II SA/Kr 1173/09
WyrokWSA w Krakowie2009-10-19
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Małgorzata Brachel –Ziaja, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której brała udział osoba, która wcześniej brała udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której brała udział osoba, która wcześniej brała udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłączają członka SKO z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, są niezgodne z Konstytucją. Takie naruszenie skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżące Lasy Państwowe wniosły o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z 27.07.2006 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia z 1954 r. dotyczącego przejęcia nieruchomości. SKO decyzją z 15.09.2008 r. odmówiło uchylenia tej decyzji. Następnie, decyzją z 14.04.2009 r., SKO utrzymało w mocy swoją poprzednią decyzję. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nieprawidłowe oznaczenie nieruchomości, naruszenie interesu Skarbu Państwa, wydanie decyzji przez nieuprawniony organ oraz niezgodność z ustawą o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 kwietnia 2009r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Małgorzata Brachel –Ziaja WSA Mariusz Kotulski (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2009 r. sprawy ze skargi Lasów Państwowych – Nadleśnictwo [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 kwietnia 2009r., nr [...] przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowienia postępowania I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej Lasów Państwowych – Nadleśnictwo [...] kwotę 440 zł ( czterysta czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 27.07.2006r., nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady narodowej w G. z dnia 29.09.1954r., znak: [....] w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej we wsi B. , powiat [....] , stanowiącej - w dacie przejęcia - własność M.H. i H.H.
Pismem z dnia [....] .2007r. adw. J.B. działając w imieniu Skarbu Państwa Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] w Ł. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją.
W konsekwencji podjętych działań i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w składzie M. C., B. B., A. B., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, w związku z art. 147 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa oraz w związku z art. 1 ust. 1 Dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (tj. Dz.U.R.P. Nr 46 póz. 339) decyzją z dnia 15.09.2008r., nr [....] odmówiło uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 27.07.2006r., nr [....].
Na skutek wniosku Skarbu Państwa - Nadleśnictwo [...] w Ł. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w składzie B. K., R. S., A. B., decyzją z dnia 14.04.2009r., nr [....] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 15.09.2008r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Skarb Państwa – Nadleśnictwo [...] w Ł. i zarzucając:
1. naruszenie przepisów art.77 § 1 kpa przez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności dotyczącego wydania orzeczenia w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej we wsi B. stanowiącej własność M.H. i H.H. , skoro nie kwestionuje się w całości orzeczenia PPRN w G., które miało być wydane z naruszeniem przepisów art.75 rozporządzenia Prezydenta z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, skoro nieruchomość M.H. i H.H. nie została indywidualnie oznaczona i co ma wskazywać na to do jakiej konkretnej nieruchomości została stwierdzona nieważność powołanego wyżej orzeczenia PPRN w G. Nie został ustalony przedmiot postępowania, a w szczególności oznaczenie nieruchomości, której właścicielem miał być poprzednik prawny wnioskodawców, zaś dokumenty załączone do wniosku nie odpowiadają formalnym wymogom.
2. naruszenie przepisu art.7 kpa, gdyż nie poczynienie ustaleń opisanych wyżej narusza interes społeczny w tym przypadku interes Skarbu Państwa Lasów Państwowych w którego imieniu działa Nadleśnictwo [...].
3. naruszenie przepisu art.157 § 1 ust. 1 i 2 kpa, gdyż zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję z dnia 27.07.2006r. orzekające o stwierdzeniu nieważności orzeczenie PPRN w G. z dnia 29.09.1954r. przejmującego na własność Państwa nieruchomości położonej we wsi B. stanowiącej w dacie przejęcia własność M.H. i H.H. wydał organ administracji nieuprawniony rzeczowo,
4. naruszenie przepisu art.156 § 2 kpa - nieruchomość obsadzona przez wnioskodawcę Skarb Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] lasem, a stanowiąca uprzednio nieruchomość rolną zmieniła swoją strukturę zmieniła się jej wartość i przeznaczenie, stanowi obecnie strategiczny zasób naturalny Kraju, co wywołało nieodwracalne skutki prawne -skarżone orzeczenia nie wykazują na czym ma polegać rażące naruszenie art.1, 2, 3 dekretu z dnia 27 lipca 1947r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa m.in. b. województwa [....] , a powołane przepisy tylko w sposób ogólny regulują treść mających zapaść orzeczeń
5. naruszenie przepisu art.107 § 1 kpa osnowa decyzji stanowi o ustaleniu prawa, a rozstrzygnięcie musi być sformułowane w taki sposób, aby możliwe było następnie jego wykonanie,
6. nadinterpretację art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928r. - stosowanie zarzutu z tego przepisu w każdym przypadku jako rażące naruszenie prawa, skoro osoba objęta orzeczeniem PPRN otrzymała grunt, a orzeczenie PPRN stanowiło m.in. podstawę prawną wpisu prawa własności Skarbu Państwa w księgach wieczystych,
7. niezgodność skarżonego orzeczenia z treścią art.2 i art.7 ustawy z dnia 6.07.2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych Kraju w tym lasów państwowych stanowiących własność Skarbu Państwa,
8.naruszenie przepisu art.80 kpa - SKO wbrew obowiązkowi wynikającemu z treści powołanego artykułu wydania orzeczenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, nie wzięło pod uwagę okoliczności odzyskania gruntu przez M.H. i H.H. , prawidłowość orzeczenia PPRN skoro w oparciu o ten dokument został dokonany wpis hipoteczny obecnego właściciela, wnosząc o:
uchylenie w całości zaskarżonej i opisanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14.04.2009r. oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15.09.2008r., oraz o zasądzenie na rzecz Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] taryfowych kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 póz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.p.s.a) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Przede wszystkim obowiązkiem Sądu jest skontrolowanie czy zaskarżony akt nie zawiera tego rodzaju wad, które czynią go nieważnym. Jak to powiedziano wyżej Sąd kontroluje zaskarżony akt w pełnym aspekcie jego legalności nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi. Zatem Sąd musi sprawdzić, czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadą powodująca jej nieważność. Tak właśnie jest w sprawie niniejszej. W wydaniu obu decyzji, przy czym drugiej na wniosek o ponowne rozpatrzenie - brała tama osoba tj. A. B..
W uchwale z dnia 22 lutego 2007r. ( sygn. akt II GPS 2/06) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze kpa ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 tego Kodeksu. Sprawę jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia z dnia 15.12.2008r. , (sygn.akt P 57/07) orzekł, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji. Tym samym skoro w rozpoznaniu sprawy na skutek wniosku, o którym mowa w art. 127 § 3 kpa brała udział A. B., orzekająca także w decyzji z dnia z dnia 15.09.2008r., zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 kpa) co musi powodować stwierdzenie jej nieważności o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło