IV SA/Wa 1125/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-14
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Alina Balicka, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy ewidencyjne mogą wpisać do ewidencji gruntów i budynków prawo własności na podstawie dokumentów z odległej przeszłości, jeśli istnieją wątpliwości co do aktualnego stanu prawnego nieruchomości i nie została ona wyodrębniona z większej całości?Ratio decidendi
Organy ewidencyjne mogą wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, a nie może go ustanowić ani wyinterpretować z przesłanek pośrednich. W przypadku braku księgi wieczystej, przekształceń geodezyjnych i własnościowych oraz niezniesionej współwłasności, samo powoływanie się na akty notarialne z odległej przeszłości i przejściowe figurowanie w ewidencji nie stanowi wystarczającej podstawy do wpisu aktualnych współwłaścicieli.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wpisu do ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciele działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...]. Organy administracji odmówiły wpisu, wskazując na brak jednoznacznych dokumentów potwierdzających aktualne prawo własności skarżących, mimo że skarżący powoływali się na akty notarialne z lat 40. XX wieku, na podstawie których ich poprzednik prawny nabył udziały w nieruchomości. Organy podkreśliły, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie może ustalać prawa własności, a przedstawione dokumenty nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie aktualnego stanu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009 r. sprawy ze skargi E. L., B. S., A. K., A. W. i M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu w ewidencji gruntów - oddala skargę -
IV SA/Wa 1125/09
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], zwany dalej "Inspektorem", utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W., zwanego dalej "Prezydentem", z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], orzekającą o odmowie dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaścicieli: małżonków M. i A. W., E. L., A. K. i B. S. do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...], położonych przy ulicy [...] i [...] na terenie [...] W., stanowiących grunt niehipotekowany.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano w szczególności, co następuje.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Prezydent orzekł o odmowie dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaścicieli: małżonków M. i A. W., E. L., A. K. i B. S. do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] położonych przy ulicy [...] i [...] na terenie [...] W., stanowiących grunt niehipotekowany. W uzasadnieniu decyzji poinformowano, że w ewidencji gruntów i budynków nie figurują działki o nr [...] i [...]. Powyższe oznaczenie występuje jedynie na mapie do celów sądowych ([...]). Jak wynika z akt sprawy T. M. aktem notarialnym Rep. Nr [...] zawartym w dniu [...] września 1941 r. kupił prawo własności do 1/5 niepodzielnej części gruntu określonego jako osada we wsi G., gminy M., powiatu [...], zapisanej w tabeli likwidacyjnej pod nr [...] o powierzchni 1 ha 1757 metrów kwadratowych, natomiast aktem notarialnym Rep. Nr [...] z dnia [...] lutego 1944 r. dokupił 1/10 niepodzielnej części w/w gruntu. W powyższych aktach notarialnych nie powołano się na żadną mapę określającą położenie i przebieg granic tej nieruchomości. W protokole z ustalenia granic oraz właścicieli (osób władających, użytkowników i dzierżawców sporządzonym w dniu [...] lutego 1969 r. dla działek nr [...] i [...] nie ustalono właścicieli, a wykazano jedynie S. S. jako użytkownika do części działki nr [...], a dla części jako dzierżawcę oraz jako dzierżawcę do działki nr [...]. Ponadto, w
toku postępowania ustalono, że w ramach powszechnego uwłaszczenia rolników wydany został dnia [...] listopada 1974 r. Akt Własności Ziemi nr [...] na rzecz B. S., który obejmował m.in. działki nr [...] i [...] z obrębu [...]. Dokument ten stanowił podstawę ujawnienia prawa własności dla działek nr [...] i [...] w rejestrze gruntów dla obrębu [...]. Następnie organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji powołał się na dokumenty (tzn. decyzję z dnia [...] maja 1975 r. Nr [...] uchylającą w/w akt własności ziemi w zakresie działek nr [...] i [...] z obrębu [...], w/w akty notarialne Rep. Nr [...] z dnia [...] września 1941 r. oraz Rep. Nr [...] z dnia [...] lutego 1944 r.) będące podstawą dokonania zmiany nr [...], wprowadzoną do ewidencji w dniu [...] listopada 1976 r. na wniosek T. M. z dnia [...] września 1976 r., polegającą na wpisie w miejsce B. S. jako właścicielki działki nr [...] o powierzchni 1.0365 ha T. M., A. K., J. K. oraz W. K., natomiast w odniesieniu do działki nr [...] o powierzchni 0.3345 ha na wpisie jako właściciela Skarbu Państwa. W toku postępowania organ ustalił również, że w wyniku zmiany nr [...] część działki ewidencyjnej [...] (oznaczonej jako działka [...] o powierzchni 0.1642 ha) wykazano w jednostce rejestrowej nr [...] zawierającej grunty będące we władaniu Urzędu [...] bez wpisu właściciela.
Odwołanie od decyzji Prezydenta wnieśli: E. L., M. W. i A. W. występujący w imieniu własnymi i jako pełnomocnik A. K. i B. S.
Rozpatrzywszy odwołanie, Inspektor utrzymał decyzję Prezydenta w mocy. Inspektor wskazał, że akty notarialne z dnia [...] września 1941 r. i z dnia [...] lutego 1944 r., na podstawie których T. M. nabył udziały w prawie własności dla gruntu określonego jako osada we wsi G. nie stanowią podstawy do ujawnienia prawa własności w rozumieniu §12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454 z późn.zm.), ponieważ nie można zidentyfikować gruntu, który został nabyty powyższymi aktami notarialnymi. To samo odnosi się do aktów notarialnych, na podstawie których odwołujący się nabyli udziały w spadku po T. M. oraz po jego spadkobiercach (Rep. [...], Rep.[...], Rep.[...]), ponieważ z ich treści wynika, że przenoszą
jedynie bliżej nieokreślone prawa i roszczenia do spornej nieruchomości położonej w G. przy ulicy [...] a nie prawo własności do w/w nieruchomości. Tym samym należy uznać, że wpisanie w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] (położonych na terenie W.) jako współwłaścicieli: E. L., M. W., A. W., A. K. oraz B. S. w oparciu o w/w akty notarialne byłoby bezpodstawne. Wobec techniczno - deklaratoryjnego charakteru ewidencji gruntów i budynków należy podnieść, że nie może ona ustalać i rozstrzygać o prawie własności. Dlatego też poprzez żądanie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać jakichkolwiek praw związanych z daną nieruchomością. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego, dla ustalenia którego prowadzi się księgi wieczyste. Należy podkreślić również, że na podstawie w/w aktów notarialnych T. M. nie stał się wyłącznym właścicielem określonej działki, czy też działek gruntu, a jedynie nabył udział na zasadzie współwłasności. Współwłasność polega na tym, że dana rzecz należy niepodzielnie do wszystkich współwłaścicieli, a zatem w/w akty notarialne nie wyodrębniły własności T. M. z gruntu określonego jako osada we wsi G. Tym samym nie mogą być podstawą do wpisania w ewidencji gruntów spadkobierców po w/w jako współwłaścicieli do konkretnych działek. W związku z powyższym wpis T. M. w ewidencji gruntów i budynków dokonany zmianą nr [...] wprowadzoną w dniu [...] listopada 1976 r. jako współwłaściciela działki nr [...] pochodzącej z obrębu [...] uznać należy za nieprawidłowy. Zwrócić uwagę trzeba także, że dowodzenie przez odwołujących się prawa współwłasności do działki nr [...] pochodzącej z obrębu [...] na podstawie wpisu w ewidencji gruntów i budynków jest chybione. Należy jeszcze raz wskazać, że ewidencja gruntów i budynków nie przesądza o prawie własności, jedynie spełnia funkcję rejestrującą aktualny stan prawny. Jak wynika z akt sprawy (zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia [...] listopada 2008 r.) organ I instancji jako wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie potraktował pismo E. L. z dnia [...] grudnia 1999 r., dotyczące żądania wszczęcia postępowania wyjaśniającego dotyczącego nieruchomości położonej w G. przy ulicy [...] róg [...], działka nr [...] należąca do T. M. Jako uzasadnienie wniosku podano podejrzenie bezprawnego zagarnięcia, a następnie
sprzedaż przez osoby obce. Jednakże nie ulega wątpliwości, że przedmiotem niniejszego postępowania było żądanie określone po raz pierwszy w piśmie radcy prawnego A. G. z dnia [...] grudnia 2006 r., tzn. żądanie wpisu wnioskodawców jako współwłaścicieli do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...], a nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie nieruchomości położonej w G. przy ulicy [...] róg [...], działka nr [...] należąca do T. M. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach należy stwierdzić, że zarzut naruszenia art.15 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. nr 27, poz.250 z późn.zm.) jest bezzasadny, ponieważ ustawa ta została uchylona ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. nr 11, poz.81 z późn.zm.). Wcześniej wydane akty własności mogły być nadal podważane w drodze wniosków o wznowienie postępowania lub stwierdzenia jego nieważności w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże na podstawie art.63 ust.2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 107, poz.464 z późn.zm.) uchylono stosowanie przepisów tego kodeksu dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji wydanych na gruncie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. W ocenie organu odwoławczego nie nastąpiło również naruszenie §12 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez uznanie, że podstawą wpisu do ewidencji gruntów i budynków może być tylko prawomocne orzeczenie sądu, ponieważ organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wymienia obok orzeczenia sądu także inne dokumenty stanowiące podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków stosownie do w/w przepisu.
Skargę na decyzję Inspektora wnieśli do Sądu: E. L., B. S., A. K., A. W., M. W., zwani dalej "skarżącymi".
Zaskarżonej decyzji zarzucili skarżący:
1. Naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art.1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U.
z 1972 r. nr 49, poz.317) poprzez przyjęcie w zaskarżonej decyzji konkluzji, z których wynikał brak tytułu własności T. M. do działki o numerze [...] i działki o numerze [...] (obecnie działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] położonej przy ulicy [...] i [...] na terenie [...] W.) pomimo tego, że na podstawie wyżej powołanej ustawy T. M. z mocy prawa posiadał tytuł własności do działek o numerze [...] i działki o numerze [...] (obecnie działki nr [...] i [...] z obrębu [...] położone przy ulicy [...] i [...] na terenie [...] W.);
2. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów §64 ust.2, ust.3 i ust.4
zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego
1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (Dz.U. z 1969 r. nr 11, poz.98) oraz
przepisu §30 ust.3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i
Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia
1996 r. (Dz.U. z 1996 r. nr 158, poz.813) poprzez kwestionowanie w
zaskarżonej decyzji wpisu T. M. do ewidencji gruntów pomimo
tego, że organy administracji publicznej nigdy nie wydały decyzji
administracyjnej o wykreśleniu T. M. z ewidencji gruntów:
3. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów art.196§2 i art.198 kodeksu
cywilnego poprzez przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że współwłasność
nieruchomości w częściach ułamkowych, jaka przysługiwała T.
M. była współwłasnością niepodzielną, a więc łączną;
4. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu §12 ust.1 rozporządzenia
Ministra Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji
gruntów i budynków poprzez błędną wykładnię w zaskarżonej decyzji
terminu "stan prawny";
5. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu §12 ust.1 rozporządzenia
Ministra Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji
gruntów i budynków poprzez błędną wykładnię tegoż przepisu przyjmującą,
że podstawą ustalenia stanu prawnego a w konsekwencji wpisu do
ewidencji gruntów mogą być w zasadzie jedynie prawomocne orzeczenia
sądów wieczystoksięgowych;
6. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art.15 ustawy z dnia 26
2. października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U.
z z 1972 r, nr 49, poz.317) poprzez jego bezzasadne niezastosowanie;
3. naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisu art.8 k.p.a. poprzez
naruszenie zaufania obywatela do Państwa poprzez przyznanie w
zaskarżonej decyzji, że T. M. był wpisany w ewidencji gruntów i
budynków jako współwłaściciel działki o numerze [...] i nr [...], działka ta
obecnie stanowi działki nr [...] i [...] z obrębu [...], lecz spadkobiercom
T. M. odmawia się wpisu do tej ewidencji pomimo tego, że
obecnie właściciel działek nr [...] i [...] z obrębu [...] ewidencji gruntów i
budynków W. jest nieustalony "N.N";
4. naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisu art.11 k.p.a. poprzez
niewyjaśnienie skarżącym, na jakiej podstawie prawnej T. M.
przestał figurować w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciel
działki nr [...] i nr [...], stanowiącej obecnie działkę nr [...] i [...] z obrębu [...] ewidencji gruntów i budynków W.;
5. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.77§1 k.p.a.
poprzez nierozpatrzenie przez Inspektora całego materiału dowodowego
zebranego w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm-zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją było wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków.
Kwestię prowadzenia ewidencji regulują art.20 - 26 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz.1086 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz.454), zwanego dalej "rozporządzeniem".
Z przepisów tych wynika, iż w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli objętych tą ewidencją nieruchomości (art.20 ust.2 pkt 1 ustawy, §10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia).
Zaznaczyć jednakże należy, że możność wpisania danego prawa do ewidencji uzależniona została od potwierdzenia jego istnienia określonego rodzaju dokumentami ujętymi w §12 ust.1 rozporządzenia w katalog. Zgodnie z tym przepisem prawa osób i jednostek organizacyjnych do nieruchomości uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,
2) prawomocnych orzeczeń sądowych,
3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących
ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem
umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,
4) ostatecznych decyzji administracyjnych,
5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,
6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.
W orzecznictwie sądowo - administracyjnym konsekwentnie podkreśla się, że zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu (w tym w szczególności prawa własności) mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w §12 ust.1 rozporządzenia oraz, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować (wyroki NSA z dnia 10 lutego 2003 r, sygn. akt II SA 1907/01, publ. LEX nr 156364 oraz z dnia 19 marca 2003 r, sygn. akt II SA 1018/02, publ. LEX nr 156374).
Konkludując powyższe należy stwierdzić, iż organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które
jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2008 r. , sygn. akt IV SA/Wa 121/08, publ. LEX).
W świetle powyższego uprawnione jest twierdzenie, że katalog zawarty w §12 rozporządzenia ogranicza zasadę wyrażoną w art.75§1 zdanie pierwsze k.p.a., zgodnie z którą jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Z powyższych założeń wynika, że przy ocenie materiału dowodowego organ ewidencyjny zobowiązany jest zachować należytą staranność i ostrożność. Powyższe nabiera szczególnego znaczenia w sprawach, w których stan niepewności co do bytu prawnego danej nieruchomości utrzymuje się od kilkudziesięciu lat. Wskazać przy tym należy wyraźnie, że przedmiotem postępowania o wprowadzenie do ewidencji gruntów i budynków danych odnośnie podmiotu dysponującego prawem własności do nieruchomości jest ustalenie przez organ ewidencyjny, czy zgromadzona dokumentacja pozwala na jednoznaczne zidentyfikowanie podmiotu, który prawem tym dysponuje aktualnie. W postępowaniu tym nie chodzi zatem o odtwarzanie stanów historycznych, tj. potwierdzanie, że dana osoba była właścicielem nieruchomości w przeszłości. Wystarczającą przesłanką do oznaczenia danej osoby jako aktualnego właściciela nieruchomości nie może być zatem sam fakt, że osoba ta legitymowała się prawem własności w dalszej lub bliższej przeszłości własności lub nawet to, że w jakimś momencie w przeszłości figurowała jako właściciel nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków. Rozstrzygająca jest bowiem ocena całokształtu sprawy, który pozwala na ustalanie, czy po zaistnieniu tych faktów nie nastąpiły zdarzenia prawne, które zmieniły stosunki własnościowe. Uzyskanie przez organ ewidencyjny wiedzy o tym, że po wydaniu orzeczenia administracyjnego lub sądowego, ewentualnie po sporządzeniu innego dokumentu, w oparciu o które dana osoba żąda ujawnienia swego prawa do nieruchomości, wystąpiły zdarzenia prawne działające lub mogące działać na rzecz uprawnień innych osób do tej samej nieruchomości, uniemożliwia oparcie się wyłącznie na dokumentach wnioskodawcy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Białymstoku z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 30/08, w którym wyrażono pogląd, że wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, gdy organ posiadał informację o toczącym się postępowaniu przed sądem powszechnym w sprawie o zasiedzenie nieruchomości będącej przedmiotem dokonywanych zmian, stanowi naruszenie prawa).
Respektując wskazane wyżej założenia organy obu instancji zasadnie przyjęły, że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedłożyli dokumentacji, która w sposób niewątpliwy potwierdzałaby ich aktualne uprawnienia właścicielskie do nieruchomości objętej wnioskiem. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji uznać należy za wyczerpujące i w prawidłowy sposób odnoszące się do całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. W szczególności we wskazanych wyżej uzasadnieniach wykazano w sposób przekonujący przyczyny niemożności uwzględnienia żądania skarżących.
Skarżący wywodzą swoje prawa własnościowe do nieruchomości od T. M. Nie ulega wątpliwości, że w latach czterdziestych ubiegłego wieku T. M. nabył dwiema umowami notarialnymi udziały wynoszące łącznie 3/10 prawa własności gruntu określonego jako osada we wsi G., gminy M., powiatu [...], zapisanej w tabeli likwidacyjnej pod nr [...] o powierzchni 1 ha 1757 metrów kwadratowych. Wyżej wymieniony uzyskał zatem status współwłaściciela tej nieruchomości w częściach ułamkowych. Słusznie podniesiono w decyzjach organów obu instancji, że skarżący wnioskują o ujawnienie ich jako wyłącznych współwłaścicieli działek wydzielonych z nieruchomości objętej aktami notarialnymi z lat czterdziestych ubiegłego wieku w sytuacji, gdy nie zniesiono współwłasności przedmiotowej nieruchomości a krąg jej współwłaścicieli jest szerszy aniżeli krąg skarżących. Słusznie zatem wskazano w postępowaniu administracyjnym, że wniosku skarżących, którego zakres wiązał organy ewidencyjne, nie można byłoby uwzględnić już z tej przyczyny, że jako ewentualnych uprawnionych należałoby traktować wszystkie osoby, którym w przeszłości przysługiwał współudział w prawie własności gruntu określonego jako osada we wsi G., gminy M.
Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że w niniejszej sprawie występuje kilka elementów istotnie wywołujących niepewność co do statusu prawnego nieruchomości będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Po
pierwsze, na co położono nacisk w decyzjach organów obu instancji, nieruchomość ta nigdy nie posiadała i nie posiada urządzonej księgi wieczystej. Po drugie, przedmiotowa nieruchomość podlegała na przestrzeni kilkudziesięciu ostatnich lat przekształceniom geodezyjnym i własnościowym (na skutek wydawania kolejnych aktów własności ziemi). W tej sytuacji nie sposób zanegować słuszności oceny organów (abstrahując od konsekwencji braku zniesienia współwłasności nieruchomości), że oparcie się wyłącznie na sporządzonych w odległej przeszłości umowach notarialnych, których stroną był T. M. oraz na tym, że na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego wieku T. M. przejściowo figurował w ewidencji jako współwłaściciel nieruchomości, nie daje wystarczających podstaw do traktowania skarżących jako aktualnych współwłaścicieli nieruchomości.
Okoliczności te, mające zasadnicze znaczenie w sprawie, uniemożliwiały uwzględnienie żądania skarżących w postępowaniu administracyjnym. Argumentacja skargi, uzupełniająca stanowisko skarżących wyrażone w odwołaniu i negująca istnienie wyszczególnionych wyżej przeszkód, nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślić jednocześnie należy, że zaskarżona decyzja nie zamyka skarżącym możliwości ponownego wszczęcia postępowania w zakresie zmiany zapisów ewidencyjnych (ewentualnie wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją), o ile będą oni w stanie uzupełnić braki materiału dowodowego omówione powyżej
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło