II SA/Po 672/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi W. B. i E. B. – jako następcy prawnego zmarłego M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę. /-/ E. Brychycy /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ W. Batorowicz Decyzją z dnia (...) października 2008 r. Nr (...) znak (...), Burmistrz Gminy Z. odmówił inwestorom – A. i P. P., ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pomieszczenia warsztatowego - wymiana oleju i ogumienia oraz magazynu oraz ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczenia magazynowego na stację diagnostyczną - stację kontroli pojazdów, na działce nr (...) położonej w miejscowości Z., gmina Z. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania zapoczątkowanego wnioskiem A. i P. P. z dnia (...) lutego 2007 r. Wskazano, że w ramach postępowania dokonano analizy projektowanej inwestycji w celu stwierdzenia spełnienia warunków ustalonych w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm. dalej ustawa o p.z.p.), wyznaczając obszar analizowany w promieniu stanowiącym 3-krotną szerokość frontu działki objętej planowaną inwestycją. Zgodnie ze sporządzoną analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, wszystkie działki sąsiadujące z terenem, na którym miała być zrealizowana planowana inwestycja, są zabudowane wyłącznie budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi i gospodarczymi. Działka nr (...), której dotyczyło postępowanie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i budynkiem magazynowo-usługowym (handel), a więc budynkiem związanym z przedsięwzięciem nie wymienionym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. W opinii organu I instancji inwestycja związana ze zmianą sposobu użytkowania istniejącego budynku na stację diagnostyczną spełnia warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy o p.z.p., dotyczący kontynuacji funkcji w obszarze analizowanym. Natomiast zamierzenie inwestycyjne związane z wymianą oleju i ogumienia stanowi inwestycję wymienioną w powołanym powyżej rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r., przez co nie spełnia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie kontynuacji funkcji w obszarze objętym analizą urbanistyczną. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. B. i W. B., właściciele działek sąsiadujących z planowaną inwestycją, podnosząc, że wydana decyzja o warunkach zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów jest niezgodna z art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy o planowaniu przestrzennym. Podkreślono, że działki sąsiednie zabudowane są wyłącznie budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi, a jedynym budynkiem o charakterze usługowym jest budynek inwestora. Wskazano, że inwestorzy w 2003 r. czynili starania o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie warsztatu i stacji kontroli pojazdów, jednak decyzji takiej nie otrzymali. Decyzja pozytywna została wydana dopiero po zmianie rodzaju inwestycji na budynek sklepu z magazynem. W trakcie budowy poczynili znaczne odstępstwa od projektu technicznego w kierunku spełnienia przez budynek kryteriów stacji kontroli pojazdów, stąd przyjąć należało, że obecny wniosek o zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia magazynowego jest dalszą próbą obejścia prawa. Po zalegalizowaniu samowoli budowlanej oprócz sklepu z częściami motoryzacyjnymi inwestorzy prowadzą na przedmiotowej działce skład maszyn i narzędzi rolniczych, skład nawozów mineralnych, środków ochrony roślin. Wskazano, ze w pkt 2 decyzji określono, że w obszarze analizowanym znajdują się budynki mieszkalne, gospodarcze i handlowo-usługowe, przy czym handlowy jest tylko budynek inwestorów na działce (...), a usługowe w obszarze analizowanym nie występują. Tym samym brak jest dobrego sąsiedztwa dla planowanej inwestycji. Podkreślono, że planowana inwestycja w sposób istotny spowoduje uciążliwości związane z emisją spalin oraz hałasem, przez co zwiększone zostanie oddziaływanie na działki sąsiednie. Wreszcie podniesiono, że w punkcie 2e kwestionowanej decyzji ustalono, iż woda opadowa będzie odprowadzona na własny teren nieutwardzony co jest niemożliwe do spełnienia, bowiem działka inwestorów jest w 80% utwardzona a woda już zalewa działki sąsiednie. Decyzją z dnia (...) listopada 2008 r., Nr (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy Z. z dnia (...) października 2008 r. Zdaniem organu II instancji dla wydania decyzji o warunkach zabudowy konieczne jest spełnienie przez planowaną inwestycję zasady dobrego sąsiedztwa określonej w art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wymóg powyższy nie obejmuje jednakże prowadzenia robót budowlanych, które nie dotyczą odbudowy, rozbudowy i nadbudowy obiektu istniejącego, oraz odnoszą się do zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu. Art. 61 ust. 1 pkt. 1 powyższej ustawy mówi jedynie o "nowej zabudowie", stąd warunki zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku mogą zostać wydane z pominięciem warunku "dobrego sąsiedztwa". Tym samym Burmistrz prawidłowo wydał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania istniejącego pomieszczenia magazynowego na stację diagnostyczną. Kolegium wskazało, iż zmiana sposobu użytkowania istniejącego już budynku, bez zmiany jego gabarytów, nie narusza interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ustawy Prawo budowlane, a oddziaływanie zamknie się w granicach działki inwestora, której szerokość frontu wynosi 22 m, a sporny budynek położony jest w głębi działki poza linią zabudowy budynkami mieszkalnymi. Kolegium stwierdziło ponadto, iż prawidłowo odmówiono wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pomieszczenia warsztatowego - wymiany oleju i ogumienia oraz magazynu, gdyż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego niemożliwe było określenie dla planowanego zamierzenia wymagań w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. B. oraz M. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrza Gminy Z. co do ustalenia warunków zabudowy na działce nr (...) dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczenia magazynowego na stację diagnostyczną - stację kontroli pojazdów. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podtrzymali zarzuty podniesione w treści odwołania od decyzji Burmistrza, wskazując że prowadzone obecnie postępowanie zmierza do obejścia prawa i ma umożliwić inwestorom prowadzenie stacji kontroli pojazdów, na które to przedsięwzięcie uprzednio nie uzyskali oni decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto wskazano, że organ II instancji wadliwie przyjął, iż dla wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku nie jest konieczne stwierdzenie zgodności planowanej inwestycji pod względem kontynuacji funkcji w obszarze analizowanym, a więc spełnienia wymogu określonego w art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazano, że dopuszczenie planowanej zmiany spowoduje powstanie uciążliwości związane z emisją spalin oraz hałasem. Podtrzymano również, że w punkcie 2e kwestionowanej decyzji ustalono, że woda opadowa będzie odprowadzone na własny teren nieutwardzony, pomimo, że przedmiotowa działka jest w 80% utwardzona a woda już zalewa działki sąsiednie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, postępowanie zostało zawieszone z uwagi na śmierć skarżącego M. B. Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego Wydziału I Cywilnego z dnia (...) czerwca 2009 r. sygn. akt (...), w miejsce zmarłego wstąpiła jego żona E. B., która podtrzymała skargę. W trakcie rozprawy sądowoadministracyjnej pełnomocnik skarżących podtrzymała zarzuty skarżących. Wyjaśniła, iż skarżący W. B. prowadzi w Z. stację kontroli pojazdów, która jednakże zlokalizowana jest na innej ulicy, aniżeli działka inwestorów, na obszarze przeznaczonym pod działalność gospodarczą. Uczestnik postępowania P. P. podkreślił, że zaskarżenie decyzji Kolegium miało na celu ochronę interesów skarżącego W. B., który prowadzi w Z. stację kontroli pojazdów. Wskazał on również, że nigdy wcześniej nie występował o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji diagnostycznej oraz wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt jest magazynem, którego integralną częścią jest sklep, w którym prowadzona jest sprzedaż materiałów do produkcji rolnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem prowadzonego przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu postępowania była ocena prawidłowości decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczenia magazynowego na stację diagnostyczną - stację kontroli pojazdów, na działce nr (...), położonej w miejscowości Z., gmina Z. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o p.z.p. w przypadku braku planu miejscowego zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robó budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Natomiast w myśl art. 61 ust. 1 powyższej ustawy wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe miedzy innymi w wypadku spełnienia wymagania, o którym mowa w pkt. 1 powołanego przepisu, a sprowadzającego się do zachowania tzw. zasady dobrego sąsiedztwa. Zgodnie z powyższą zasadą, do ustalenia warunków zabudowy koniecznym jest, aby co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że zgłoszone we wniosku inwestorów zamierzenie inwestycyjne na terenie pozbawionym planu miejscowego, a polegające na zmianie sposobu użytkowania pomieszczenia magazynowego na stację diagnostyczną - stację kontroli pojazdów, wymagało ustalenia warunków zabudowy. W tym miejscu konieczne jest podkreślenie, że nowa zabudowa oznacza przede wszystkim budowę w rozumieniu ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) tj. wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Jeżeli zatem zamierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dotyczy zmiany sposobu użytkowania istniejącego legalnie obiektu budowlanego, bez równoczesnej jego rozbudowy czy nadbudowy, to brak jest podstaw do uznania, że zachodzi przypadek nowej zabudowy przewidziany w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z przedstawionym wyżej poglądem koresponduje stanowisko wyrażone w komentarzu do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod redakcją prof. Z. Niewiadomskiego (Wyd. C.H.Beck, W-wa 2004 r. str. 449-500), w którym między innymi stwierdzono, że decyzja o warunkach zabudowy dotycząca np. przebudowy obiektu budowlanego jest wydawana bez stosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy. Stanowi ona bowiem o zmianach w istniejącym obiekcie, a nie o tworzeniu nowej zabudowy, która z założenia stanowi silną ingerencję w ład przestrzenny, który powołany przepis ma chronić. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że z wniosku inwestorów o ustalenie warunków zabudowy, sprecyzowanym oświadczeniem z dnia (...) sierpnia 2008 r. (k. 39 akt administracyjnych) wynika, że zamierzenie obejmujące zmianę sposobu użytkowania miało obejmować istniejące na działce pomieszczenie handlowo-magazynowe na stację diagnostyczną. Jeżeli zatem roboty budowlane związane z realizacją powyższego zamierzenia nie odpowiadają pojęciu budowy w rozumieniu Prawa budowlanego, to ustalenie warunków zabudowy nie może być determinowane wymaganiami określonymi w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zważywszy na powyższe uznać należało, iż prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało brak konieczności odniesienia planowanej zmiany sposobu użytkowania do wymogu dobrego sąsiedztwa. W ocenie Sądu ustalenie warunków zabudowy nastąpiło z poszanowaniem pozostałych punktów art. 61 ust. 1 przedmiotowej ustawy. W szczególności organ II instancji prawidłowo ocenił, odnosząc się do zarzutów odwołania, iż zmiana sposobu użytkowania istniejącego już budynku, bez zmiany jego gabarytów, nie narusza interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ustawy Prawo budowlane. Analiza map geodezyjnych w aktach sprawy pozwala bowiem stwierdzić, iż oddziaływanie istniejącego już budynku w zakresie odprowadzania wód opadowych zamknie się w granicach działki inwestora, zważywszy na szerokość frontu działki oraz usytuowanie budynku w głębi działki, poza linią zabudowy budynkami mieszkalnymi. W świetle powyższego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi podniesione w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. /-/ E.Brychycy /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz MK