I SA/Wa 1023/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-20
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Jolanta Dargas, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Infrastruktury uchylająca decyzję Wojewody o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, narusza prawo?Ratio decidendi
Skarga Gminy Z. nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury, uchylająca decyzję Wojewody i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 KPA, nie narusza prawa. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że organ I instancji nie przeprowadził wszechstronnej oceny przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i nie ustalił stanu faktycznego na dzień 31 grudnia 1998 r., w szczególności nie zbadał, czy działki znajdowały się w granicach pasa drogowego drogi publicznej oraz czy istniało władztwo publicznoprawne nad nieruchomością.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury, która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę Z. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Gmina Z. wniosła skargę do WSA, zarzucając Ministrowi obrazę prawa i bezpodstawne przyjęcie, że nie wyjaśniono wszystkich niezbędnych przesłanek do stwierdzenia nabycia własności. Strona skarżąca domagała się uchylenia decyzji Ministra.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy Z.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skargi Gminy Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości oddala skargę.
Zaskarżona decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Ministra Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania J. S., K. L. i W. L. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Z. własności nieruchomości położonej w obrębie [...] gmina Z., oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] o pow.[...] ha i [...] o pow. [...] ha, odpowiadające części. [...] gm. kat. [...] oraz [...] o pow.[...], odpowiadającej. [...] gm. akt.[...], objętej księga wieczystą Nr [.....], zajętej pod odcinek drogi publicznej o kategorii [...] o nazwie [...] w W., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, ze Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzją z dnia [....] lipca 2008 r. orzekł o nabyciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Z. prawa własności wyżej wskazanej nieruchomości, zajętej pod odcinek drogi publicznej.
Od decyzji tej złożyli odwołanie J. S., K. L. i W. L.
Rozpatrując odwołanie organ II instancji podał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające z dniem 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Organ wskazał, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 nastąpiło, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:
- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,
- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczna,
- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego.
Organ podkreślił, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością Minister Infrastruktury wskazał, że z akt sprawy wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowe działki stanowiły współwłasność J. S., K. L. i W. L.
Organ wojewódzki uznał, że przedmiotowe działki nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. były zajęte pod odcinek drogi publicznej o kategorii [...] o nazwie [...] w W., która na podstawie uchwały nr [...] wojewódzkiej Rady Narodowej w T. z dnia [...] listopada1998 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych w województwie [...] do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. nr [...], poz. [...]) została zaliczona do kategorii dróg [...] i oznaczona nr [...].
Minister podkreślił, iż kwestię zasadniczą w niniejszej sprawie stanowiło, czy droga pod którą została zajęta przedmiotowa nieruchomość jest drogą publiczną oznaczoną [...]. Organ wojewódzki bowiem ustalił powyższe w oparciu o wizje w terenie, udokumentowaną fotograficznie, z przebiegu dróg o numerach ewidencyjnych [...] oraz mapę tograficzną i mapę ewidencyjną, na podstawie, których organ wojewódzki stwierdził, że "na dzień 31.12.1998 r. tylko droga nr [...] miała bezpośrednie połączenie z drogami [...], od [...] była to droga [...] nr [...] (obecnie Nr [...]), a od [...] droga [...] nr [...] (obecnie nazwana [...])".
Minister stwierdził, iż nie jest wiadomym z jakiego okresu pochodziły w/w mapy, a w celu ustalenia czy faktycznie działka nr [...] jest tożsama z drogą o nazwie [...] wskazane byłoby zbadanie map z okresu podjęcia uchwały Nr [...], jak również zbadanie czy dla przedmiotowego obszaru zarówno na dzień 31 grudnia 1998 r. jak i na dzień podjęcia uchwały obowiązywały plany zagospodarowania przestrzennego.
Minister wskazał ponadto, że nie jest regułą, iż każda droga kategorii lokalnej czy gminnej musiała łączyć się z dwóch stron z drogami innej kategorii. Ponadto Minister podniósł, że organ wojewódzki wskazał, że granica ewidencyjna wykazuje zgodność z granicą użytkowania nieruchomośc8i oraz jest zgodna z granicą wyznaczoną na mapie ewidencyjnej przyjętej do zasobu geodezyjnego w dniu [...] 1979 r. tj. przed dniem 31 grudnia 1998 r.
Jednocześnie nie wynika z powyższych ustaleń, czy uwidoczniony w badanej dokumentacji stan odnosi się do stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. w tym zakresie organ wojewódzki nie poczynił żadnych ustaleń i nie jest wiadomym na jakiej podstawie organ ten, uznał ze przed/miotowe działki znajdowały się w granicach pasa drogowego drogi publicznej. Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 73 organ orzekający zobowiązany jest zbadać stan dzień 31 grudnia 1998 r.
Zdaniem Ministra również na podstawie akt nie można uznać, aby została udowodniona przesłanka władztwa publicznoprawnego sprawowanego w dniu 31 grudnia 1998 r. nad przedmiotowymi działkami.
Reasumując Minister Infrastruktury uznał, że rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w znacznej części(art. 138§2 Kpa).
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Z. Decyzji tej zarzuciła obrazę art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich niezbędnych przesłanek do stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Gminę Z. własności przedmiotowych działek, podczas gdy prawidłowa i całościowa analiza zebranych w sprawie dowodów dostarcza pełnych postaw do uznania, że decyzja Wojewody [...] jest prawidłowa.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art.1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianą) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Decyzja Ministra Infrastruktury została wydana na postawie art. 138§2 kpa. Jest to decyzja kasacyjna mocą której organ odwoławczy przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Podkreślić bowiem należy, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania w zakresie wyżej wskazanym gdyż zgodnie z art. 136 kpa organ ten może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Jak prawidłowo wskazał Minister Infrastruktury w zaskarżonej decyzji, rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, gdyż organ I instancji nie dokonał wszechstronnej oceny przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. i ustalenia stanu faktycznego na datę 31 grudnia 1998 r. Zatem trafnie organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] nie zbadał czy w dacie miarodajnej dla rozstrzygnięcia sprawy przedmiotowe działki położone były w granicach pasa drogowego drogi [...] i czy droga zlokalizowana na działce nr [...] jest drogą o nazwie [...].
Ponadto organ I instancji nie wykazał przesłanek władztwa publicznego nad sporną nieruchomością w powyższym dniu.
Słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że z załączonych do akt map i dokumentacji geodezyjnej nie wynika, że przedstawiają one stan istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r.
Są to istotne okoliczności dla oceny zastosowania przepisu art. 73 ustawy z 13 października 1998 r., w których nie wyjaśnienie uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W tym kontekście zarzuty skargi, które w zasadzie ograniczają się do polemiki ze stanowiskiem organu II instancji są nieuzasadnione.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd orzekł jak sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło