II OSK 2170/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-31
Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Jerzy Stelmasiak, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące niedoręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym, a także zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, mogą być podstawą do uchylenia decyzji organu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty dotyczące niedoręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego są nieuzasadnione, ponieważ doręczenia te zostały skutecznie przeprowadzone zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 43 i 44 k.p.a.). Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie bada zasadności ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, a zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy jedynie formalnej tożsamości, a nie merytorycznej zasadności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S. B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie to uznało za nieuzasadnione zarzuty S. B. w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nakazu rozbiórki budynku. S. B. podnosiła zarzuty dotyczące niedoręczenia jej decyzji rozbiórkowej, upomnienia oraz tytułu wykonawczego, a także kwestionowała zastosowanie przepisów Prawa budowlanego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędziowie NSA Jerzy Stelmasiak del. WSA Małgorzata Miron Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 962/09 w sprawie ze skargi S.B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 962/09 oddalił skargę S. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy, nakazał S. B. rozbiórkę budynku usytuowanego na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w Warszawie. Z uwagi na niewykonanie powyższego obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), po uprzednim skierowaniu do zobowiązanej upomnienia z dnia [...] kwietnia 2008 r. wzywającego do wykonania ww. obowiązku, w dniu [...] maja 2008 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Wobec protokolarnego ustalenia, że ww. obowiązek nie został wykonany, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy nałożył na S. B. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł.
Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. S. B. wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, podnosząc, że zastosowany środek egzekucyjny jest niedopuszczalny w niniejszej sprawie, gdyż postanowienie nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia narusza art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wymiary obiektu budowlanego przyjęte jako podstawa obliczenia wysokości grzywny są niezgodne z faktycznymi wymiarami powierzchni zabudowy obiektu gospodarczego na nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie. W rzeczywistości powierzchnia przedmiotowej zabudowy wynosi ok. 100 m2, a nie 121,25 m2. Ponadto podała, że nie budowała nowego budynku, a tylko remontowała istniejący obiekt gospodarczy, w związku z tym nie może mieć zastosowania art. 121 § 5 ww. ustawy. S. B. podniosła także, iż nie otrzymała tytułu wykonawczego TYT-3 Nr [...] z dnia [...] maja 2008 r.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy, po rozparzeniu ww. zarzutów, na podstawie art. 34 § 1 i 4 oraz art. 20 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał przedstawione zarzuty za nieuzasadnione. Jak wskazał organ, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...]. Z tego względu zarzut niedopuszczalności środka egzekucyjnego nie może być rozpatrzony z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Dodatkowo organ wskazał, iż w związku z uchylaniem się zobowiązanej od odbioru korespondencji, przy doręczaniu tytułu wykonawczego TYT-3 Nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. zastosowanie znalazł art. 44 k.p.a., stanowiący podstawę do uznania przesyłki za doręczoną w drodze domniemania prawnego.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia S. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w związku z uchyleniem postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], nakładającego na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia, zarzuty w części dotyczącej kwestii zastosowania tego środka egzekucyjnego pozostają bezzasadne. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nie doręczenia zobowiązanej tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2008 r., w świetle uzasadnienia zawartego w postanowieniu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., organ II instancji również uznał go za bezzasadny. W ocenie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego doręczenie tytułu wykonawczego w drodze doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.) nie prowadzi do niedopuszczalności prowadzonego na jego podstawie postępowania egzekucyjnego. Ponadto organ wskazał, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym, nie może zatem na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do zarzutów merytorycznych odnoszących się do ostatecznej decyzji Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] września 2007 r. o nakazie rozbiórki.
Zaskarżając powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. B. wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
- naruszenie art. 43 i 44 k.p.a., poprzez uznanie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy doręczył skarżącej decyzję rozbiórkową z dnia [...] września 2007 r. w trybie art. 44 k.p.a., podczas, gdy doręczenie to nie nastąpiło, ponieważ decyzja ta została doręczona córce skarżącej, która przekazała skarżącej tę przesyłkę po terminie do wniesienia odwołania od tej decyzji, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykazał, że córka skarżącej podjęła się oddania pisma skarżącej;
- naruszenie art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do wszczęcia egzekucji administracyjnej, podczas, gdy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął egzekucję administracyjną, mimo iż nie doręczył skarżącej decyzji nakazującej rozbiórkę nr [...];
- naruszenie art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ten sposób, iż Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zarzuty skarżącej za bezpodstawne, podczas, gdy z uwagi na nie doręczenie skarżącej tytułu wykonawczego egzekucja administracyjna jest w niniejszej sprawie niedopuszczalna, co uzasadnia zarzut oparty na tym przepisie, zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
- naruszenie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżąca nie wykonywała żadnej budowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy obu instancji prawidłowo uznały zgłoszone przez S. B. zarzuty jako nieuzasadnione.
Jak wskazał Sąd, strona skarżąca powinna mieć na względzie, że w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostały wskazane okoliczności, które mogą stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Podnoszenie innych okoliczności niż wskazanych w tym przepisie jest niedopuszczalne i czyni te zarzuty jako bezprzedmiotowe. Z tego względu podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące prawidłowości zapadłej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] września 2007 r., nr [...] o nakazie rozbiórki nie mają wpływu na wynik postępowania w niniejszej sprawie. Za prawidłowe uznał Sąd stwierdzenie organu, iż na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwa ponowna weryfikacja prawidłowości (słuszności) nałożonego nakazu rozbiórki. W innym wypadku doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Ponadto zgodnie z art. 16 k.p.a. wzruszenie decyzji administracyjnej (m.in. o charakterze ostatecznym), np. nakazującej rozbiórkę, może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wynika żadne uprawnienie organu administracyjnego (wierzyciela) do takich działań. Wręcz odwrotnie, w przypadku nie wykonania określonego w decyzji obowiązku (nakazu) stosuje się egzekucję administracyjną (art. 3 § 1 ww. ustawy). Oznacza to, że organ administracyjny, jako wierzyciel obowiązku, na tym etapie postępowania przystępuje nie do oceny prawidłowości jego nałożenia, lecz podejmuje działania i stosuje środki przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, celem wyegzekwowania ciążącego na zobowiązanym obowiązku (nakazu).
Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie, prowadząc egzekucję nakazu rozbiórki budynku, organ administracyjny musiał kierować się określonymi w ustawie zasadami. W pierwszej kolejności winien był ustalić, czy decyzja administracyjna, którą nałożono nakaz rozbiórki, jest w obrocie prawnym. Po drugie, czy nakaz rozbiórki został wykonany, czy też - nie. Istotnym było więc ustalenie, czy decyzja ta została skutecznie doręczona stronie postępowania, czy też - nie, ponieważ ewentualny brak doręczenia tej decyzji oznacza, że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, a co za tym idzie, zawarty w niej obowiązek nie podlega wykonaniu. W takim też przypadku doszłoby do bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej zarzut niedoręczenia jej decyzji o nakazie rozbiórki nie znajduje poparcia w materiale dowodowym. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji wynika, że decyzję tę podjęła w dniu [...] września 2007 r. osobiście S. B. Ponadto Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniami: nr [...] i nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., odpowiednio - odmówił S. B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji rozbiórkowej i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Z powyższego wynika, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy nr [...] o nakazie rozbiórki weszła do obrotu prawnego, a wynikający z niej obowiązek podlega wykonaniu. Z tego względu oraz w związku z treścią art. 59 § 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy organ administracyjny winien był ustalić, czy ww. obowiązek został wykonany. Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 maja 2008 r. (przed wystawieniem tytułu wykonawczego) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy dokonał oględzin ustalając, że budynek nie został rozebrany. Wobec zarzutu skarżącej o braku zawiadomiona jej o terminie oględzin Sąd stwierdził, że zarzut ten choć zasadny to pozostaje bez wpływu na wynik dokonanych ustaleń w niniejszej sprawie. Brak bowiem zawiadomienia i udziału skarżącej w oględzinach nie miało wpływu na ustalenie organu, czy nakaz rozbiórki został wykonany. Z tego względu charakter ww. uchybienia nie ma wpływu na wynik postępowania w niniejszej sprawie.
Powołując się zatem na art. 6 § 1 oraz 26 § 4 ww. ustawy Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ administracyjny prawidłowo wszczął postępowanie egzekucyjne, wydając uprzednio upomnienie (doręczone zobowiązanej w dniu [...] kwietnia 2008 r. w trybie art. 43 k.p.a.) i tytuł wykonawczy z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] (doręczony zobowiązanej w trybie art. 44 k.p.a. - ze skutkiem doręczenia w dniu 5 czerwca 2008 r.). Wobec zarzutów skarżącej w zakresie niedoręczenia jej upomnienia i tytułu wykonawczego Sąd wskazując na ich bezpodstawność stwierdził, że skarżąca mylnie wskazała na okoliczności, w jakich zostały zastosowane tryby doręczenia z art. 43 i 44 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że upomnienie zostało wydane przez pracownika poczty w dniu [...] kwietnia 2008 r. córce skarżącej – A. B., w trybie art. 43 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, m.in. dorosłemu domownikowi, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Z przepisu tego nie wynika obowiązek organu do wykazania, czy dorosły domownik podjął się oddania przesył adresatowi. Z przepisu tego natomiast wywieść można, że czynność wydania przesyłki dorosłemu domownikowi wiązała się ze złożeniem przez niego oświadczenia o oddaniu pisma adresatowi wobec wydającego przesyłkę pracownika poczty. Dla skutecznego zarzutu o nieprawidłowości zastosowania trybu z art. 43 k.p.a. potrzebne jest więc wykazanie, że przesyłka nie została wydana dorosłemu domownikowi oraz przedstawienie postępowania reklamacyjnego z urzędu pocztowego, że pracownik poczty wydał przesyłkę pomimo braku złożenia oświadczenia przez córkę – A. B., o jakim mowa w art. 43 k.p.a. Takich zaś okoliczności skarżąca nie przedstawiła.
Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut niedoręczenia tytułu wykonawczego. W oparciu o akta sprawy Sąd przyjął, że tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. został skutecznie doręczony S. B. w trybie art. 44 k.p.a. Przesyłka była prawidłowo dwukrotnie awizowana, tj. I awizo w dniu [...] maja 2008 r., II awizo [...] maja 2008 r., z informacją o pozostawieniu awiza w skrzynce, a skutek doręczenia o jakim mowa w art. 44 § 4 k.p.a. nastąpił w dniu [...] czerwca 2008 r. Skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności o jakich mowa w art. 44 k.p.a., które mogłyby świadczyć o błędnym zastosowaniu tego zastępczego trybu doręczenia.
Wskazując na powyższe Sąd przyjął, że skarżąca nie wykazała żadnych wad w doręczeniu zarówno upomnienia, jaki i tytułu wykonawczego. Z tego względu Sąd uznał za bezzasadne zarzuty naruszenia art. 43 i 44 k.p.a., co czyni nieuzasadnionymi zarzuty podnoszone w trakcie postępowania egzekucyjnego. Ponadto wobec uchylenia przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zarzuty dotyczące zasadności nałożenia tego środka egzekucyjnego stały się bezprzedmiotowe.
Ponadto Sąd wskazał, że w tytule wykonawczym organ administracyjny prawidłowo określił podmiot zobowiązany oraz wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] września 2007 r. obowiązek o charakterze niepieniężnym (nakaz rozbiórki budynku na nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie o wymiarach 12,50 m x 9,70 m i wysokości ok. 3,70 m). Prawidłowo również organ w tytule egzekucyjnym wskazał na przewidziane w art. 1a pkt 12 lit. b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Tytuł wykonawczy nr [...] spełnia też wszystkie wymagania określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z powyższego wynika, że nie zachodzą w niniejszej sprawie okoliczności o jakich mowa w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, warunkujące możliwość uznanie podniesionych zarzutów za uzasadnione. Z powyższych względów, w ocenie Sądu I instancji, organy obu instancji prawidłowo uznały zgłoszone przez S. B. zarzuty jako nieuzasadnione. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd I instancji oddalił skargę.
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła S. B., reprezentowana przez radcę prawnego, podnosząc następujące zarzuty:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) poczynienie ustaleń sprzecznych z materiałem zebranym w sprawie i przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że upomnienie z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz tytuł wykonawczy z dnia [...] września 2007 r. zostały skarżącej doręczone, a zatem egzekucja w niniejszej sprawie jest dopuszczalna i zgodna z przepisami prawa i zgodna z przepisami prawa, podczas gdy skarżącej nie zostało doręczone ww. upomnienie i ww. tytuł wykonawczy, co oznacza niedopuszczalność przedmiotowej egzekucji i naruszenie przez Sąd I instancji następujących przepisów prawa:
2) naruszenie art. 43 k.p.a. poprzez przyjęcie spełnienia fikcji prawnej uregulowanej w tym przepisie i uznanie, iż skarżąca otrzymała od córki w terminie upomnienie z dnia [...] kwietnia 2008 r. podczas gdy skarżąca otrzymała to upomnienie po terminie a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykazał, że córka skarżącej podjęła się oddania pisma skarżącej, podczas gdy art. 43 k.p.a. stanowi, że "w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania."
3) naruszenie art. 44 k.p.a. poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego doręczył skarżącej decyzję nakazującą rozbiórkę z dnia [...] września 2007 r. w trybie art. 44 k.p.a. podczas, gdy doręczenie to nie nastąpiło, ponieważ organ administracji pozostawił skarżącej dwukrotne awizo przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję a skarżąca żadnego z tych awizo nie odebrała, zaś organ nie powołał przeciwdowodu na tę okoliczność, a także poprzez nie wykazanie przez organ administracji niemożności doręczenia skarżącej decyzji w trybie art. 43 k.p.a. lub 42, w szczególności art. 42 § 3 k.p.a., czyli w miejscu faktycznego przebywania skarżącej i oparcie się jedynie przez organ na doręczeniu zastępczym (art. 44 k.p.a.), podczas gdy art. 44 § 1 k.p.a. stanowi, że "w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ."
4) naruszenie art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ten sposób, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zarzuty wniesione w sprawie prowadzenia egzekucyjnego za bezpodstawne, podczas gdy z uwagi na niedoręczenie skarżącej tytułu wykonawczego egzekucja administracyjna jest w niniejszej sprawie niedopuszczalna z uwagi na jej nieistnienie w obrocie prawnym, co uzasadnia zarzut skarżącej oparty na tym przepisie, zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
5) naruszenie art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do wszczęcia egzekucji administracyjnej, podczas gdy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął egzekucję administracyjną mimo, iż nie doręczył skarżącej decyzji nakazującej rozbiórkę nr [...] (TYT-3 Nr [...]), co czyni zgodnie z art. 33 pkt 6 ustawy przedmiotową egzekucję niedopuszczalną;
6) naruszenie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego zastosowanie do skarżącej pomimo, iż skarżąca nie wykonywała żadnej budowy przedmiotowego budynku, w związku z czym nie może być adresatem tej decyzji i nie może mieć do niej zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, co oznacza, że przedmiotowa decyzja została skierowana do niewłaściwego podmiotu, co uzasadnia zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej polegający na błędzie co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 ustawy).
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę jedynie w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych zarzutów, a tym samym brak było podstaw do jej uwzględnienia.
Przede wszystkim nie znajdują uzasadnienia zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 43 i art. 44 k.p.a. przez przyjęcie, iż nastąpiło doręczenie przez organ upomnienia z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz decyzji z dnia [...] września 2007 r. o nakazie rozbiórki. Jak bowiem wynika z nadesłanych wraz ze skargą akt administracyjnych, decyzja z dnia [...] września 2007 r., nr [...] o nakazie dokonania rozbiórki budynku została doręczona skarżącej osobiście w dniu [...] września 2007 r. (k. 4 akt administracyjnych). Natomiast przesyłka zawierająca upomnienie z dnia [...] kwietnia 2008 r. wzywające do wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki budynku została odebrana w dniu [...] kwietnia 2008 r. przez dorosłego domownika - córkę skarżącej (k. 5 akt administracyjnych). Powyższe doręczenie, w świetle art. 43 k.p.a., prawidłowo zostało uznane za skuteczne. Wskazywane zaś w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczności nieprzekazania przez córkę korespondencji oraz błąd co do jej imienia, nie mogły stanowić o wadliwości oceny dokonanej przez Sąd I instancji.
Powyższe ustalenia zasadnie doprowadziły Sąd do przyjęcia, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o nakazie rozbiórki, której niewykonanie stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jak prawidłowo stwierdził Sąd, odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2008 r. został doręczony skarżącej w trybie art. 44 k.p.a., tj. przy zastosowaniu doręczenia zastępczego, po dwukrotnym awizowaniu niepodjętej przesyłki. Wobec powyższego nieuzasadnionym pozostaje zarzut naruszenia art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w świetle którego wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Stwierdzenie w niniejszej sprawie istnienia wszelkich przesłanek do prowadzenia egzekucji, czyni niezasadnym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegający na błędzie co do osoby zobowiązanego powiązany z zarzutem naruszenia art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 2801/97 (niepubl.) zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Należało zatem uznać, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na błąd co do osoby zobowiązanego nie może – w okolicznościach niniejszej sprawy - zmierzać do ustalenia, kto wybudował obiekt podlegający nakazowi rozbiórki, byłoby to bowiem w istocie badaniem zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego, ta zaś kwestia wykracza poza zakres rozpoznawanej sprawy.
W tej sytuacji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło