I SA/Wa 698/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2009 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły [...] im. [...] w W. z dnia [...] lutego 2009 r. (brak numeru) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły [...] im. [...] z dnia [...] grudnia 2008 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej [...] im. [...] w W. na rzecz skarżącego M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły [...] im. [...], decyzją o odmowie przyznania stypendium z dnia [...] lutego 2009 r., na podstawie § 5 ust.1 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Stacjonarnych i niestacjonarnych Wyższej Szkoły [...] im. [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Komisji Stypendialnej - odmówiła przyznania M. M. numer albumu [...] stypendium naukowego na semestr zimowy roku akademickiego 2008/2009. W uzasadnieniu decyzji Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły [...] im. [...] podała, iż zgodnie z Regulaminem ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów stacjonarnych i niestacjonarnych Wyższej Szkoły [...] im. [...] oraz ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, student może ubiegać się o stypendium naukowe, jeśli uzyskał wpis na następny semestr, zaliczył w wyznaczonym przez Rektora terminie wszystkie przedmioty, oraz stwierdziła, że z dokumentów przekazanych przez Dziekanat wynika, że M. M. nie spełnia tych wymogów. Skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły [....] im. [....] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. M. Skarżący podniósł, że po zakończeniu semestru letniego uzyskując terminowo wszystkie wpisy złożył indeks oraz odpowiednie podanie o przyznanie stypendium naukowego. Pismo oraz indeks były dostarczone w terminie, do 4 listopada 2008 r., skarżący uzyskał również odpowiednią średnią, która uprawniała do otrzymania stypendium - zostało to poświadczone i sprawdzone przez komisje. Następnie skarżący otrzymał pismo datowane [...] grudnia 2009 r. - odmawiające przyznania mu stypendium z powodu nie spełnienia założeń regulaminu [...], - brak "wpisu na następny semestr oraz zaliczenia przedmiotów w wyznaczonym terminie". Nie zgadzając się z tą decyzją skarżący w terminie wniósł odwołanie, podnosząc, iż w § 18 Regulaminu [...] dotyczącym stypendium za wyniki w nauce i sporcie - nie ma żadnej wzmianki o takich warunkach, warunków takich nie ma również w regulamin szkoły (na oficjalnej stronie internetowej), ani w ustawie o szkolnictwie wyższym. Skarżący podniósł, że wpisy miał w terminie i zostało to podstemplowane oraz podpisane przez rektora. Po wysłaniu odwołania skarżący otrzymał w styczniu pismo datowane jak poprzednie na [...] grudnia 2008 r. - "W związku z uwzględnieniem wniosku w całości, odstąpiono od uzasadnienia decyzji.", przyznając skarżącemu stypendium naukowe. Jednakże stypendium tego skarżący nie otrzymał. Z dziekanatu skarżący dowiedział się, że żadnego stypendium nie otrzyma, a dziekanat nie wie o żadnej decyzji. Po miesiącu skarżący otrzymał informację, że zostanie powołana ponowna komisja, która ma podjąć decyzje już trzeci raz. W dniu [...] marca skarżący otrzymał kolejne pismo datowane na [...] lutego 2009 r., które z kolei odmawia przyznania stypendium skarżącemu z powodów, które podawano wcześniej i od których później odstąpiono, uznając odwołanie skarżącego; skarżący nie otrzymał żadnej informacji, co dzieje się z poprzednio wystawioną decyzją, która w świetle prawa powinna być prawomocna. W odpowiedzi na skargę Wyższa Szkoła [...] im. [...] podtrzymała swoje stanowisko i potwierdziła decyzję o odmowie przyznania M. M. stypendium naukowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły [...] im. [...] odmówiła przyznania M. M. stypendium naukowego na semestr zimowy roku akademickiego 2008/2009. 3. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja naruszają przepisy prawa, i skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, niż zostały w niej podniesione. 4. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.), do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Oznacza to, że sprawy administracyjne rozstrzygane są co do istoty decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów kpa, a odpowiednie stosownie tych przepisów ma zapewnić właściwą procedurę, niezbędną dla załatwienia sprawy i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej. Nie budzi również wątpliwości, że postępowanie dotyczące przyznania stypendium za wyniki w nauce jest postępowaniem administracyjnym. Zgodnie z zasadą legalizmu, wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w gracach prawa." Organami władzy publicznej są zaś te wszystkie instytucje, którym przysługują ustawowe kompetencje do podejmowania decyzji władczych, wiążących obywateli i inne podmioty prawa. Zasada ta została powtórzona w art. 6 kpa, zgodnie z którym "Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa." Zasada ta nakłada na organ obowiązek ustalenia zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz obowiązek zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Nie budzi wątpliwości, że podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej może stanowić tylko ustawa bądź przepisy rozporządzenia wydanego przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania (B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 10. wydanie. Wydawnictwo C. H. Beck. Warszawa 2009, s. 45 i nast.). 5. Organ administracji obowiązany jest prowadzić postępowanie zgodnie z zasadami ogólnymi, wyrażonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego w art. 6 - 16, które obowiązują we wszystkich stadiach postępowania. Tak więc obowiązkiem organu jest, m. in., stać na straży praworządności, podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pogłębiać zaufanie obywateli do organów, należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Ponadto, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), ocenić, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa); decyzja powinna zawierać, m. in., powołanie podstawy prawnej, uzasadnienie faktyczne i prawne; uzasadnienie faktyczne decyzji powinno, w szczególności, zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 1 i 3 kpa). 6. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że podstawą wydania obu decyzji, zarówno Komisji Stypendialnej z dnia [...] grudnia 2008 r. jak i Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] lutego 2009 r., był jedynie § 5 ust. 1 "Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Stacjonarnych i niestacjonarnych Wyższej Szkoły [...] im. [...]". Zdaniem Sądu, podstawa prawna decyzji musi być powołana dokładnie, a więc ze wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów określonego aktu prawnego, źródeł jego publikacji i ewentualnych zmian, które nastąpiły do daty wydania decyzji, ponieważ pozwala to ustalić stan prawny obowiązujący w czasie orzekania w sprawie. Nie jest wystarczające, co miało miejsce w niniejszej sprawie, samo wskazanie określonego paragrafu regulaminu - nie wiadomo kiedy ustalonego, przez kogo, czy został opublikowany, a jeśli tak, to gdzie, oraz - czy obowiązywał w dniu wydania obu decyzji, tj. w dniu [...] grudnia 2008 r. i w dniu [...] lutego 2009 r. Odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji stwierdzić trzeba, że uzasadnienie faktyczne nie wskazuje faktów, które organ uznał za udowodnione, i na podstawie jakich dowodów to nastąpiło, natomiast uzasadnienie prawne nie tylko nie wyjaśnia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, ale wręcz jej nie wskazuje. Zarówno uzasadnienie decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. jak również decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. poza ogólnikowym stwierdzeniem, że "Dziekanat przekazał opinię, ze nie spełnia Pan tych wymogów." - w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r., natomiast w decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. - "Z dokumentów przekazanych przez Dziekanat wynika, że nie spełnia Pan tych wymogów." - nie zawiera wyjaśnienia przesłanek podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie tak prawne, jak i faktyczne stanowi integralną część decyzji administracyjnej. Jest ono, z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 kpa, szczególnie istotne z punktu widzenia strony, której odmawia się przyznania określonych uprawnień. Poznanie motywów, jakimi kierował się organ daje bowiem stronie możliwość podjęcia polemiki w skardze do sądu administracyjnego, przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, swojej interpretacji faktów, jak i przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że organ odwoławczy naruszył również obowiązek ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu - czego nie uczynił, powtarzając jedynie oba zdania uzasadnienia. Zdaniem Sądu, ustalenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej, jak również ich ocena dokonane przez orzekające w sprawie są niewystarczające i tym samym naruszające prawo. 7. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ wskaże fakty i okoliczności, które uznał za udowodnione oraz dlaczego dokonał takiej oceny dowodów, a także wyjaśni podstawę prawną rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. 8. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.