II SA/Kr 1277/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: Joanna Mitis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi M. R. i P. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu N., decyzją z [...] lipca 2006 r., znak: [...] na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa nakazał inwestorowi M. R. wykonać rozbiórkę rozbudowanej, bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia, części istniejącego budynku "[...]" zlokalizowanego na działce nr "1" w obrębie S. Gmina K. przy ul. [...], oznaczonej na załączniku graficznym do decyzji A,B,C,D,E,F oraz wykonać rozbiórkę nadbudowanej bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia części w/w obiektu - piątej kondygnacji nadziemnej wraz konstrukcją dachu. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu 7 maja 2004 r. Ustalono, że istniejący budynek "[...]" od 1998 r.: rozbudowano od strony północnej o część murowaną posiadającą wymiary w rzucie poziomym 16.90x5.00 i pięć kondygnacji naziemnych (oznaczoną na załączniku graficznym do decyzji literą A), rozbudowano od strony północnej o część murowaną posiadającą wymiary w rzucie poziomym 9.33x2.20 m i pięć kondygnacji naziemnych (w zał. lit. B), rozbudowano od strony północno-wschodniej o część murowaną posiadającą wymiary w rzucie poziomym 1.57x4.20 m i cztery kondygnacje naziemne (w zał. lit. C), rozbudowano od strony południowej o część murowaną posiadającą wymiary w rzucie poziomym 2.40x14.93 oraz jedną i pięć kondygnacji naziemnych (w zał. Lit. D), rozbudowano od strony południowej o wiatrołap o konstrukcji stalowej i wypełnieniu szkłem, posiadający wymiary w rzucie poziomym 2.00x1.96 m (w zał. lit. E), rozbudowano od strony wschodniej o część murowaną wspartą na dwóch filarach posiadając wymiary w rzucie poziomym 9.02x1.57 m i trzech kondygnacjach naziemnych ( w zał. lit. F), nadbudowano o piątą kondygnację i zmieniono konstrukcję dachu. Organ l instancji ustalił, że na wykonanie powyższych robót budowlanych nie zostało wydane pozwolenie na budowę. Przedmiotowa budowa nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. – S. i ustaleń ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Warunek określony w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego został wiec spełniony. W związku z powyższym organ stosownie do treści art. 48 ust. 3 prawa budowlanego nakazał inwestorowi postanowieniem z 23 lutego 2005 r. dostarczyć dokumenty niezbędne do zalegalizowania wykonanych robót. Inwestor w zakreślony terminie nie przedłożył żądanych dokumentów, w związku z czym należało orzec jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wyżej opisanej decyzji do Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. złożył M. R., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Podał, że decyzja została wydana w oparciu o niepełny materiał dowodowy, w związku z czym wniósł o dopuszczenie dowodu z szeregu dokumentów w tym operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego z 18.06.1998 r. na okoliczność, że przedmiotowy budynek został rozbudowany w obecnym kształcie na przełomie lat 80-tych i 90-tych poprzedniego wieku, przez poprzedniego właściciela, od którego odwołujący się zakupił nieruchomość w 1998 r. Podał, że w związku z powyższym ocena ewentualnej samowoli budowlanej powinna nastąpić na podstawie przepisów prawa budowlanego z 3.01.1961 r. względnie z 27.10.1974 r. Podkreślił, że budynek był w aktualnym stanie już na przełomie lat 1980/1990, zatem przed wejściem w życie ustawy z 7.07.1994 - Prawo budowlane. Wskazał, że na stronie 9 opinii rzeczoznawcy stwierdzono, że budynek wymaga remontu tj. wymiany całego pokrycia dachowego i rynien. W związku z powyższym odwołujący się po zakupieniu nieruchomości "przystąpił do działań mających na celu sugerowany remont oraz zalecenia służb pożarniczych", na dowód czego przedłożył dokumentację z tym związaną z lat 2000-2001. Wyrys z mapy ewidencyjnej z początku lat 90 - tych, dołączony do operatu, wykazuje, że obrys budynku jest identyczny z załącznikiem graficznym dołączonym do zaskarżonej decyzji. Wskazane okoliczności przesądzają - w ocenie odwołującego się - o tym, że pensjonat został rozbudowany w okresie wcześniejszym przez poprzedniego właściciela. Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 24 kwietnia 2009 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zgromadzony materiał jest kompletny i wystarczający dla poczynienia ustaleń stanu faktycznego. Organ l instancji trafnie przyjął, że wykonane przez inwestora prace opisane wyżej stanowią budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego, która wymagała pozwolenia na budowę. Postępowanie organu l instancji zostało przeprowadzone prawidłowo, a zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający dla dokonania jednoznacznych i wyczerpujących ustaleń faktycznych. Organ odwoławczy wskazał, że zgłoszenie [...] Spółki Gazownictwa w T., że przy ścianie budynku wybudowany został wiatrołap, pochodzi z 2 kwietnia 2004 r. a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że wiatrołap ten istniał już wcześniej. Również podczas pierwszych oględzin w dniu [...] kwietnia 2004 r. inwestor przyznał, że dobudowa części budynku o trzech kondygnacjach została zrealizowana w 1999 r. a więc już po odkupieniu budynku od "[...]" sp. z o.o. w K.. Jednocześnie w dniu 16 lutego 2005 r. skarżący zobowiązał się dostarczyć pozwolenie na budowę uzyskane przez poprzednich właścicieli przedmiotowego budynku, jednakże do zakończenia postępowania nie przedstawił żadnych dokumentów w tym zakresie. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że to skarżący był inwestorem przedmiotowych robót budowlanych; on sam zresztą zakwestionował tę okoliczność po raz pierwszy dopiero w odwołaniu. W piśmie z 2.06.2006 r. Urząd Miejski w K. poinformował PINB, że gmina K. nie wydała pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku "[...]" ani też nie posiada w swoich zasobach archiwalnych innej dokumentacji dotyczącej przedmiotowego budynku. Nadto podczas czynności kontrolno - sprawdzających w dniu 1 grudnia 2005 r. i oględzin w terenie w dniu 28 marca 2006 r. stwierdzono, że na polecenie skarżącego roboty budowlane były nadal prowadzone, m. in. przy wymianie konstrukcji dachu, instalacji komina z instalacją grzewczą, oraz balustrad. Również z oświadczeń świadków wynika, że rozbudowa i nadbudowa przedmiotowego budynku została wszczęta po jego nabyciu przez skarżącego, a nie była prowadzona przez poprzednich właścicieli. Także dokumenty, które skarżący dołączył do odwołania wraz z wnioskiem o dopuszczenie w poczet materiału dowodowego, w tym operat szacunkowy z 18.06.1998 r., a w szczególności decyzja z [...] marca 2000 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pt. Rozbudowa, nadbudowa istniejącego budynku pensjonatowego "[...]" wraz ze zmianą konstrukcji dachu - działki nr "2", "3", "4" - oraz budowa miejsc postojowych - działka nr "5" -jednoznacznie wskazują, że zamierzeniem skarżącego po dokonaniu zakupu przedmiotowego budynku była jego rozbudowa i nadbudowa, zmiana konstrukcji dachu, oraz budowa miejsc postojowych. Inwestor uzyskał w tym celu decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jednakże nie dysponował pozwoleniem na budowę. Mimo to skarżący rozpoczął wykonywanie robót budowlanych, co prowadzi do konieczności dokonania rozbiórki dobudowanej i nadbudowanej części. Nadto organ odwoławczy podał, że z operatu szacunkowego nie wynika, że przedmiotowy budynek znajdował się w obecnym stanie już w 1998 r. Operat ten zawiera jedynie określenie wartości rynkowej obiektu, nie zaś szczegółowy opis jego stanu technicznego. Zawarte w nim informacje w tym zakresie pozwalają jednak na stwierdzenie, że budynek miał wówczas cztery kondygnacje, co nie stoi w sprzeczności z ustaleniami organu l instancji. Również dołączona do operatu szacunkowego mapa nie stanowi dowodu na okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość miała obecny kształt już w 1998 r. Mapa ta stanowi jedynie kserokopię, na której brak jest daty, czy też potwierdzenia zgodności mapy z oryginałem. Podkreślić nadto należy, że w aktach sprawy znajduje się kilka map przedmiotowego obszaru, i na każdej z nich budynek nr [...] usytuowany jest nieco inaczej. Na podstawie mapy nie sposób też ustalić, kiedy została wykonana nadbudowa budynku o dodatkową kondygnację. Kserokopia mapy nie może zatem stanowić wiarygodnego dowodu, skoro pozostały materiał dowodowy pozwala na dokonanie jednoznacznych, odmiennych ustaleń faktycznych. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli M. R. i P. R., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. Zarzucili jej naruszenie "prawa materialnego, a nadto art. 8, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3 Konstytucji, oraz art.140 kc oraz naruszenie przepisów procedury w tym art. 107 kpa, oraz przepisów nakazujących uwzględnić wnioski dowodowe. W uzasadnieniu przedstawili te same argumenty co w odwołaniu. Dodatkowo podnieśli, że porównanie powierzchni użytkowej jaka wynika z operatu oraz obecnej daje podstawę do wykluczenia zarzutu i ustalenia faktu rozbudowy i nadbudowy obiektu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i potrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 ustawy p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134§ 1 p.p.s.a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 48 ust.1 ustawy z 7.07.1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji decyzji właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie natomiast z art. 48 ust. 2 i 3 cyt. ustawy jeżeli budowa o której mowa w ust. 1. Jest zgodna z przepisami o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania, 2. nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2 ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust.2 pkt 1,214 oraz ust 3. Zgodnie z art. 48 ust. 4 cyt. ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się ust. 1. W niniejszej sprawie organy ustaliły, w sposób nie budzący wątpliwości, że M. R., bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia dokonał rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku "[...]" zlokalizowanego na działce nr "1" w obr. [...] w Gminie K. przy ul. [...]. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z urzędu, w związku z wnioskiem złożonym przez [...] Spółkę Gazownictwa w dniu 2 kwietnia 2004 r., w którym wskazano, że do przedmiotowego budynku został dobudowany wiatrołap. W sprawie niesporne jest, że przedmiotowy budynek został nabyty przez inwestora w 1998 r. Sporne jest natomiast kiedy nastąpiła jego nadbudowa i rozbudowa. Zgodnie ze stanowiskiem strony skarżącej przedmiotowy budynek znajdował się w obecnym stanie już na przełomie lat 1980/1990 r., co oznacza, że skarżący nabył go już po przebudowie i rozbudowie dokonanej przez poprzednich właścicieli, obejmującej m in. rozbudowę budynku o pięciokondygnacyjną część murowaną od strony północnej, czterokondygnacyjną część od strony północno-wschodniej, o jednokondygnacyjną i pięciokondygnacyjną część od strony południowej, o trzykondygnacyjną część od strony wschodniej, wiatrołap oraz nadbudowę piątej kondygnacji i przebudowę konstrukcji dachu. Na okoliczność, że w/w zmiany miały miejsce przed 1998 r. skarżący przedstawił wyrys z mapy ewidencyjnej dołączonej do operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego J. M. z 18.06.1998 r., na którym obrys przedmiotowego budynku jest tożsamy z obrysem tego budynku w załączniku do decyzji pierwszoinstancyjnej. Nadto wskazał, że on sam przedmiotowy budynek jedynie remontował. W ocenie organów inwestorem przedmiotowej rozbudowy i nadbudowy był skarżący M. R. i miała ona miejsce po nabyciu przez niego przedmiotowego obiektu od poprzedniego właściciela. Organy wskazały przy tym na fakt, że M. R. podczas oględzin przeprowadzonych w terenie w dniu 7 kwietnia 2004 r. przyznał, że w 1999 r. zrealizował dobudowę wiatrołapu do budynku, który nabył jako trzykondygnacyjny. O tym, że budynek był rozbudowany i nadbudowany w latach 2003-2004 przez skarżącego świadczą również ustalenia poczynione podczas kontroli w terenie przeprowadzonej w dniu 20.08.2004 r. oraz w dniu 16.02.2005 r., w czasie której M. R. przyznał, że nie posiada wymaganego prawem pozwolenia budowlanego, ale takowe posiadali poprzedni właściciele. M. R. zobowiązał się dostarczyć organowi w/w pozwolenie, ale zobowiązania tego nie zrealizował. W przedłożonych aktach administracyjnych znajduje się także poświadczona kserokopia decyzji Urzędu Gm. K. (utrzymana w mocy decyzją SKO w [...] z [...].07.2001) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 26 marca 2000 r. wydana na wniosek M. R., w której ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na działkach nr "2", "3", "4" (obecnie działka nr "1" ) położonych w K. przy ul. [...] dla inwestycji: rozbudowa, nadbudowa istniejącego budynku pensjonatowego "[...]" wraz ze zmianą konstrukcji dachu oraz budowa miejsc postojowych na dz. nr "5". Dla powyższej decyzji ustalono dwuletni termin ważności. Wskazuje to, że M. R. był zainteresowany rozbudową i nadbudową budynku pensjonatowego "[...]" w związku z czym wystąpił o wydanie decyzji o WZiZT i taką decyzję otrzymał, natomiast nie wystąpił o pozwolenie na budowę. Nie budzą również wątpliwości zeznania świadków z 28.03.2006 r., w tym S. K., który stwierdził, że przedmiotowy budynek nie był rozbudowany przed lutym 1998 r. i A. K., która oświadczyła, że do 1998 r. budynku nie rozbudowano i że w tym czasie miał on trzy kondygnacje. Potwierdziła to także A. Z. W ocenie sądu powyższe ustalenia organów l i II instancji nie budzą wątpliwości. Nie budzi również wątpliwości, że wykonane przez inwestora M. R. prace stanowią budowę w rozumieniu art. 3 pkt. 6 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi bowiem, że przez budowę należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Nadto zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Mając na uwadze, że opisane prace zostały wykonane bez pozwolenia na budowę, które jest obligatoryjne w takim przypadku jak również fakt, że przedmiotowa budowa ma dz. nr "1" obr. S. w K. ( dawniej dz. nr "3", "4" "2") nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. – S., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z 1.10.2004 r. (Dz. Urz. Woj. Nr [...] poz. [...] z 20.12.2004 r.) oraz przepisów w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem - za wyjątkiem rozbudowanej części wiatrołapu - organ l instancji podjął, zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, próbę legalizacji przedmiotowej samowoli. W związku tym PINB Powiatu N. wydał postanowienie z 23 lutego 2005 r. znak [...], w którym nakazał inwestorowi dostarczyć w odpowiednie dokumenty w określonym terminie. Ponieważ jednak inwestor dokumentów wymaganych przedmiotowym postanowieniem nie przedłożył organ l instancji wydał zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 nakaz rozbiórki. W ocenie Sądu organ l instancji prawidłowo podjął próbę legalizacji przedmiotowej samowoli do czego był zobowiązany dyspozycją z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego i zastosował dyspozycję z art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy dopiero wówczas gdy w terminie przewidzianym w postanowieniu z 23 lutego 2005 r. inwestor nie dostarczył wymaganych dokumentów. Tym samym w ocenie Sądu należy uznać, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do legalizacji samowoli budynku pensjonatowego "[...]" na dz. nr "1" obr. [...] w K. w zakresie jego nielegalnej rozbudowy i nadbudowy, w związku z czym organy prawidłowo orzekły o rozbiórce. Odnosząc się do zarzutu skargi wskazującego, że obrys przedmiotowego budynku na mapie załączonej do operatu szacunkowego, sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego J. M. z 18.06.1998 r., jest tożsamy z obrysem tego budynku w załączniku do decyzji pierwszoinstancyjnej należy wskazać, że w/w mapa jest niepotwierdzoną kserokopią mapy i nie na niej daty, nie może więc stanowić dowodu na okoliczność kiedy dokonano rozbudowy przedmiotowego budynku. Nadto trzeba zauważyć, że z samego obrysu nie można wnioskować o dokonanej nadbudowie. Należy przy tym podkreślić, że wszystkie pozostałe dowody świadczą w sposób jednoznaczny, że przedmiotowy budynek pensjonatu "[...]" został nadbudowany i rozbudowany po jego nabyciu przez M. R. w 1998 r., co zresztą potwierdził sam inwestor w postępowaniu przed organem l instancji. Nie można także podzielić poglądu strony skarżącej, że orzeczenie rozbiórki nadbudowy i rozbudowy przedmiotowego budynku narusza uprawnienia właściciela z art. 64 Konstytucji RP i art. 140 kc, gdyż przepisy dotyczące rozbiórki z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący także w sytuacji w sytuacji gdy inwestor nie skorzystał z możliwości legalizacji przedmiotowej samowoli, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.