II SA/Bk 441/09
WyrokWSA w Białymstoku2009-10-15
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała sejmiku województwa dzieląca województwo na obwody łowieckie, która nie określa powierzchni tych obwodów, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Uchwała sejmiku województwa dzieląca województwo na obwody łowieckie, która nie określa ich powierzchni, jest niezgodna z prawem. Brak określenia powierzchni obwodów uniemożliwia prawidłowe stosowanie przepisów Prawa łowieckiego, w szczególności dotyczących określenia kategorii obwodów (leśne/polne), właściwości organów do ich wydzierżawiania oraz rozliczeń czynszu dzierżawnego. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.Stan faktyczny
Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w B. wezwała Sejmik Województwa P. do uzupełnienia uchwały z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie podziału województwa na obwody łowieckie o wskazanie powierzchni tych obwodów i oznaczenie ich jako leśne lub polne. Sejmik uznał wezwanie za bezzasadne. W odpowiedzi, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych zaskarżyła uchwałę, zarzucając naruszenie Prawa łowieckiego i Konstytucji RP poprzez brak określenia powierzchni obwodów, co uniemożliwia stosowanie przepisów ustawy. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Sejmiku Województwa P. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]. Stwierdzono, że uchwała nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 01 października 2009 r. sprawy ze skargi Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w B. na uchwałę Sejmiku Województwa P. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podziału Województwa P. na obwody łowieckie 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Sejmiku Województwa P. na rzecz strony skarżącej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w B. kwotę 557,00 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych.
Uchwałą z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] Sejmik Województwa P., na podstawie art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r.
o samorządzie województwa (Dz. U. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) oraz art. 27 ustawy
z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. Nr 127, poz. 1066 ze zm.), wprowadził podział Województwa P. na obwody łowieckie zgodnie
z wyszczególnieniem ich numeracji oraz opisem granic zgodnie z załącznikiem Nr 1 do uchwały. Mocą przedmiotowej uchwały utraciły moc dotychczasowe akty prawa miejscowego w sprawie podziału na obwody łowieckie obszarów byłych województw: białostockiego, łomżyńskiego i suwalskiego, dotyczące spraw uregulowanych
w uchwale, w zakresie obowiązującym na terenie województwa podlaskiego, tj.:
1. rozporządzenie Nr 62/97 Wojewody Suwalskiego z dnia 14 maja 1997 r. w sprawie określenia granic i powierzchni obwodów łowieckich na terenie województwa suwalskiego (Dz. Urz. WS Nr 25, poz. 166 ze zm.),
2. rozporządzenie Nr 3/97 Wojewody Białostockiego z dnia 9 maja 1997 r. w sprawie utworzenia obwodów łowieckich (Dz. Urz. WB Nr 9, poz. 31 ze zm.),
3. rozporządzenie Nr 2/97 Wojewody Łomżyńskiego z dnia 7 maja 1997 r. w sprawie określenia granic i powierzchni obwodów łowieckich na terenie województwa łomżyńskiego (Dz. Urz. WŁ Nr 5, poz. 35 ze zm.).
W dniu 5 maja 2009 r. wpłynęło do Sejmiku Województwa P. wezwanie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w B. do usunięcia naruszenia prawa przedmiotową uchwałą poprzez jej zmianę polegającą na jej uzupełnieniu o wskazanie powierzchni poszczególnych obwodów łowieckich
i oznaczenie czy jest to obwód łowiecki leśny, czy też polny.
Uchwałą z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] Sejmik Województwa P. uznał wezwanie za bezzasadne.
W związku z powyższym Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych
w B. w dniu 23 czerwca 2009 r. (data wpływu do organu) zaskarżyła uchwałę z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] do sądu administracyjnego.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niezastosowanie art. 27 ust. 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia
13 października 1995 r. -Prawo łowieckie w zw. z art. 7 Konstytucji RP i przyjęcie, że przedmiotem uchwały o podziale województwa na obwody łowieckie nie jest określenie ich powierzchni. Wskazując na powyższe naruszenia wniesiono
o stwierdzenie nieważności kwestionowanej uchwały oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podano, że zaskarżony akt uchylił uchwały dotychczas obowiązujące, także w zakresie dotyczącym powierzchni obwodów łowieckich, nie wprowadzając w to miejsce nowej regulacji, przez co powstała luka prawna powodująca niemożność stosowania w pełnym zakresie ustawy z dnia
13 października 1995 r. - Prawo łowieckie. Ustawa ta w art. 27 ust. 1 wskazuje, iż podziału na obwody łowieckie oraz zmiany granic tych obwodów dokonuje w obrębie województwa właściwy sejmik województwa, w drodze uchwały. Brzmienie tego przepisu od dnia jego wejścia w życie, tj. od 17 lutego 1996 r. było zmieniane wielokrotnie, jednak tylko w zakresie ustalającym organ kompetentny do dokonania podziału, którym był pierwotnie właściwy wojewoda. Zakres regulacji określany był słowami "podziału na obwody łowieckie oraz zmiany granic tych obwodów dokonuje w obrębie województwa (...)". Ustawa w brzmieniu literalnym nie wskazywała, iż akt prawa miejscowego w sprawie podziału województwa na obwody łowieckie ma zawierać wskazanie powierzchni tych obwodów. Jednakże wykładnia literalna przepisu prawnego nie powinna prowadzić do przyjęcia treści normy prawnej sprzecznej z pozostałą treścią ustawy bądź powodującej powstanie luk prawnych.
W takim przypadku, zdaniem skarżącego, należy odwołać się do innych sposobów wykładni przepisu, tj. do wykładni systemowej lub funkcjonalnej. Opierając się na wszystkich rodzajach wykładni można dojść do przekonania, iż ustawodawca, wprowadzając w życie zasadę, że podziału na obwody łowieckie oraz zmiany granic tych obwodów dokonuje w obrębie województwa właściwy sejmik województwa,
w drodze uchwały, po zasięgnięciu opinii właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i Polskiego Związku Łowieckiego, a także właściwej izby rolniczej, miał zamiar by uchwała ta rozstrzygała oprócz kwestii granic obwodów również kompetencję innych organów (podmiotów)
w zakresie czynności dotyczących obwodów łowieckich. Konkluzja ta wynika z faktu, iż właściwość tych podmiotów uzależniona jest od cech zależnych wyznaczonymi granicami obwodu np.:
- jeżeli obszar obwodu obejmuje część obszaru kilku województw, to stosunek powierzchni obwodu jaki leży w granicach sąsiednich województw do całości powierzchni obwodu wyznacza właściwość sejmiku województwa (art. 27 ust. 2 ustawy),
- stosunek powierzchni gruntów leśnych objęty granicami danego obwodu do całości powierzchni obwodu wyznacza właściwość podmiotu kompetentnego do wydzierżawienia tego obwodu (art. 29 ust. 1 w zw. z art. 24 ustawy),
- stosunek powierzchni gruntów leśnych objęty granicami danego obwodu do całości
powierzchni obwodu wyznacza stosunek rozliczenia czynszu dzierżawnego pomiędzy nadleśnictwa i gminy (art. 31 ustawy).
By uniknąć bezwładu decyzyjnego i wskazać minimum danych niezbędnych do wykonania ustawy, treść uchwały o ustaleniu granic obwodów powinna zawierać również jego powierzchnię. Taka też praktyka była stosowana przez wojewodów
w roku 1997 r., którzy na obszarach swej właściwości, tj. województw suwalskiego, białostockiego i łomżyńskiego dokonali podziału ich obszaru na obwody łowieckie ze wskazaniem ich powierzchni. Po zmianie treści przepisu art. 27 ust. 1 w zakresie wskazania organu właściwego do wprowadzenia podziału obszaru województwa na obwody łowieckie (co nastąpiło od 1 stycznia 2006 r. mocą art. 11 pkt 4 ustawy
z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw i w związku ze zmianami
w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej). Taką też praktykę przyjęły sejmiki innych województw, np.: mazowieckiego i warmińsko – mazurskiego, gdzie
w uchwałach o podziale tych województw na obwody łowieckie podano granice
i powierzchnię obwodów (uchwała Nr XXIV/465/08 Sejmiku Województwa Warmińsko - Mazurskiego z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie "Podziału Województwa Warmińsko - Mazurskiego na obwody łowieckie" oraz uchwała Nr 74/08 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 21 kwietnia 2008 r. zmieniająca uchwałę w sprawie "Podziału Województwa Mazowieckiego na obwody łowieckie").
W świetle powyższego w ocenie skarżącego uprawnionym jest twierdzenie, iż treść zaskarżonej uchwały jest zbyt wąska w stosunku do wymogów ustawy - Prawo łowieckie, czym narusza prawo i interesy prawne szeregu osób w tym Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Skarżący wywiódł, że naruszenie to polega na spowodowaniu niemożności ustalenia podmiotu wydzierżawiającego obwody łowieckie (dyrektor regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe lub starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej) oraz niemożność ustalenia czynszu dzierżawnego za wydzierżawienie obwodu łowieckiego (art. 30 ust. 2a i 3 ustawy), a także ich rozliczenia między nadleśnictwami i gminami (art. 31 ustawy) i czyni niemożliwym stosowanie w tym zakresie ustawy. Podmiot wydzierżawiający wyznaczany jest przez ustawę, która określa go przez zróżnicowanie obwodów łowieckich na leśne i polne. Podział ten oparty jest na kryterium powierzchni obwodu i powierzchni objętych nim gruntów leśnych i tak obwód łowiecki leśny jest to obszar, w którym grunty leśne stanowią, co najmniej 40 % ogólnej powierzchni tego obszaru, a obwód łowiecki polny jest to obszar, w którym grunty leśne stanowią mniej niż 40 % ogólnej powierzchni tego obszaru. Ponieważ nie została wyznaczona powierzchnia obwodu łowieckiego nie jest możliwe oszacowanie jaki jest stosunek powierzchni objętych nim gruntów leśnych do powierzchni całego obwodu.
Końcowo wywiedziono, że Sejmik Województwa P. odmawiając wskazania w uchwale o podziale Województwa P. na obwody łowieckie ich powierzchni pozostawił poza granicami regulacji materię niezbędną do wykonania ustawy przez inne podmioty. Istotne jest, iż ustawa prawo łowieckie nie nakłada tego obowiązku na inne jednostki. Zaniechane Sejmiku Województwa P. skutkowało tym, iż organ samorządu terytorialnego przerzucił ten obowiązek na inne podmioty do tego nie zobowiązane. Taka postawa władz Województwa P. narusza przepis art. 7 Konstytucji RP, który określa granice prawa, w jakich mają działać organy władzy publicznej, do których bez wątpienia należą również organy samorządu województwa. Zgodnie z zasadą pomocniczości wyrażoną w preambule do Konstytucji RP, województwo powinno ułatwić wykonywanie zadań ustawowych innych podmiotów, a nie uchylać się od wykonania swego obowiązku.
Do skargi zostało dołączone pismo Sekretarza Stanu w Ministerstwie Środowiska z dnia 10 czerwca 2009 r., które potwierdza argumentację wskazaną przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z literalną wykładnią art. 27 ust. 1 – Prawo łowieckie w zakresie zadań sejmiku województwa mieści się jedynie podział na obwody łowieckie, jak również zmiana granic tych obwodów w drodze uchwały. Nadto analizowana treść powyższego przepisu wskazuje w sposób oczywisty, iż przedmiotowa kompetencja sejmiku województwa dotyczy wyłącznie granic, a nie powierzchni obwodów łowieckich. Stąd też należy wywieść, iż nie jest zadaniem sejmiku określanie powierzchni obwodów łowieckich. Co więcej, na mocy art. |
26 ustawy, który określa cztery kategorie terenów wyłączonych z mocy prawa
z obwodów łowieckich - wielkość powierzchni tychże obwodów może ulegać zmianom, a te z kolei powodowałyby nieaktualność przyjętych przez sejmik województwa uchwał w zakresie określenia powierzchni obwodów. Organ podniósł, że istotnie ustawodawca nie wskazał wyraźnie organu właściwego do określenia powierzchni obwodu łowieckiego, to jednak w treści art. 29 ust. 1 ustawy określił organy właściwe do wydzierżawiania obwodów łowieckich, jak też elementy umowy dzierżawy, która winna przede wszystkim wskazywać wielkość powierzchni obwodu łowieckiego, jako konieczny i prawidłowo oszacowany jej element (art. 29a ust. 1 pkt 1 ustawy). Co więcej, wedle art. 31 ust. 1 i 2 ustawy wydzierżawiający obowiązany jest rozliczyć otrzymany czynsz dzierżawny między nadleśnictwami i gminami.
A zatem, to wydzierżawiający powinien ustalić powierzchnię obwodu, aby mogła być zawarta a następnie wykonywana stosowna umowa dzierżawy. Dodatkowym wzmocnieniem przedstawionej wyżej argumentacji może być ponadto, zdaniem organu, wskazanie na wymóg ścieśniającej a nie rozszerzającej interpretacji przepisów ustawy - Prawo łowieckie, które regulują przedmiotowe zagadnienie. Stąd też, zarzucenie zaskarżonej uchwale naruszenie przepisu art. 7 Konstytucji RP nie znajduje uzasadnienia, bowiem wszelkie działania władzy publicznej mogą być podejmowane tylko wtedy, gdy istnieje wyraźna norma kompetencyjna, upoważniająca konkretny organ do dokonania określonej czynności. Przepis taki musi przyznawać kompetencję wyraźnie, a organ nie może jej domniemywać
w drodze wykładni (istnieje w tym względzie tzw. zakaz domniemania kompetencji).
Z uwagi na fakt, iż przepisy ustawy - Prawo łowieckie nie nakładają na sejmik województwa obowiązku określenia powierzchni obwodów łowieckich, należy przyjąć, iż takowej kompetencji tym bardziej nie można wyinterpretować z treści art. 7 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej – art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a. Powyższe oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też w inny sposób nie naruszyły przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 p.p.s.a. Jak wynika natomiast z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Podstawę prawną wniesionej w niniejszej sprawie skargi Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w B. na uchwałę Sejmiku Województwa P. z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] stanowi art. 90 ust. 1 ustawy z dnia
5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. Nr 142, poz. 1590 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Warunkami skutecznego wniesienia skargi
w oparciu o powołany przepis są: wydanie przez organ województwa uchwały
w sprawie z zakresu administracji publicznej, którym naruszono interes prawny lub uprawnienie skarżącego, uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia (wezwanie może być złożone w każdym czasie), zachowanie terminu do wniesienia skargi przewidzianego przepisami p.p.s.a.
Przystępując do analizy spełnienia przez skarżącego warunków niezbędnych do skutecznego wniesienia skargi w oparciu o powołany wyżej przepis, Sąd
w pierwszej kolejności stwierdził, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej. Spełniona została również przesłanka bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia. Skarżący wezwanie takie wystosował do organu w dniu 5 maja 2009 r. Wezwanie to zostało uznane za bezskuteczne uchwałą Sejmiku Województwa Podlaskiego z dnia 25 maja 2009 r. W kwestii terminu zaskarżenia aktu organu gminy skargą powszechną z art.101 ust. 1 u.s.g. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się
w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007r. w sprawie sygn. akt II OPS 2/07 i wskazał, iż do terminu wniesienia skargi opartej na art. 101 u.s.g. ma zastosowanie termin z art.
53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynosi on trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącym odpowiedzi organu na wezwanie lub też sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania, jeśli organ takiej odpowiedzi nie udzielił. Naczelny Sąd Administracyjny sprecyzował, iż prawidłowe wniesienie skargi po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa ma miejsce również wówczas, gdy wniesiono ją przed otrzymaniem odpowiedzi na wezwanie, ale z zachowaniem terminu sześćdziesięciu dni od dnia wezwania i w przypadku późniejszego nieuwzględnienia wezwania przez organ. W ocenie NSA tak złożona skarga nie jest przedwczesna. Ze względu na okoliczność, że art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa ma identyczną treść jak przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (z tą tylko różnicą, że odnosi się do organu samorządu województwa) zasadnym jest odwołanie się w powyższym zakresie do treści tej uchwały. W przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie.
Kolejną kwestią było ustalenie czy skarżący ma interes prawny w żądaniu zbadania legalności uchwały przez sąd administracyjny. Gdy chodzi o pojęcie "interesu prawnego" jako przesłanki dopuszczalności skargi z art. 90 ust. 1 ustawy
o samorządzie województwa, orzecznictwo NSA wypracowało w tym zakresie stanowisko, które można uznać za ugruntowane. Na bazie orzecznictwa lat ostatnich, wskazać można na podstawowe wyznaczniki prawne tego pojęcia:
a) legitymację do wniesienia skargi daje naruszenie interesu prawnego, a nie faktycznego,
b) interes prawny skarżącego musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Eksponuje się bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony, kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego (wniesienie skargi uzasadnia "bezpośrednie naruszenie interesu prawnego"),
c) legitymację do wniesienia skargi stanowi naruszenie własnego interesu prawnego skarżącego. Przepisy ustrojowe ustaw samorządowych nie dają podstaw do korzystania przez "każdego" z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym,
d) w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie kpa, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się ze skargi może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi już obecnie, a nie w przyszłości, powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy tego, czy sejmik województwa
w zaskarżonej uchwale oprócz dokonania podziału województwa na obszary łowieckie powinien również określić ich powierzchnię.
Zdaniem skarżącego wykładnia systemowa i funkcjonalna ustawy z dnia
13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. Nr 127, poz. 1066 ze zm.) prowadzi do wniosku, że oprócz kwestii granic obwodów łowieckich, treść uchwały powinna również określać ich powierzchnię. Od określenia powierzchni zależy bowiem możliwość wykonywania innych zapisów ustawy.
W ocenie organu z literalnej wykładni przepisu art. 27 ust. 1 ustawy – Prawo łowieckie wynika, że w zakresie zadań sejmiku województwa mieści się jedynie podział na obwody łowieckie i zmiana ich granic. Podniesiono, że istotnie ustawodawca nie wskazał wprost organu właściwego do określenia powierzchni obwodów łowieckich. Zdaniem organu z treści art. 29 ust. 1 prawa łowieckiego można jednak wywieść, że powierzchnia ta określana jest przez organ uprawniony do wydzierżawienia obwodu łowieckiego w treści zawieranej umowy.
Zgodzić się należy, że stanowiskiem skarżącego i stwierdzić, że kwestionowana uchwała, nie określając powierzchni obwodów łowieckich narusza materialne przepisy prawa łowieckiego a w konsekwencji interes prawny dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych w B. pozbawiając go możliwości wykonywania zadań określonych w tej ustawie.
Zgodnie z art. 7 prawa łowieckiego administrację w zakresie łowiectwa, o ile ustawa nie stanowi inaczej, sprawuje samorząd województwa jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Z treści tego przepisu wynika domniemanie kompetencji samorządu województwa w sprawach dotyczących administracji z zakresie łowiectwa. Wykonywanie tej administracji przez samorząd województwa polega między innymi na podejmowaniu uchwał w przedmiocie podziału na obwody łowieckie oraz zmiany granic tych obwodów w obrębie województwa – art. 27 ust. 1 ustawy (uchwałę podejmuje sejmik województwa po zasięgnięciu określonych ustawą opinii).
Zdaniem Sądu, już nawet literalna wykładnia treści art. 27 ust. 1 ustawy prowadzi do wniosku, że uchwała w przedmiocie podziału na obwody łowieckie powinna określać ich powierzchnię. Brak określenia powierzchni czyni właściwie niemożliwym dokonanie w przyszłości przez sejmik województwa zmiany granic tych obwodów. Bez wątpienia przyjęcie, że sejmik województwa nie jest kompetentny do określenia powierzchni obwodów łowieckich a kompetencję w tym zakresie posiada organ uprawniony do ich wydzierżawiania jest wnioskowaniem contra legem. Przede wszystkim podnieść należy, że ustawowa definicja obwodu łowieckiego oparta jest na przesłance określonej powierzchni gruntu. Obwód łowiecki stanowi obszar gruntów o ciągłej powierzchni, zamkniętej jego granicami, nie mniejszej niż trzy tysiące hektarów, na którego obszarze istnieją warunki do prowadzenia łowiectwa – art. 23 ust. 1 ustawy. Brak wskazania powierzchni obwodów stawia pod znakiem zapytania, czy istotnie uchwała sejmiku wojewódzkiego dokonała podziału województwa na obszary, które mogą być takimi obwodami. W tym miejscu zauważyć należy, iż dokonany podział na obwody łowieckie nie pokrywa się
z granicami administracyjnymi Państwa czy też granicami geodezyjnymi działek. Jak podniósł skarżący podczas rozprawy w dniu 1 października 2009 r. w ustnej wypowiedzi, o podziale decydują warunki przyrodnicze i geograficzne. W tym stanie rzeczy nie jest możliwe ustalenie powierzchni poszczególnych obwodów łowieckich na podstawie opisu granic. Dodać przy tym należy, iż do podjętej uchwały nie załączono mapy obrazującej ten podział.
Nadto podnieść należy, że brak wskazania powierzchni obwodów uniemożliwia dokonania pełnej kontroli legalności kwestionowanej uchwały. Zgodnie bowiem z ust. 2 art. 23 ustawy w szczególnych przypadkach, uzasadnionych względami racjonalnej gospodarki łowieckiej i warunkami terenowymi mogą być tworzone obwody łowieckie o mniejszej powierzchni, ale za zgodą ministra właściwego do spraw środowiska. W sprawie niniejszej nie można było stwierdzić, czy opinia taka była potrzebna, przy czym w aktach sprawy takiej opinii brak. Jednocześnie pełnomocnik strony skarżącej podczas rozprawy wskazał na istnienie obwodu łowieckiego o powierzchni mniejszej niż 3 tys. ha, a mianowicie na obwód nr 79 o powierzchnia 1,5 tys. ha.
Następnie na konieczność określenia powierzchni obwodów łowieckich wskazuje treść art. 24 ust. 1 ustawy, który wprowadza dwie kategorie obwodów łowieckich: leśne i polne. Podział ten oparty jest na procentowym odniesieniu gruntów leśnych lub polnych do ogólnej powierzchni obszaru obwodu – co najmniej 40% gruntów leśnych w ogólnej powierzchni obszaru, to obwód łowiecki leśny
i odpowiednio co najmniej 40% gruntów polnych ogólnej powierzchni obszaru, to obwód łowiecki polny. Określenie kategorii obwodu nie może zatem nastąpić bez określenia jego powierzchni ogólnej.
Kategoria odwodu z kolei ma wpływ na właściwość organu uprawnionego do zawarcia umowy jego dzierżawy. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy obwody łowieckie leśne wydzierżawia dyrektor regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, natomiast obwody łowieckie polne – starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. W świetle powyższej regulacji stanowisko sejmiku województwa, że to organ wydzierżawiający w umowie określa powierzchnię obwodu łowieckiego, nie zasługuje na aprobatę. Przyjęcie tego stanowiska za słuszne, oznaczałoby, że faktycznie umowy dzierżawy nie mogłyby być zawarte z uwagi na brak właściwego organu. Pokreślić jeszcze raz należy, że właściwość organu wydzierżawiającego zależy od kategorii obwodu łowieckiego, ten z kolei zależy od procentowego stosunku określonego rodzaju gruntów do ogólnej powierzchni tego obwodu. Uchwała organu samorządu województwa podjęta
w sprawie administracji łowiectwem jest zatem źródłem powstania stosunku cywilnoprawnego (umowy dzierżawy).
Ponadto konieczność określenia w przedmiotowej uchwale powierzchni obwodów łowieckich, w tym powierzchni po wyłączeniach z art. 26, podyktowana jest również przepisem zawartym w art. 27 ust. 2 ustawy (ustalenie sejmiku województwa właściwego dla przeważającej części gruntów danego obwodu łowieckiego), który byłby trudny lub niekiedy wręcz niemożliwy do realizacji w przypadku nie ustalenia przez sejmik województwa powierzchni obwodu łowieckiego.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż przyjęcie interpretacji przepisów ustawy – Prawo łowiecki w sposób prezentowany przez sejmik województwa nie odpowiada prawu i prowadziłoby niekiedy do niemożliwości realizacji tej ustawy. Trudno bowiem przyjąć, iż wolą Ustawodawcy było, aby uchwała nie określała w swej treści powierzchni poszczególnych obwodów łowieckich.
Mając powyższe na uwadze w trybie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. Nr 127, poz. 1066 ze zm.) orzeczono o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie na podstawie art. 152 w/w ustawy, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Z mocy art. 200 w zw. z art. 205 ustawy orzeczono o zwrocie skarżącemu kosztów postępowania.-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło