II SA/Wa 818/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego odwołania oraz pozostawienia odwołania bez rozpoznania - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. o nr [...], wydanym na podstawie art. 134 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził niedopuszczalność odwołania J. S. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w B. przy ulicy B., pozostawiając jednocześnie odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] w W. odmówił J. S. wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w B. przy ulicy B., w trybie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Organ powołując się na art. 43 kpa, wskazał, że decyzja ta doręczona została teściowi skarżącego w dniu 19 stycznia 2009 r. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. J. S. pismem z dnia 14 stycznia 2009 r. - czyli przed doręczeniem zaskarżonej decyzji, nadanym w Urzędzie Pocztowym B. , złożył od tej decyzji odwołanie, w którym wniósł o "unieważnienie decyzji Dyrektora WAM Oddział Regionalny [...] w sprawie odmowy zamieszkiwania i wykupienia lokalu mieszkalnego". Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. organ drugiej instancji wystąpił do J. S. o sprecyzowanie złożonego pisma i wskazanie decyzji, od której się odwołuje. W odpowiedzi strona wskazała, iż odwołuje się m.in. od decyzji nr [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ przypominał, że w świetle art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W omawianej sprawie decyzja, od której odwołał się J. S. została doręczona w dniu 19 stycznia 2009 r., zaś odwołanie zostało nadane pięć dni przed wejściem jej do obrotu prawnego. Uznał zatem, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek niedopuszczalności wniesionego odwołania z przyczyn przedmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia (brak orzeczenia w obiegu prawnym) oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Organ podał również, że nie budzi wątpliwości okoliczność, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego z momentem doręczenia jej stronie i dopiero od tego momentu decyzja wiąże organ i stronę, jak również rozpoczyna bieg terminu do złożenia środka zaskarżenia. Dlatego organ uznał za zasadne stwierdzić niedopuszczalność wniesionego odwołania zgodnie z art. 134 kpa. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi J. S., reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego M. R., w której wniósł on o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Postanowieniu pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 134 kpa, poprzez błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność wniesionego przez J. S. odwołania, podczas gdy brak było podstaw do jego stwierdzenia. Zarzucił również naruszenie art. 107 kpa oraz art. 129 § 2 kpa, poprzez bezzasadne uznanie, iż zaskarżona decyzja w dacie złożenia odwołania nie posiadała bytu prawnego. Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącego podał, że rozstrzygnięcie organu datowane jest na dzień [...] grudnia 2008 r. a zatem w tej dacie decyzja została wydana i podpisana. O bycie prawnym decyzji decyduje bowiem posiadanie przez nią elementów opisanych w art. 107 § 3 kpa, a nie fakt przesłania jej i doręczenia adresatowi. Reasumując, pełnomocnik skarżącego stwierdził, że tryb z art. 134 kpa nie powinien mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie bowiem niedopuszczalność odwołania występuje jedynie w sytuacji, gdy odwołanie nastąpiło od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Na wstępie należy wskazać, iż stosownie do treści art. 109 kpa decyzję doręcza się stronom na piśmie, poza przypadkiem określonym w art. 14 § 2, kiedy to decyzja może zostać ogłoszona stronom ustnie, natomiast w myśl art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Wynikająca z przepisu art. 110 kpa gwarancja trwałości decyzji administracyjnych, w zestawieniu z treścią art. 109, oznacza, że związanie organu administracji własną decyzją trwa aż do ustania jej mocy obowiązującej, tzn. do chwili, gdy decyzja ta zostanie uchylona, zmieniona lub wygaśnie. Z kolei dla strony postępowania administracyjnego fakt doręczenia decyzji w trybie uregulowanym w art. 39-49 kpa ma równie doniosłe znaczenie. Przede wszystkim decyzja jest aktem zewnętrznym, będącym oświadczeniem władczym woli organu administracyjnego i może być uznana za wydaną z chwilą ujawnienia woli organu na zewnątrz struktur organizacyjnych i stworzenia adresatowi rozstrzygnięcia możliwości zapoznania się z treścią tego oświadczenia woli. Oświadczenie woli organu, które ma być złożone adresatowi decyzji, złożone jest z chwilą, gdy doszło do adresata w taki sposób, że mógł on zapoznać się z jego treścią. Dlatego nawet decyzja sporządzona (a więc spełniająca wymogi formalne), ale nie doręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu ani strony, co uzasadnia przyjęcie, iż decyzja administracyjna jest wydana z chwilą jej doręczenia (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2000 r., FPS 16/00, niepubl.). Z analizy akt administracyjnych wynika, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM[...] w W. o nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w B. przy ulicy B., została doręczona skarżącemu w dniu 19 stycznia 2009 r. i od tej daty należało liczyć 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 kpa). Wprawdzie decyzja ta doręczona została teściowi skarżącego, ale jak wynika z notatki sporządzonej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego [...] w W. z dnia [...] marca 2009 r. (str. 71 akt administracyjnych), J. S. w rozmowie telefonicznej z organem, na początku 2008 r. zwrócił się z prośbą, aby wszelka korespondencja dotycząca regulacji tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. B. w B., po zmarłym ojcu J. S., kierowana była na adres jego teścia. Faktu tego zresztą skarżący nigdy nie kwestionował. Przypomnieć należy, że J. S. już w dniu 15 stycznia 2008 r. złożył pismo zatytułowane "odwołanie", w którym wniósł o unieważnienie decyzji o odmowie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w B. przy ulicy B. Następnie organ, nie będąc pewny intencji pisma skarżącego, zwrócił się do niego pismem z dnia [...] lutego 2009 r. o sprecyzowanie charakteru złożonego pisma i wskazania decyzji, od której skarżący się odwołuje. W wyniku doprecyzowania powyższego pisma J. S. pismem z dnia [...] marca 2009 r. potwierdził, iż odwołuje się m.in. od decyzji nr [...]. Wskazać należy, że odwołanie nie wymaga szczególnego uzasadnienia i wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji (art. 128 kpa), a co za tym idzie, jeżeli odwołaniem będzie każde pismo strony, które kwestionuje istotę rozstrzygnięcia, to za odwołanie można uznać wyłącznie takie pismo strony, które zostało złożone w przepisanym terminie (art. 129 § 2 kpa). W rozpoznawanej sprawie niewątpliwym jest, że skarżący zakwestionował rozstrzygnięcie organu administracji publicznej przed wprowadzeniem go do obrotu prawnego (przed doręczeniem decyzji administracyjnej), a w konsekwencji przed rozpoczęciem biegu terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa. Organ zatem prawidłowo wydał postanowienia stwierdzające niedopuszczalność odwołania (art. 134 kpa). Niezależnie od powyższych rozważań, wskazać należy, że organ błędnie stwierdził ponadto, że pozostawia odwołanie skarżącego bez odwołania, co jednak, zdaniem Sądu, jest uchybieniem niemającym wpływu na wynik sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.