Wa 965/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2008 r., którą nałożono na Z. J. (dalej skarżący) karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] października 2008 r. dokonano kontroli pojazdu – samochodu ciężarowego marki [...], którym wykonywany był krajowy transport drogowy przez przedsiębiorcę G. J.. Pojazdem tym przewożony był materiał budowlany, załadowany przez załadowcę – skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "T.". Podczas czynności kontrolnych nastąpiło m.in. ważenie pojazdu, co dowiodło, że masa pojazdu wynosi 33,75 t., nacisk na podwójną oś napędową pojazdu 20,67 t., podczas gdy na tej drodze dopuszczalny był ruch pojazdów o nacisku osi do 8,0 t. dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych. Maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita kontrolowanego pojazdu może wynosić 32,0 t. W przypadku podwójnych osi pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 14,5 t., co w konsekwencji spowodowało przekroczenie - po odjęciu błędów pomiarowych, dopuszczalnego nacisku na wskazaną oś o 6,17 t. oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (DMC) o 1,75 t. Kierowca kontrolowanego pojazdu oświadczył, iż nie posiada dokumentu przewozowego, ponieważ nie został mu wydany przy wyjeździe, nie posiada więc wiedzy, ile przewozi ładunku. Powyższe ustalenia stały się podstawą do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 8.100 zł. Organ uznał, iż skarżący dokonując ładunku kontrolowanego pojazdu, w sposób powodujący przekroczenie DMC oraz przekroczenie dopuszczalnego nacisku, miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia warunków przewozu drogowego. Nie wydając dokumentu przewozowego nie dał przewoźnikowi możliwości zweryfikowania rzeczywistych mas pojazdu czy też nacisków osi. Organ uznał, że zebrane w trakcie kontroli drogowej dowody są wystarczające, a zeznania świadka, o które wnosi strona nie wniosą nic do sprawy. Od decyzji organu I instancji skarżący złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ew. uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie przepisów procesowych wymieniając art.: 6, 7, 8, 10 § 1, 11, 75 § 1, 77 § 1, 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego wskazując: art. 13g ust. 1 i 1b pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007 r., Nr 19 , poz. 115 z póź. zm.) i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r., Nr 108. poz. 908 z póź. zm). W uzasadnieniu podniósł, iż nie uczestniczył w czynnościach ważenia samochodu co pozbawiło go prawa uczestniczenia i osobistego zweryfikowania wyników ważenia pojazdu. Zarzucił pominięcie przez organ I instancji jego wniosku o przesłuchanie świadka K. M. oraz gołosłowne twierdzenie, iż na terenie budowy nie było możliwości ważenia pojazdu z załadunkiem. Wskazał, iż zlecił usługę transportową firmie profesjonalnej, mającej koncesję na wykonywanie przewozów drogowych zatem organ pomieszał obowiązki stron umowy przewozu, zawartej pomiędzy nim, a przewoźnikiem. Nie zgadzał się z twierdzeniem organu, iż miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Podnosił, iż obowiązek uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym ciąży na przewoźniku, a nie na załadowcy. Rozpatrując odwołanie, decyzją z [...] marca 2009 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b lit. 2, art. 40c ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 9 lit. d i e, lp. 9 pkt 15 lit. b załącznika nr 2 do ww. ustawy i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r., Nr 108. poz. 908 z póź. zm) utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wykazywał, że skarżący miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia warunków przewozu drogowego. Wskazał, iż krąg podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest szerszy i nie ogranicza się tylko do przedsiębiorcy lub innego podmiotu realizującego przewóz drogowy. Z konstrukcji przepisu art. 13g ust. 1b ustawy o drogach publicznych wynika, iż na podmiot dokonujący przewozu zawsze jest nakładana kara, a na podmioty wymienione w pkt 2 kara jest nakładana równolegle (po spełnieniu przesłanek w nim wskazanych). Załadowca jest odpowiedzialny za dokonanie załadunku i to takiego, który nie będzie skutkował naruszeniem norm w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu. Skarżący nie wydał żadnego dokumentu, z którego wynikałaby masa ładunku, czy też sam ładunek był poddany ważeniu przez załadowcę. Kontrola drogowa wykazała zarówno przekroczenie DMC pojazdu jak i znaczne przekroczenie nacisku na oś podwójną. Odnosząc się do zarzutu nieuczestniczenia w procesie ważenia, organ wyjaśnił, iż postępowanie kontrolne ma charakter uproszczony, do którego nie mają zastosowania ogólne zasady z k.p.a. Prawo strony do wypowiedzenia się i zapoznania z materiałem dowodowym zostało zapewnione, z prawa tego skarżący skorzystał. Na powyższą decyzję skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji organu I instancji, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8, 10 § 1, 75 § 1, 77 § 1, art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz naruszenie art. 13g ust. 1 i 1b pkt 2 i art. 40c ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu wskazał, że jej zdaniem zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie wskazuje jednoznacznie, jakoby był odpowiedzialny za naruszenia, za które została na niego nałożona kara pieniężna. Podnosił, iż w sytuacji gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu – zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. Kwestionował stwierdzenie organu, iż w postępowaniu kontrolnym ograniczone jest stosowanie przepisów k.p.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie nie podzielając podniesionych w niej zarzutów i podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga wniesiona przez Z. J. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r., Nr 108. poz. 908 z póź. zm) dalej jako ustawa o ruchu drogowym, ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Według przepisu art. 61 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11). Zgodnie natomiast z przepisem art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007 r., Nr 19 , poz. 115 z póź. zm.) dalej jako ustawa o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, określonego ww. przepisami ustawy o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną. Wysokość tej kary określa załącznik nr 2 do ustawy o drogach publicznych (vide: art. 13g ust. 2 ww. ustawy). Jak stanowi art. 40c ust. 1 tej ustawy, w wypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez wymaganego zezwolenia, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji, mają prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z ww. art. 13g ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 13g ust. 1b ww. ustawy, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, nakłada się na: 1. podmiot wykonujący przejazd; 2. nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Zatem treść tego przepisu dowodzi możliwości nałożenia kary pieniężnej na załadowcę, bowiem statuuje on odpowiedzialność obydwu ww. podmiotów, przy czym wobec załadowcy tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Przy nałożeniu kary na załadowcę rzeczą organu jest zatem wskazanie okoliczności i dowodów na ich poparcie dla przypisania odpowiedzialności załadowcy. Okoliczności i dowody muszą być jednoznaczne, a więc niewątpliwe. Kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdu, została przeprowadzona prawidłowo, wagi miały świadectwo legalizacji, a kierowca nie kwestionował wyniku ważenia i nie wnosił o jego powtórzenie. Protokół kontroli został podpisany przez kierowcę bez uwag. Protokół kontroli potwierdza przekroczenie DMC pojazdu o 1,75 t. oraz przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi o 6,17t. Nałożona kara wynika z sumowania kar za poszczególne naruszenia wskazane pod odpowiednimi pozycjami w załączniku do ustawy o drogach publicznych. Sporządzenie protokołu kontroli znajduje umocowanie w art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 115 ze zm.). Protokół z kontroli drogowej ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wspomniany protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Skarżący podnosząc brak udziału w kontroli drogowej nie podważył ustaleń poczynionych w jej trakcie. Nieuwzględniony przez organ I instancji wniosek o przesłuchanie świadka nie stanowi naruszenia przepisów, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przesłanką pozwalającą sądowi administracyjnemu uchylić zaskarżoną decyzję jest stwierdzenie, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie naruszył przepisy normujące przebieg tego postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Również zarzut odnośnie niezastosowania przepisów k.p.a. do postępowania kontrolnego jest niezasadny. Jak trafnie podniósł organ w odpowiedzi na skargę – powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyrok z dnia 10 czerwca 2008 r. sygn. akt II GSK 153/08) – procedura kontrolna dotycząca wykonywania transportu drogowego została uregulowana w ustawie o transporcie drogowym odrębnie i niezależnie od przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem brak udziału w kontroli drogowej, w której nie mógł wręcz uczestniczyć załadowca, nie pozwala na postawienie organowi zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. We wszczętym postępowaniu administracyjnym skarżący miał zagwarantowane prawo udziału w każdym stadium tego postępowania, z którego prawa zresztą skorzystał. Zdaniem Sądu w sprawie bezsprzeczne jest, że skarżący miał wpływ i godził się na powstanie stwierdzonych naruszeń. Nie wydając żadnego dokumentu, z którego wynikałaby masa ładunku wykazał się brakiem odpowiedzialności za dokonanie załadunku. W istocie nie miał żadnej wiedzy o masie i sposobie załadowania towaru. Ma rację skarżący, że to przewoźnik powinien uzyskać zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym (organ nie stawia mu takiego zarzutu), ale załadowca dokonując ładunku towaru winien znać możliwości techniczne pojazdu i tak zorganizować pracę aby pojazdy nienormatywne, które nie posiadają stosownego zezwolenia nie wyjeżdżały z jego siedziby na drogi publiczne. Wobec tego organ słusznie nałożył na niego karę pieniężną, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dowodzi, że skarżący jako załadowca godził się na przekroczenie parametrów kontrolowanego pojazdu, które potwierdził wynik kontroli drogowej. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270) sąd orzekł jak w wyroku.