II OZ 1108/09

Dnia 15 grudnia 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Przedsiębiorstwa A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2009 roku sygn. akt IV SA/Wa 1372/09 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2009 roku Nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzenia gazów i pyłów do powietrza postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 października 2009 r. oddalił wniosek Przedsiębiorstwa A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 lipca 2009 r. w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzenia gazów i pyłów do powietrza. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca spółka umotywowała ogólną sytuacją kryzysową w przemyśle budowlanym. Podniosła ponadto że, istotne obniżenie dochodów spółki oraz wniesienie opłat wraz z odsetkami spowoduje konieczność postawienia zakładu w stan upadłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że wykonanie decyzji - związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym - ma charakter odwracalny. W sytuacji ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej przez Sąd istnieje oczywista możliwość zwrotu środków wpłaconych tytułem uiszczenia opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu wprowadzania gazów i pyłów do powietrza. Wobec powyższego nie zachodzą przesłanki umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca spółka wniosła o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W treści zażalenia w sposób szczegółowo odniesiono się do sytuacji finansowej spółki, która w ocenie wnioskodawcy uzasadnia przyjęcie, że uiszczenie nałożonych opłat spowoduje nieodwracalne skutki wobec spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę. Przechodząc do oceny argumentów podniesionych w zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W niniejszej sprawie przedmiotem decyzji objętej wnioskiem jest niewątpliwie należność o charakterze pieniężnym, która w przypadku ewentualnego wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego będzie podlegać zwrotowi. Nie oznacza to jednak, że Sąd rozpoznający wniosek ograniczony jest wyłącznie do zbadania charakteru sprawy, a stwierdzenie, że przedmiotem rozstrzygnięcia jest należność pieniężna, upoważnia do oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W każdym bowiem przypadku Sąd winien ocenić, czy wyegzekwowanie nałożonych obowiązków będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie jednak, obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Przepis ten zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. W niniejszej sprawie, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczył się jedynie do stwierdzenia strony skarżącej, że uiszczenie opłat zagrozi upadłością spółki. Argument ten nie został w żaden sposób udokumentowany, a ich uszczegółowienie na etapie zażalenia należy uznać za spóźnione. Wydając zaskarżone postanowienie, Sąd I instancji nie miał innego wyjścia jak tylko oddalić wniosek, bowiem jak już wyżej wskazano przemawiał za tym nie tylko przedmiot rozstrzygnięcia objętego wnioskiem (obowiązek o charakterze pieniężnym), ale też brak jakiegokolwiek uprawdopodobnienia wskazanych we wniosku okoliczności. Podkreślić przy tym należy, że obowiązek uregulowania należności na rzecz Skarbu Państwa w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podmiotu, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Sąd I instancji nie poczynił rozważań w tym zakresie, jednak pomimo tego uchybienia zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a to z przyczyn, a których mowa wyżej. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.