II SA/Sz 324/08

Dnia 18 czerwca 2008 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant: Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta S., na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 i art. 101 § 1 K.p.a. oraz art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie udzielenia Spółce z o.o. A z siedzibą we W. pozwolenia na budowę Miasteczka Sportowego – etap I budynki "B" i "H" przy ul. [...], działka nr [...] obręb [...] w S., z uwagi na to, że rozpoznanie sprawy i wydanie pozwolenia zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Okręgowy. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 14 grudnia 2007 r. inwestor wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę ww. Miasteczka Sportowego. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2008 r. nałożono na inwestora obowiązek usunięcia we wniosku oraz w projekcie budowlanym wskazanych nieprawidłowości, w terminie do 25 stycznia 2008 r. W dniach 15 i 24 stycznia 2008 r. inwestor przedłożył uzupełniony wniosek i częściowo uzupełniony projekt. Dalej organ podał, że pismem z dnia 22 stycznia 2008 r. Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miejskiego w S. przekazał informację, że działka nr [...] z obrębu [...] położona przy ul. [...] w S. jest przedmiotem postępowania sądowego w sprawie o rozwiązanie umowy jej wieczystego użytkowania i przedłożył kserokopię postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 06 grudnia 2007 r. Z postanowienia tego wynika, że Sąd zabezpieczył roszczenia Gminy Miasto S. zakazując wieczystemu użytkownikowi działki nr [...] dokonywania jakichkolwiek inwestycji i nakazał wpisać ostrzeżenie o tym zakazie do księgi wieczystej. W zażaleniu na ww. postanowienie Spółka z o.o. A we W. wniosła o jego uchylenie, podnosząc, że z uzasadnienia kwestionowanego postanowienia nie wynika, aby powodem zawieszenia postępowania w sprawie była konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, bowiem organ nie wskazał o jakie zagadnienie wstępne chodzi oraz jaka istnieje zależność pomiędzy rozstrzygnięciem tego zagadnienia, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Nadto zdaniem skarżącej Spółki postępowanie które toczy się przed Sądem Okręgowym w S. nie dotyczy sprawy pozwolenia na budowę tylko powództwa o rozwiązanie użytkowania wieczystego, które należy do kategorii powództw o ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego, co oznacza, że dopóki nie zapadnie prawomocny wyrok kształtujący stosunek prawny lub prawo, obowiązuje stan dotychczasowy. Spółka nadal jest użytkownikiem wieczystym działki na której ma być realizowana inwestycja, a o tym czy planowana inwestycja jest zgodna z przepisami prawa budowlanego rozstrzyga decyzja o pozwoleniu na budowę, natomiast sprawa ewentualnych roszczeń cywilnoprawnych dot. gruntu na którym ma ona powstać nie ma znaczenia w postępowaniu administracyjnym. Nadto w ocenie skarżącej postanowienie Sądu zakazujące dokonywania jakichkolwiek inwestycji na spornej nieruchomości nie może mieć wpływu na postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ponieważ takie pozwolenie nie jest inwestycją, tylko ewentualnym jej przygotowaniem. Wojewoda Zachodniopomorski postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 K.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda podniósł, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu jest zagadnienie prawne, które ujawniło się w trakcie postępowania i dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki decyzji. W rozpoznawanej sprawie istnieje związek przyczynowo – skutkowy między wynikiem postępowania prowadzonego przez Sąd Okręgowy a rozstrzygnięciem organu administracji budowlanej przed którym toczy się postępowanie tj. od wyroku sądu w sprawie wieczystego użytkowania uzależnione jest przedstawienie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, niezbędnego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W opisanej sytuacji, gdy nie można wykluczyć ewentualnej możliwości rozwiązania umowy wieczystego użytkowania gruntu organ I instancji słusznie zawiesił z urzędu postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dla sprawy tj. posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca Spółka z o.o. A we W. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 97 § 1 ust. 4 K.p.a. przez uznanie, że postępowanie przed sądem powszechnym rozpoznającym powództwo o rozwiązanie umowy wieczystego użytkowania jest zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie ma wpływ na postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu treści skargi skarżąca Spółka powtórzyła argumenty zawarte w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, dodając, że fakt wszczęcia postępowania sądowego o rozwiązanie umowy wieczystego użytkowania nie stanowi, że złożone oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest niezgodne z prawdą. Sam fakt tego postępowania nie może być podstawą do uznania, że zachodzą wątpliwości co do przedmiotowego oświadczenia. W ocenie Spółki dopiero prawomocny wyrok w tej sprawie może rozwiązać obowiązującą dotychczas umowę, jest to jednak zdarzenie przyszłe i niepewne. W odpowiedzi na skargę organ nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie podtrzymał podjęte rozstrzygnięcie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga w przedmiotowej sprawie okazała się nieuzasadniona. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia Sp. z o.o. A z siedzibą we W. pozwolenia na budowę Miasteczka Sportowego - etap I budynki "B" i "H" przy ul. [...], działka nr [...] obręb [...] w S., do czasu rozpoznania i rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Okręgowy w S. w przedmiocie rozwiązania umowy wieczystego użytkowania działki [...]. Podstawę formalnoprawną wskazanego aktu stanowił art. 97 § 1 ust. 4 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Redakcja tego przepisu, a zwłaszcza użyty w nim zwrot "zawiesza" świadczy o tym, że organ zobligowany jest zawiesić postępowanie, gdy wystąpią przesłanki w nim określone. Chodzi tu o sytuacje, gdy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Jest to zagadnienie otwarte, co oznacza, że nie było ono przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Jego treścią może być wypowiedź, co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo jeszcze inne okoliczności mające znaczenie prawne. Zawieszenie postępowania na tej podstawie prawnej uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek. Po pierwsze postępowanie administracyjne musi być w toku. Po drugie, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. I po trzecie, zagadnienie to nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Wynika z tego, że obok ustalenia, iż postępowanie jest w toku i zagadnienie wstępne nie zostało rozstrzygnięte, organ administracyjny ma obowiązek ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Zgromadzony w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy świadczy, w przekonaniu Sądu, o zasadności zawieszenia przez organ administracji publicznej postępowania w sprawie udzielenia Sp. z o.o. A we W. pozwolenia na budowę, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny. Bezspornym jest bowiem fakt, że przed Sądem Okręgowym w S. toczy się postępowanie w sprawie o rozwiązanie umowy wieczystego użytkowania działki na której ma powstać wnioskowana inwestycja. Nadto postanowieniem z dnia 6 grudnia 2007 r. Sąd Okręgowy w S. zakazał wieczystemu użytkownikowi działki nr [...] dokonywania jakichkolwiek inwestycji oraz nakazał wpisać ostrzeżenie o tym zakazie do księgi wieczystej. W takiej sytuacji należało uznać, że skarżąca Spółka do czasu zakończenia postępowania przed sądem powszechnym została pozbawiona prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Mając na względzie treść art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ocena prawna organu administracji, że postępowanie przed Sądem Okręgowym jest czynnikiem hamującym pełne prawo skarżącej do swobodnego dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest w pełni zasadna. Wynik tego postępowania ma zaś, istotne znaczenie dla wydania merytorycznego orzeczenia w sprawie, czyli dla wydania decyzji o udzieleniu bądź odmowie udzielenia Spółce z o.o. A we W. pozwolenia na budowę. Podsumowując powyższe uznać należy że, zaskarżone postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wobec czego skarga Spółki z o.o. A we W. nie mogła zostać uwzględniona. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.