I SA/Gl 540/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-10-20
Skład orzekający: Ewa Madej, Eugeniusz Christ, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zrzeczenie się prawa użytkowania wieczystego gruntu, potwierdzone oświadczeniem notarialnym i wpisem ostrzeżenia o niezgodności z rzeczywistym stanem prawnym w księdze wieczystej, ale nie wykreślone z tej księgi, skutkuje ustaniem obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w roku, w którym nastąpiło zrzeczenie się?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na użytkowniku wieczystym gruntu i właścicielu budynków do czasu wykreślenia prawa użytkowania wieczystego z księgi wieczystej, nawet jeśli zostało złożone oświadczenie o zrzeczeniu się tego prawa. Wpis w księdze wieczystej ma charakter konstytutywny, a jego wykreślenie jest niezbędne do wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego i podatkowego.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. zrzekła się w formie aktu notarialnego prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z budynkami na rzecz Gminy W. w 2005 roku. Organ podatkowy pierwszej instancji określił zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2005 rok. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że obowiązek podatkowy ciążył na spółce do czasu wykreślenia prawa użytkowania wieczystego z księgi wieczystej. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, argumentując, że zrzeczenie się prawa nastąpiło przed datą powstania zobowiązania podatkowego i że orzeczenia sądowe wydane po tym terminie nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych ( Dz. U. Nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. w S. od decyzji Burmistrza Miasta W. Nr [...] z dnia [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...]zł – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem opodatkowania był grunt położony w W., obejmujący działki o nr [...],[...] i [...] o łącznej powierzchni 16.36.38 ha wpisany do ksiąg wieczystych o numerach [...],[...] i [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy w B., będący w użytkowaniu wieczystym odwołującej się Spółki, a także budynki i budowle posadowione na tym gruncie. Do podstawy opodatkowania organ podatkowy przyjął 163.638 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 6.820,40 m2 powierzchni budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowlę o wartości [...]zł.
Organ odwoławczy wskazał, że w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej Spółka A zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4, art. 5 oraz art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wskazując, że w sprawie nie zaistniało zdarzenie, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego, ponieważ Spółka ( wcześniej A1 Sp. z o.o.) w dniu [...] złożyła w formie aktu notarialnego oświadczenie o zrzeczeniu się prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych działek gruntu wraz ze związaną z tym prawem odrębną właściwością budynków. Zrzeczenia się dokonano na rzecz właściwej miejscowo Gminy W. Do odwołania dołączona została opinia prawna potwierdzająca stanowisko Spółki, zgodnie z którą samo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się prawa użytkowania wieczystego powoduje jego wygaśnięcie bez potrzeby dokonania wykreślenia tego prawa z księgi wieczystej. W odwołaniu Spółka podniosła, że oświadczenie to doprowadziło do sporu pomiędzy Spółką a Gminą W. dotyczącego wywołanych przez nie skutków prawnych. W sprawie tej orzekał Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...].
Organ drugiej instancji wyjaśnił, że podstawą prawną wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.), dalej ustawa podatkowa, oraz uchwała Rady Miasta W. nr [...] z dnia [...] w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości i zwolnień od tego podatku, obowiązujących na terenie Miasta W. za rok 2005. Stwierdził, że przepis art. 2 ust. 1 ustawy podatkowej wymienia przedmiot opodatkowania, zaś art. 3 ust. 1 tej ustawy podatników podatku wśród których znajdują się właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz użytkownicy wieczyści gruntów. Użytkowanie wieczyste zostało uregulowane w art. 232 i następnych ustawy Kodeks cywilny, a także w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( t.j. z 2004 r., Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Przy opodatkowaniu zabudowanego gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste użytkownik wieczysty jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tego gruntu na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej, a od budynków i budowli – jako ich właściciel – na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Wskazując na treść art. 6 ust. 6 ustawy podatkowej oraz art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy zauważył, że A1 sp. z o.o. w 2005 r. nie dopełniła obowiązku samoobliczenia i zapłaty podatku od nieruchomości, jak i nie złożyła wymaganej deklaracji. Ustalił, że do 25 czerwca 2007 r. w księgach wieczystych przedmiotowych nieruchomości wpisany był użytkownik wieczysty – A1. Dopiero po wykreśleniu tego wpisu nastąpiły odpowiednie zmiany w ewidencji gruntów i budynków.
Organ odwoławczy podkreślił, że dla stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości wobec Spółki konieczne było jednoznaczne rozstrzygnięcie kwestii skutków prawnych zrzeczenia się prawa użytkowania wieczystego dokonanego przez Spółkę w dniu [...]. Należało zatem ustalić czy Spółka w 2005 r. nadal pozostawała użytkownikiem wieczystym wskazanych gruntów, a tym samym właścicielem znajdujących się na nich budynków i budowli. Organ odwoławczy podał, że oświadczenie Spółki z dnia [...] było przedmiotem rozpoznania w sprawie z powództwa Gminy Miejskiej W. przeciwko A1 rozstrzygniętej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] sygn. akt [...]. W toku tej sprawy Sąd Apelacyjny zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego co do skutków prawnych zrzeczenia się prawa wieczystego użytkowania. W podjętej w dniu [...] uchwale, sygn. akt [...], Sąd Najwyższy wyraźnie opowiedział się za dopuszczalnością zrzeczenia się prawa wieczystego użytkowania gruntu, stwierdzając jednocześnie, że zrzeczenie się prawa użytkowania wieczystego powoduje jego wygaśnięcie przy zastosowaniu art. 246 k.c. a nie art. 179 k.c. Podobne stanowisko przyjął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 marca 2005 r. K 9/04.
Uwzględniając stanowisko Sądu Najwyższego organ odwoławczy stwierdził, że Spółka, pomimo złożonego oświadczenia o zrzeczeniu się prawa wieczystego użytkowania, do czasu wykreślenia tego prawa z ksiąg wieczystych, nadal pozostawała użytkownikiem wieczystym gruntów. Ustalenie, że do wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego, w razie jego zrzeczenia się, konieczne jest jego wykreślenie z księgi wieczystej, stanowi naturalną konsekwencję stosowania przepisu art. 246 k.c. do zrzeczenia się prawa użytkowania wieczystego. Zatem – zdaniem organu odwoławczego – na Spółce ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości do czasu wykreślenia prawa użytkowania wieczystego, przysługującego Spółce, z ksiąg wieczystych.
W skardze od powyższej decyzji skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca A Spółka z o.o. w S. wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji w całości zarzucając naruszenie :
- prawa materialnego tj. art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, iż istniało zdarzenie, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy podatkowej poprzez błędne przyjęcie, iż powstał po stronie skarżącej obowiązek podatkowy.
- przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności art. 120 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak podstaw rozstrzygnięcia w przepisach prawa, co jednocześnie narusza zasadę zaufania do organów podatkowych.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że kwestią kluczową jest fakt, iż organ drugiej instancji ustalenia zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji poczynił na podstawie rozwiązania przyjętego w treści uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia [...] ( sygn. akt [...]), podpartego ustaleniami dokonanymi przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 marca 2005 r. ( sygn. akt K 9/04 ). Zauważyła, że wskazane rozstrzygnięcia prawne zostały wydane po dniu 1 stycznia 2005 r. tj. dniu zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa może łączyć powstanie zobowiązania podatkowego, oraz po dniu [...] tj. dniu podjęcia przez Radę Miasta w W. uchwały wymienionej w decyzji pierwszoinstancyjnej. Natomiast, organ przy orzekaniu w sprawie podatku winien stosować przepisy prawa podatkowego obowiązującego w okresie, którego dotyczy wymiar podatku, a nie przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji ( tak wyrok SN z dnia [...] sygn. akt [...]).To samo dotyczy orzeczeń sądowych z okresu wydania decyzji. Dlatego też – zdaniem strony skarżącej – oczywiste jest, że wyroki, na kanwie których organy uzasadniły swoje stanowisko, nie mogą stanowić podstawy orzekania w sprawie zobowiązania podatkowego za rok 2005.
Strona skarżąca podkreśliła, że w dniu [...] złożyła w formie aktu notarialnego oświadczenie o zrzeczeniu się prawa wieczystego użytkowania
( wraz ze związaną z tym prawem odrębną własnością budynków) przedmiotowych działek co skutkowało wygaśnięciem tego prawa z dniem zrzeczenia się i tym samym w roku 2005 nie istniało już zdarzenie, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego.
Skarżąca zanegowała pogląd organu odwoławczego powołującego się na treść art. 27 zdanie drugie ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdzając, że przepis ten nie dotyczy sytuacji zrzeczenia się prawa wieczystego użytkowania
( powołano postanowienie SN z dnia [...] sygn. akt [...]).
Strona skarżąca zasygnalizowała, że Spółka po dokonaniu zrzeczenia się prawa użytkowania wieczystego spornych nieruchomości nie miała podstaw do złożenia wniosków o wykreślenie tych praw z ksiąg wieczystych, gdyż organ pierwszej instancji wszczął spór sądowy przeciwko skarżącej kwestionując zrzeczenie się przedmiotowego prawa. Gmina W. żądała ustalenia, że skarżąca nadal jest użytkownikiem wieczystym gruntów, a spór w tym przedmiocie zakończył się wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...]
( sygn. akt [...]), gdy powództwo w tej części zostało oddalone dając możliwość wnioskowania o wykreślenie zrzeczonych się przez skarżącą praw z prowadzonych dla przedmiotowych nieruchomości ksiąg wieczystych. Wnioskować też należy, iż w okresie trwania sporu sądowego do wykreślenia by nie doszło, a ewentualne postępowanie wnioskowe zostałoby przez Sąd – Wydział Ksiąg Wieczystych – zawieszone.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
Na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że Spółka nie kwestionowała ani powierzchni ani wartości przedmiotu opodatkowania, a jedyną kwestią sporną był moment ustania obowiązku podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że zasadniczą kwestią sporu między stronami było ustalenie czy w badanym roku podatkowym, w świetle przepisów ustawy podatkowej, skarżąca Spółka była podatnikiem podatku od nieruchomości jako wieczysty użytkownik przedmiotowych gruntów i właściciel znajdujących się na nich budynków i budowli.
Jak wynika z niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń organów podatkowych w 2005 r. w księgach wieczystych przedmiotowych nieruchomości oraz odpowiednio w ewidencji gruntów i budynków Spółka wpisana była jako użytkownik wieczysty. Bezsporne było także, iż oświadczeniem notarialnym z dnia [...] Spółka zrzekła się prawa użytkowania wieczystego wraz z infrastrukturą, budowlami i własnością budynków na rzecz Gminy Miejskiej w W. W dniu [...] Sąd Rejonowy w B., z uwagi na złożone oświadczenie dokonał w księgach wieczystych wpisu ostrzeżenia o niezgodności tych wpisów z rzeczywistym stanem prawnym. Gmina W. wystąpiła z powództwem o ustalenie, że nie jest wieczystym użytkownikiem przedmiotowych działek, oraz że użytkownikiem wieczystym jest nadal Spółka, która zrzekła się tego prawa bądź też, że użytkowanie wieczyste gruntu wygasło. Pozwanym w sprawie była skarżąca Spółka. W toku postępowania apelacyjnego powstało zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości czy w następstwie zrzeczenia się przez użytkownika wieczystego, niebędącego państwową lub samorządową osobą prawną, użytkowania wieczystego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa prawo użytkowania wieczystego wygasa, czy też właściwa gmina na podstawie art. 179 § 1 k.c. w zw. z art. 237 k.c. staje się użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości. Sąd Najwyższy w dniu [...] w sprawie [...] w odpowiedzi na pytanie prawne podjął uchwałę, iż zrzeczenie się prawa wieczystego użytkowania powoduje jego wygaśnięcie. Następnie wyrokiem z dnia [...] w sprawie [...] Sąd Apelacyjny w K. ustalił, że Gmina Miejska W. nie jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowych nieruchomości ani właścicielem budynków i budowli na tych nieruchomościach posadowionych. Ponadto wskazał, że to, czy użytkownikiem wieczystym jest nadal pozwany czy też użytkowanie wieczyste wygasło mogłoby być ustalone jedynie na płaszczyźnie stosunków pomiędzy pozwanym, a Skarbem Państwa. Tym samym w wyroku nie przesądzono kwestii wieczystego użytkowania przedmiotowych działek przez Spółkę po zrzeczeniu się tego prawa.
Należy jednak zauważyć, że w powołanej wyżej uchwale Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, iż ze względu na to, że użytkowanie wieczyste gruntu musi być ujawnione w księdze wieczystej ( wpis ma charakter konstytutywny ), do wygaśnięcia tego prawa niezbędne jest jego wykreślenie z księgi wieczystej ( art. 246 § 2 k.c.), Podobne stanowisko zajął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 marca 2005 r. K 9/04 stwierdzając, że do zrzeczenia się użytkowania wieczystego należy w drodze analogii stosować art. 246 § 1 zd 1 k.c. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny uznał art. 179 k.c. za niezgodny z Konstytucją i wskazał, że przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 15 lipca 2006 r. Wyrok opublikowany został w Dzienniku Ustaw z dnia 25 marca 2005 r.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy podatkowej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane :
grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 tej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby prawne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych ( pkt 1 ) oraz użytkownikami wieczystymi gruntów ( pkt 3 ). Stosownie do art. 6 ust. 4 ustawy podatkowej obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek.
Przepis art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) stanowi, że podstawą m.in. wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Szczegółowe kwestie związane z prowadzeniem ewidencji są uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ). Rozporządzenie to określa m.in. sposób prowadzenia ewidencji i szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych oraz szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją ( § 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia ). W ewidencji wykazuje się m.in. dane dotyczące użytkowników wieczystych gruntów ( § 11 ust. 1 pkt 1, rozporządzenia ). Prawo do gruntów w tym prawo wieczystego użytkowania uwidacznia się w ewidencji na podstawie dokumentów opisanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia. W myśl § 46 ust. 1 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób (...), o których mowa w § 10 i 11. Posługując się tymi danymi organ podatkowy ustala przysługujące określonemu podmiotowi prawo do nieruchomości.
Zagadnienia cywilnoprawne użytkowania wieczystego są regulowane w Księdze Drugiej Tytule II Kodeksu cywilnego zaś zagadnienia administracyjno prawne w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Użytkowanie wieczyste stanowi prawo pośrednie łączące w sobie cechy zarówno prawa własności, jak i graniczonych praw rzeczowych. Do oddania gruntu Skarbu Państwa (...) w wieczyste użytkowanie stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości ( art. 234 k.c.). Zgodnie z art. 27 zd. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. Wpis ten ma charakter konstytutywny, co oznacza, że bez wpisu prawo wieczystego użytkowania nie powstaje chyba, że co innego wynika z przepisów szczególnych. Tym samym dla zrzeczenia się tego prawa konieczny jest odpowiedni wpis we właściwej księdze wieczystej danej nieruchomości.
Skoro prawo wieczystego użytkowania skarżącej Spółki zostało ujawnione w księgach wieczystych przedmiotowej nieruchomości oraz w odpowiedniej ewidencji gruntów i budynków i wpisy te istniały w 2005 r., to wobec podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów co do skutków prawnych oświadczenia o zrzeczeniu się tego prawa oraz wpisu ostrzeżenia w Księgach wieczystych o niezgodności tego wpisu z rzeczywistym stanem prawnym, obowiązkiem organu podatkowego było ustalenie czy w badanym roku podatkowym wieczystym użytkownikiem tych gruntów była skarżąca Spółka, a tym samym czy na Spółce tej ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Badając tę okoliczność organ podatkowy był związany treścią wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] oraz treścią uchwały Sądu Najwyższego z dnia [...]. Bowiem w myśl art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Określone w art. 365 k.p.c. związanie stron, sądów i innych podmiotów i osób treścią prawomocnego orzeczenia wyraża nakaz przyjmowania przez nie, że w objętej nim sytuacji stan prawny przedstawiał się tak, jak to wynika z sentencji wyroku ( orzeczenia ). Ustalając, że Gmina Miejska W. nie jest wieczystym użytkownikiem przedmiotowych nieruchomości Sąd Apelacyjny w K. rozstrzygał kwestię stosowania obowiązującego do dnia 15 lipca 2006 r. przepisu art. 179 k.c. w relacjach między tą Gminą a skarżącą Spółką. Uznał, że zrzeczenie się przedmiotowego prawa na rzecz Gminy było nieskuteczne.
Dlatego też, niezależnie od podnoszonej przez stronę skarżącą argumentacji co do konsekwencji prawnych złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się przedmiotowego prawa, organy podatkowe nie mogły stwierdzić, że w 2005 r. Spółka nie była użytkownikiem wieczystym przedmiotowych gruntów i właścicielem położonych na nich budynków czy budowli, skoro jej oświadczenie nie było złożone właścicielowi gruntu, a samo prawo nie zostało wykreślone z księgi wieczystej.
Zgodnie z treścią art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie prawa. Interpretując obowiązujące w 2005 r. normy prawne organy podatkowe mogły uznać, że do zrzeczenia się użytkowania wieczystego znajdzie zastosowanie przepis art. 246 k.c. regulujący kwestie zrzeczenia się praw rzeczowych ograniczonych. Zgodnie z tym przepisem uprawniony może zrzec się graniczonego prawa rzeczowego składając oświadczenie właścicielowi rzeczy obciążonej i prawo to wygasa ( § 1). Jeżeli jednak prawo było ujawnione w księdze wieczystej, do jego wygaśnięcia potrzebne jest wykreślenie prawa z księgi wieczystej ( § 2 ). Stosując ten przepis organ podatkowy nie naruszył prawa szczególnie w sytuacji, gdy sąd powszechny w prawomocnym wyroku dotyczącym przedmiotowych gruntów, budynków i budowli wykluczył stosowanie przepisu art. 179 k.c. Ponadto skoro w 2005 r. obowiązywał zarówno przepis art. 179 k.c. jak i art. 246 k.c. organ mógł dokonać ich interpretacji w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym . Wbrew zarzutom skargi organy podatkowe – oceniając istnienie po stronie Spółki prawa wieczystego użytkowania – mogły posiłkować się argumentacją prawną zawartą w uchwale Sądu Najwyższego z dnia [...] ([...]) czy w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 marca 2005 r. ( k 9/04 ). Fakt, iż orzeczenia te zostały wydane po dniu 1 stycznia 2005 r. nie miał istotnego znaczenia skoro ich treść nie tworzyła ani nie zmieniała prawa obowiązującego w 2005 r. kształtowały jedynie ocenę prawną wykładanych przepisów.
Na marginesie należy zauważyć, że wymienione wyżej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące mocy obowiązującej art. 179 k.c. było znane
( opublikowane ) już w marcu 2005 r. Reasumując można stwierdzić, że dla ustalenia podmiotu, któremu przysługuje prawo wieczystego użytkowania poza danymi z rejestru gruntów istotny jest wpis w księdze wieczystej danej nieruchomości. Dopiero wykreślenie tego wpisu powoduje że dany podmiot traci status wieczystego użytkowania. Orzeczenie o wykreśleniu takiego wpisu stanowi podstawę do aktualizacji danych z rejestru gruntów określonej działki. Samo ostrzeżenie o niezgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym nie powoduje zmian w ewidencji gruntów co do osoby władającej gruntem.
Chybiony był również zarzut naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej skoro organy podatkowe prowadziły przedmiotowe postępowanie w sposób prawidłowy z uwzględnieniem zasad staranności i rzetelności zaś prawa podatnika jako strony tego postępowania zostały dochowane.
Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy nie naruszył prawa materialnego określając przedmiot opodatkowania i podmiot na którym ciążył przedmiotowy obowiązek. Strona nie kwestionowała ani powierzchni ani wartości przedmiotu opodatkowania
Dlatego też Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom prawa w sposób wskazany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i na podstawie art. 151 tej ustawy oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło