I SA/Bd 590/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska (spr.) Sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela odmawiające zasadności zarzutu zgłoszonego przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]r., Przedmiotem egzekucji była należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie w dniach [...]r. opłaty za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania w T. (SPP) pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] będącego własnością skarżącego. W uzasadnieniu organ powołał się na następujący stan faktyczny: pismem z dnia [...]r skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji żądając umorzenia prowadzonego postępowania. Oświadczył, iż we wskazanym okresie nie korzystał z pojazdu o numerze rej. [...], zaś współwłaścicielem i współużytkownikiem tego pojazdu była jego mama. Ponadto podniósł, że wierzyciel nie wypełnił obowiązku z art. 15 § 1 ustawy egzekucyjnej, tj. nie przesłał zobowiązanemu pisemnego upomnienia, a nadto że realizowany obowiązek jest przedawniony. Postanowieniem z [...]r. wierzyciel, wypowiadając się w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odmówił uznania zarzutu zgłoszonego przez skarżącego. W następstwie złożonego zażalenia na powyższe postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., postanowieniem z [...]r. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, że wierzyciel winien uwzględnić zasygnalizowane przez zobowiązanego wątpliwości w zakresie osoby kierującej pojazdem, a także odnieść się do zarzutów zobowiązanego dotyczących braku uprzedniego doręczenia upomnienia na piśmie. Organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...]r. orzekł o nieuznaniu zgłoszonego zarzutu, wskazując, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania (dalej SPP) wynika z mocy prawa w przypadku parkowania pojazdu. Wyjaśnił, że w dniu [...] r. upomnienie nr [...] z [...] r. (dotyczące przedmiotowego postępowania) odebrał dorosły domownik zobowiązanego, tj. jego mama. Organ I instancji podkreślił, iż pomimo wezwania zobowiązanego do określenia, kto korzystał, w okresie dotyczącym prowadzonego postępowania egzekucyjnego, z pojazdu nr rej. [...] zobowiązany nie wskazał tej osoby, zaś stosownie do orzecznictwa sądów administracyjnych organy egzekucyjne słusznie prowadzą postępowanie egzekucyjne przeciwko właścicielowi pojazdu zaparkowanego w SPP, który pozostaje zawsze zobowiązanym. Lecz w przypadku, gdy nie był on kierującym pojazdem, winien wskazać osobę, która tym pojazdem kierowała. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie do SKO w T., w którym wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany wskazał na brak realizacji przez organ I instancji wytycznych określonych w postanowieniu SKO w T. z [...]r. Ponadto skarżący zanegował fakt parkowania w strefie płatnego parkowania w okresie objętym przedmiotem postępowania egzekucyjnego pojazdu zarejestrowanego pod numerem [...], wskazując, że wydruk sporządzony przez inkasentów parkingowych nie może być rozstrzygający w tej materii. Podtrzymał przy tym zarzut braku doręczenia stosownego upomnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym stwierdziło, iż odnośnie faktu obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie w SPP, Kolegium wypowiedziało się już wyczerpująco, w postanowieniu z [...]r., w którym jednoznacznie stwierdziło, że nie istnieją podstawy prawne zawierające procedury, które powodowałyby nadanie obowiązkowi zapłaty opłaty dodatkowej indywidualnego charakteru w drodze wydania decyzji lub postanowienia przez właściwy organ władzy publicznej. W ocenie organu odwoławczego, trafnym jest pogląd organu I instancji, iż w przedmiotowej sprawie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisu art. 13 f ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz z uchwały Rady Miasta T. nr [...] z dnia [...]r. w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych miasta T. Odnośnie braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, organ odwoławczy wskazał, że z materiałów zebranych w przedmiotowej sprawie wynika, iż w dniu 21 [...]r. upomnienie to odebrał dorosły domownik zobowiązanego, tj. jego mama. Zgodnie z art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, mającym zastosowanie na zasadzie art. 18 ustawy egzekucyjnej, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem m. in. dorosłemu domownikowi, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedmiotowe upomnienie zostało doręczone prawidłowo. Rozpatrując zrzut skarżącego, że nie jest on jedyną osobą, która mogła korzystać z samochodu, organ wskazał, iż podziela tezę zawartą w wyroku NSA sygn. I SA/Po 1852/96 z dnia 26 czerwca 1997r, zgodnie z którą organy egzekucyjne słusznie prowadzą postępowanie egzekucyjne przeciwko właścicielowi pojazdu zaparkowanego w SPP, który pozostaje zawsze zobowiązanym. Jednocześnie w przypadku, gdy nie był on kierującym pojazdem, winien wskazać osobę, która tym pojazdem kierowała. Organ I instancji, wypełniając wskazania zawarte przez SKO w postanowieniu z [...]r., pismem wezwał zobowiązanego do wskazania użytkownika przedmiotowego pojazdu. Pomimo prawidłowo doręczonego wezwania skarżący nie wskazał osoby użytkującej ten pojazd. Skarżący na postanowienie SKO w T. z dnia [...]r. złożył skargę do sądu administracyjnego, w której wniósł o uchylenie w całości tego orzeczenia zarzucając naruszenie art. 7 oraz 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich możliwych dowodów, co spowodowało nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż organy skupiły się jedynie na kwestii wtórnej, tj. odpowiedzialności właściciela pojazdu za fakt parkowania w SPP natomiast nie ustaliły, czy dany pojazd w ogóle w tej strefie przebywał. Zdaniem skarżącego wydruk sporządzony przez pracownika MZD nie jest dowodem potwierdzającym, że dany pojazd faktycznie przebywał w danym miejscu w określonym czasie. Skarżący zaznaczył, że pracownik może, znając nr rejestracyjny pojazdu, sporządzić taki wydruk w dowolnym czasie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek nie wszystkie jej argumenty Sąd podzielił. Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchyla postanowienie, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle przytoczonego przepisu Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Organ prawidłowo wyłożył podstawę prawną odpowiedzialności skarżącego wskazując, że zgodnie z art. 13 ust 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych z 21 marca 1985r korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Ustanawianie takich stref, jak również wysokość opłat ustala rada gminy. Zgodnie z art. 13f ust 1, 2 i 3 ustawy o drogach, za nieuiszczanie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość nie może przekroczyć 50zł. Opłatę pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku – zarządca drogi (art. 13f ust 3 ustawy). Obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej nałożony został przepisami prawa i po spełnieniu wszystkich przesłanek (korzystanie z drogi publicznej, parkowanie w strefie płatnego parkowania, brak opłaty z tego tytułu) rodzi automatycznie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej. Jest to obowiązek powstający z mocy prawa, za które traktować należy przepisy prawa powszechnie obowiązujące, wyznaczone w Konstytucji RP art. 87-94. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucje administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisów prawa, chyba ze z przepisów szczególnych wynika tryb egzekucji sądowej. W tych przypadkach nie zachodzi potrzeba konkretyzacji obowiązku w drodze aktu indywidualnego w postaci decyzji lub postanowienia. Zobowiązanym jest w takim przypadku właściciel auta, który jednak może wskazać inną osobę, która faktycznie korzystała z samochodu. Za niezasadny należy uznać zarzut braku doręczenia upomnienia albowiem z akt administracyjnych wynika, że dokonano tego w sposób zastępczy tj doręczając dorosłemu domownikowi, który zobowiązał się oddać przesyłkę tj w trybie art. 43 kpa. Mimo powyższych wywodów podzielających stanowisko organów, Sąd uznał, za zasadne uchylić zaskarżoną decyzję z uwagi na całkowite pominięcie w rozstrzygnięciu kwestii podnoszonej przez skarżącego w zakresie zakwestionowania w ogóle faktu przebywania przedmiotowego pojazdu w strefie płatnego parkowania. Dotyczy to zarzutu skargi, że organy oparły swoje rozstrzygnięcie na wydruku pracownika Miejskiego Zarządu Dróg, który to wydruk nie jest żadnym dowodem. Zdaniem skarżącego pracownik może sam konstruować takie dane znając numery rejestracyjne pojazdu. Organ nie odpowiedział skarżącemu na ten zarzut podnoszony w trakcie postępowania. Udzielenie na tym etapie odpowiedzi skarżącemu przez Sąd skutkowałoby powołaniem się na argumentację, której organ nie zaprezentował a tym samym zastąpieniem organu w rozstrzyganiu sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza art. 107 § 3 kpa w zakresie uzasadnienia nie odnosząc się do okoliczności będących przedmiotem zarzutu. Organ powinien uzasadnić mechanizm nakładania opłat dodatkowych oraz odnieść się do możliwości kreowania zobowiązań w przedmiotowym zakresie samowolnie przez pracowników, bez faktycznego udziału zobowiązanego. Należy ocenić to w kontekście miejsca, czasu parkowania, osób, które są powołane do rejestrowania tych zdarzeń itp. Mając powyższe na względzie Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi