II OSK 742/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-20

Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Jacek Chlebny, Roman Ciąglewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 10 K.p.a., przez organ administracji publicznej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadnia uchylenie decyzji administracyjnej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wadliwe zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, nawet jeśli zawierało błędy dotyczące możliwości zapoznania się z dowodami, nie stanowi automatycznie naruszenia art. 10 K.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji, jeśli strona nie wykazała, że uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych lub miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że postępowanie odwoławcze może naprawić błędy popełnione przez organ pierwszej instancji, a niedoręczenie wyjaśnień rzeczoznawcy nie jest uchybieniem w świetle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli strona miała możliwość zapoznania się z operatem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem tej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzje organów obu instancji, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 10 K.p.a., poprzez brak umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do kluczowych dowodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży wniosło skargę kasacyjną, kwestionując ocenę WSA co do naruszenia art. 10 K.p.a. i zarzucając sądowi pierwszej instancji błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 611/09 w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, 2. zasądza od H. W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 611/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łomży z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego ustaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem tej nieruchomości, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łomży. Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy. Prezydent Miasta Łomży ustalił H. W. jednorazową opłatę w wysokości 12949 zł na rzecz Miasta Łomży z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem nieruchomości, oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], o powierzchni 766 m2, położonej w Łomży, przy ulicy [...]. Organ powołał się na przepisy art. 36 ust.4 i art. 37 ust.1,6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.) oraz § 39 uchwały Rady Miejskiej w Łomży z dnia 23 kwietnia 2008 r., Nr 175/XXVIII/08 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Łomży terenów byłej rezerwy pod kolej – obszar P9c – opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego Nr 124, z dnia 28 maja 2008 r., poz.1287. Prezydent wskazał, że zgodnie z w/w nowym planem miejscowym, działka nr [...], oznaczona jest na rysunku planu symbolem MN-5, z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami nieuciążliwymi. Wcześniej obowiązujący ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Miasta Łomży, zatwierdzony uchwałą Nr XII/131/88, Miejskiej Rady Narodowej w Łomży z dnia 25 lutego 1988 r. utracił swoją moc z dniem 31 grudnia 2003 r. w związku z art. 87 ust.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Od dnia 1 stycznia 2004 r. do dnia wejścia w życie nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. do dnia 27 czerwca 2008 r., na terenie tym nie obowiązywał żaden plan miejscowy, a przeznaczenie nieruchomości nie zostało określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z danych z ewidencji gruntów wynika, że nieruchomość stanowi użytki rolne – pastwiska trwałe klasy VI (Ps VI). Nieruchomość nie nosi śladów pielęgnacji, jest to pastwisko niewypasane i nieskoszone. Do wyliczeń wartości nieruchomości rzeczoznawca przyjął faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości. W operacie szacunkowym z dnia 20 kwietnia 2009 r. rzeczoznawca zastosował metodę korygowania ceny średniej w podejściu porównawczym. Ustalił wartość nieruchomości, według faktycznego użytkowania, z dnia wejścia w życie planu miejscowego oraz wartość rynkową na dzień jej sprzedaży. Różnica wartości wyniosła 43164 zł. Stosownie do § 39 w/w uchwały nr 175/XXVIII/08 stawka procentowa służąca ustalaniu jednorazowej opłaty wynosi 30%. Opłata wynosi więc 12 949 zł. H. W., która w chwili wejścia w życie planu była właścicielem nieruchomości, zbyła nieruchomość aktem notarialnym z dnia 16 stycznia 2009 r., a więc przed upływem 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy stał się obowiązujący. W odwołaniu H. W. zarzuciła dokonanie w niewłaściwy sposób wyceny wartości nieruchomości, na dzień poprzedzający wejście w życie nowego planu miejscowego, tj. na dzień 27 czerwca 2008 r. Zauważyła, że przyjęto do analizy okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do grudnia 2008 r. W okresie tym była bardzo dobra koniunktura na rynku nieruchomości. Biegły tego nie uwzględnił. Do wyliczenia nie powinien przyjmować cen z roku 2007, a tylko najwyższą cenę z ostatniego kwartału poprzedzającego wejście w życie planu. Taki sposób wyceny doprowadził do sytuacji, w której wartość nieruchomości sprzed dnia 27 czerwca 2008 r. została znacznie zaniżona. Ponadto, odwołująca się zarzuciła wewnętrzną sprzeczność opinii. Z jednej strony biegły wskazuje, że działka mogłaby być traktowana jako działka budowlana i podaje, że okoliczność ta została uwzględniona w wycenie, natomiast ustalona cena odpowiada przyjętym przez biegłego wartościom właściwym dla działki rolnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży zaakceptowało ustalenia dotyczące uchwalenia planu, przeznaczenia terenu, utraty ważności poprzedniego planu oraz wartości działki przed uchwaleniem planu i po uchwaleniu nowego planu, a także zbycia nieruchomości. W ocenie Kolegium, operat szacunkowy uwzględnia zasady określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami i rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz.2109 ze zm.) oraz treść art. 37 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym, wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ustala się na dzień jej sprzedaży. W operacie zastosowano, dla ustalenia wartości nieruchomości, podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej oraz zachowano procedurę obowiązującą przy stosowaniu tej metody. Kolegium podkreśliło, że do wyceny przed uchwaleniem planu potraktowano działkę jako potencjalną działkę budowlaną. Do określenia jej wartości przyjęto transakcje rynkowe działek rolnych mających dostęp do drogi publicznej, położonych w obszarze zabudowań mieszkalnych z potencjalną możliwością ich zabudowy, a nie działek rolnych, położonych w części peryferyjnej miasta, z dala od zabudowań mieszkalnych, pomimo że w przypadku braku planu lub decyzji o warunkach zabudowy przyjmuje się faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości przed uchwaleniem planu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnotowało, że skarżąca nie skorzystała z możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed organem odwoławczym, w tym z wyjaśnieniem rzeczoznawcy majątkowego, odnoszącym się w sposób szczegółowy do zarzutów postawionych w odwołaniu. Kolegium zwróciło organowi pierwszej instancji uwagę na obowiązek udzielania informacji i zapewnienia stronom udziału w każdym stadium postępowania. Według Kolegium, zasady te narusza brak przesłania do wiadomości stronie pisma przesyłającego odwołanie do organu odwoławczego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosła H. W.. Zarzuciła naruszenie przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 K.p.a., wobec nienależytej i nieprawidłowej oceny wartości dowodowej operatu szacunkowego, sporządzonego na potrzeby sprawy przez rzeczoznawcę majątkowego. Wobec powyższego zarzuciła nieprawidłowe zastosowanie art. 36 ust.4, art. 37 ust.1 i ust.6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto podniosła zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., z uwagi na brak w decyzji pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności nieodniesienie się do zarzutów zgłoszonych w odwołaniu w zakresie błędnej opinii rzeczoznawcy majątkowego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wskazała, że nie doręczono jej postanowienia o powołaniu biegłego. Stwierdziła, że organ nie jest związany opinią biegłego, musi rozstrzygnąć kwestię faktyczną sam. Powtórzyła wywód dotyczący błędnego przyjęcia do wyceny transakcji z 2007 r. Według skarżącej, plan miejscowy który wszedł w życie z dniem 27 czerwca 2008 r., w odniesieniu do działki nr [...] nie spowodował wzrostu jej wartości. Stwierdziła, że w uzasadnieniu decyzji nie wystarczy powołać się na konkluzję opinii biegłego. Zwróciła uwagę na niedoręczenie jej opinii biegłego, nie doręczono jej także wyjaśnień rzeczoznawcy, na które powołuje się organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży wniosło o oddalenie skargi. Nawiązując do art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdziło, że wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania dokonuje rzeczoznawca majątkowy. Okoliczności, które ma uwzględniać rzeczoznawca, podane zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono w nim także pojęcie nieruchomości podobnych. Odniesiono się do przeprowadzonego przez rzeczoznawcę badania rynku w kontekście zarzutów odwołania. Wskazując na przepis art. 156 ust.1a ustawy o gospodarce nieruchomościami Kolegium wskazało, że skarżąca nie domagała się doręczenia jej opisu operatu. Powtórzyło tezę o prawidłowym, zgodnym z przepisami, sporządzeniu operatu i braku podstaw do zakwestionowania wyceny. Skarga została rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga jest zasadna przede wszystkim w części dotyczącej naruszenia przepisów proceduralnych, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że zawiadomienie o wszczętym postępowaniu zostało wysłane skarżącej w dniu 5 marca 2009 r. W zawiadomieniu tym skarżąca została powiadomiona o treści art. 10 K.p.a., mimo że operat szacunkowy został sporządzony przez rzeczoznawcę dopiero w dniu 14 kwietnia 2009 r. Zdaniem Sądu, tego rodzaju praktyka narusza treść art. 10 K.p.a., bowiem organ powinien umożliwić stronie zapoznanie się z całością zebranego materiału dowodowego i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, a nie w chwili, kiedy nie ma jeszcze kluczowej dla sprawy opinii rzeczoznawcy. Ponadto, jak wynika z treści notatki urzędowej z dnia 19 czerwca 2009 r., skarżąca zapoznała się z aktami organu I instancji w powyższej dacie, zaś w dniu 25 czerwca 2009 r. do akt zostało dołączone wyjaśnienie rzeczoznawcy majątkowego, dotyczące sporządzonej przez niego wyceny. Wojewódzki Sąd Administracyjny odnotował jeszcze, iż wyjaśnienie to nie zostało doręczone stronie, a nawet nie przesłano skarżącej pisma przesyłającego jej odwołanie do organu II instancji, na co zwrócił uwagę ten organ w uzasadnieniu swojej decyzji. Jednak, mimo że organ odwoławczy ustosunkował się merytorycznie do wyjaśnień uzupełniających rzeczoznawcy, to w zawiadomieniu skarżącej w trybie art. 10 K.p.a. nie poinformował o nowym dowodzie. Tak więc, w ocenie Sądu pierwszej instancji, strona została pozbawiona możliwości ustosunkowania się do kluczowego dowodu w sprawie, jakim jest operat szacunkowy, w brzmieniu nadanym mu przez wyjaśnienia autora. Uchybienia te, według Sądu, mają istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży zaskarżyło wyrok w całości. Wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Jako podstawę skargi kasacyjnej Kolegium wskazało naruszenie w trybie art. 174 pkt 2 P.p.s.a.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 10 K.p.a. poprzez jego zastosowanie przy wydawaniu wyroku, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] lipca 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łomży z dnia [...] maja 2009 r., wskutek błędnego przyjęcia, iż w/w decyzje naruszyły art. 10 K.p.a., - art. 151 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy skarga H. W. jako nieuzasadniona powinna zostać oddalona. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ I instancji poinformował skarżącą o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Nadto, skarżącej zapewniono możliwość zapoznania się z aktami sprawy przed organem I instancji, w tym z operatem szacunkowym. Był on dostępny zarówno w momencie, którym strona zdecydowała się na skorzystanie z tej możliwości, tj. w dniu 19 czerwca 2009 r., jak i w długim okresie od 14 kwietnia 2009 r. do [...] maja 2009 r. Skarżąca ustosunkowała się do operatu dopiero w odwołaniu. Wówczas organ I instancji uznał za stosowne odniesienie się rzeczoznawcy do zarzutów odwołania. Wyjaśnienia rzeczoznawcy były jedynie uszczegółowieniem odpowiedzi na zarzuty. Nie był to nowy dowód. Mimo to, organ odwoławczy zawiadomił skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Zdaniem Kolegium, żaden przepis nie nakłada na organy obowiązku zamieszczenia w zawiadomieniu strony w trybie art. 10 K.p.a. wykazu zgromadzonych dokumentów. Organ odwoławczy naprawił więc błąd w procedurze, o którym mowa w zaskarżonym wyroku. Wyłącznie od skarżącej zależało, czy skorzysta z tego prawa. Nie można więc uznać, że "została pozbawiona możliwości ustosunkowania się do kluczowego dowodu w sprawie, jakim jest operat szacunkowy, w brzmieniu nadanym mu przez autora". Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że nawet sama skarżąca nie podniosła zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. Niezależnie od tego, zaznaczyło, iż nawet oczywiste naruszenie tego przepisu poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków mogłoby odnieść skutek tylko wówczas, gdyby strona wykazała, że uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynność procesowych, a także że uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną H. W. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. Jej zdaniem, organy nie wywiązały się z obowiązku określonego w art. 10 § 1 K.p.a. Stwierdziła, że trakcie postępowania wskazywała na wady postępowania dowodowego. W skardze nie eksponowała naruszenia art. 10 K.p.a., ale w uzasadnieniu skargi i na rozprawie wskazywała na naruszenie zasady czynnego udziału strony postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie przyczyny nieważności nie wystąpiły, należało zatem ograniczyć się o zbadania zasadności zarzutów kasacyjnych. Usprawiedliwiona jest podstawa skargi kasacyjnej polegająca na naruszeniu, wyrokiem Sądu pierwszej instancji, przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 10 K.p.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 10 § 1 K.p.a. zawiera dwie dyspozycje skierowane do organu administracji publicznej: zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Taka treść przepisu art. 10 § 1 K.p.a. nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, iż każda wadliwość zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, polegająca na pouczeniu o możliwości zapoznania się z dowodami, mimo że dowody nie zostały jeszcze przeprowadzone, skutkuje naruszeniem tego przepisu w postaci braku możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Z przepisu art. 10 K.p.a. nie wynika także, aby niezamieszczenie przez organ odwoławczy, w zawiadomieniu o możliwości ponownego zapoznania się z zebranymi materiałami i dowodami, informacji o uzupełnieniu materiału dowodowego (w tym przypadku uzupełnienie operatu szacunkowego), uniemożliwiało stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, przed wydaniem decyzji. Błędna jest także konstatacja, że takie uchybienia świadczą o niezapewnieniu stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Przede wszystkim, ocena Sądu o braku możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów musi być oparta o ustalenie tej okoliczności, a nie być wynikiem domniemania, wynikającego z błędnej informacji zawartej w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Uchybienie w treści zawiadomienia samo przez się nie zamykało stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu, zapoznawania się z dowodami i wypowiadania się co do tych dowodów. Nie można wykluczyć takiej ewentualności, ale należy ją ustalić w drodze postępowania dowodowego. Zaakcentować przy tym warto, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania otwierało stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu. O możliwości zapoznania się z aktami sprawy strona została zresztą zawiadomiona po raz drugi w postępowaniu odwoławczym. Reformatoryjny charakter postępowania odwoławczego umożliwia zaś usunięcie ewentualnych uchybień do których doszło w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Nadto, zarzutu braku możliwości ustosunkowania się do operatu szacunkowego nie sposób rozpatrywać bez wskazania na szczególne unormowanie art. 156 ust.1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm. - obecnie: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz.651 ze zm.). Z mocy art. 37 ust.11 ustawy o z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.), wartość nieruchomości po wejściu w życie uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub jego zmianie jest ustalana przez rzeczoznawców majątkowych na zasadach i w trybie określonych w przepisach Działu IV ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 230, poz.1924) – por. Tomasz Bąkowski "Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz", Zakamycze 2004 r., s. 148). Niedoręczenie stronie operatu szacunkowego i wyjaśnień rzeczoznawcy majątkowego, stanowiących uzupełnienie operatu po zarzutach wobec treści pierwotnego operatu, nie stanowi uchybienia w świetle dyspozycji art. 156 ust.1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uchybieniem byłoby dopiero uniemożliwienie stronie przeglądania tego operatu oraz sporządzania z niego notatek i odpisów. Naruszeniem obowiązków organu byłaby także odmowa uwzględnienia żądania uwierzytelnienia sporządzonych przez stronę odpisów z operatu szacunkowego lub odmowa uwzględnienia żądania wydania jej z operatu szacunkowego uwierzytelnionych odpisów, o ile wydanie to byłoby uzasadnione ważnym interesem tej osoby. Również zatem z samego ustalenia o niedoręczeniu skarżącej wyjaśnień rzeczoznawcy nie można wywodzić oceny o naruszeniu art. 10 § 1 K.p.a. Odnotować zaś trzeba, że takiego żądania skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie zgłosiła, chociaż z operatem zapoznała się. Podkreślić należy, że także niepowiadomienie o nowym dowodzie, w zawiadomieniu organu odwoławczego wystosowanego do strony, nie świadczy o braku możliwości wypowiedzenia się do tego dowodu. Podsumowując analizę omawianego zarzutu powtórzyć warto wyrażony w orzecznictwie pogląd, według którego zarzut naruszenia przepisu art. 10 K.p.a., przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków, może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (patrz: wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSA i wsa 2006/6/157). Z zaskarżonego wyroku nie wynika, że skarżącej uniemożliwiono dokonanie czynności procesowych, a nadto nie rozważono jaki wpływ na wynik sprawy mogłoby mieć uchybienie, do którego w postępowaniu administracyjnym rzeczywiście doszło, czyli mylne zawiadomienie strony o możliwości zapoznawania się z dowodami, sporządzone w dniu, kiedy operatu jeszcze nie było. Opisane wyżej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 10 K.p.a. stanowią uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Uchybienie, którym obarczony jest zaskarżony wyrok mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uchyleniem się Sądu pierwszej instancji od zbadania procesowych, a także materialnych zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przeprowadził kontroli oceny wartości operatu szacunkowego w świetle art. 80 i art. 84 K.p.a., a w konsekwencji nie wypowiedział się co prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów art. 36 ust.4 oraz art. 37 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mimo, że przepisy art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. nie zostały powołane w podstawach kasacji, w ramach określania, czy stwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, można więc stwierdzić, że Sąd pierwszej nie zbadał w pełnym zakresie zgodności zaskarżonego aktu z prawem, a nadto nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w skardze. Niezależnie od tego, w ponownym postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji należy ocenić, czy dla kontroli legalności zaskarżonej decyzji ma znaczenie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt P 58/08 (Dz. U. Nr 24, poz.124; OTK-A 2010/2/9). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto o art. 203 pkt 2 P.p.s.a. ----------------------- 9

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło