I SA/Wa 933/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia uwłaszczenia oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. Spółki Akcyjnej [...] w P., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez P. prawa użytkowania wieczystego działek oznaczonych geodezyjnie nr [...] położonych w J. obręb [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2008 r. odmówił stwierdzenia, w trybie art. 34 i 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948, ze zm.), że nieruchomość położona w J. oznaczona jako działki nr [...], zapisana w księdze wieczystej KW Nr [...], stała się z dniem 27 października 2000 r. z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego P. S.A. oraz że budynki i inne urządzenia posadowione na powyższym gruncie stały się (z dniem 27 października 2000 r.) własnością P. S.A. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem P. S.A. złożyły odwołanie. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że Wojewoda odmawiając stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego opisanej nieruchomości jednocześnie stwierdził, że "budynki i inne urządzenia posadowione na powyższym gruncie stały się z dniem 27 października 2000 r. własnością P. SA". Minister Infrastruktury rozpatrując odwołanie stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. Organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było w oparciu o art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Przywołując treść tego przepisu Minister zaznaczył, że powyższy przepis odnosi się do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, co do których P. nie posiadały prawa zarządu, lecz wyłącznie legitymowały się ich posiadaniem. Zdaniem organu odwoławczego zasadniczą kwestią rozpatrywanej sprawy było zatem udokumentowanie przez P. faktu posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r. wskazanej nieruchomości. Minister podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż we wskazanej dacie prawem zarządu do działek nr [...] dysponowało [...], a nie P. Oznacza to, że działki te były także w posiadaniu tej jednostki. Wygaśniecie zarządu dla [...] nastąpiło dopiero decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z [...] października 1996 r. wydaną na podstawie art. 18 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433), po uprzednim przekazaniu protokołem zdawczo-odbiorczym sporządzonym [...] kwietnia 1996 r. przedmiotowych działek we władanie A.. Minister zauważył, że decyzja z dnia [...] października 1996 r. o wygaśnięciu zarządu nie wywołuje skutków prawnych z mocą wsteczną. Skoro więc przedmiotowy grunt w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawał w zarządzie i posiadaniu [...], to brak jest podstaw do uwłaszczenia P. przedmiotową nieruchomością we wnioskowanym trybie. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że z orzeczenia organu I instancji wyraźnie wynika, iż sformułowanie "odmawiam stwierdzenia" odnosi się zarówno do prawa użytkowania wieczystego gruntu, jak i prawa własności budynków i innych urządzeń. P. S.A. mylnie zatem sądzą, że Wojewoda wskazaną decyzją stwierdził nabycie przez tę spółkę prawa własności budynków i innych urządzeń znajdujących się na działkach nr [...], czego konsekwencją winno być równoczesne stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego działek, na których są one posadowione. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. Na decyzję skargę Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółka Akcyjna P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą orzeczenia, polegający na przyjęciu, że przedmiotowa nieruchomość nie znajdowała się w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie przedsiębiorstwa P. (obecnie P. Spółka Akcyjna). Skarżąca podniosła, że przedłożyła dokumenty potwierdzające posiadanie przez nią przedmiotowych gruntów, które przesłano do organu pismem z [...] sierpnia 2002 r. oraz pismem z [...] lutego 2004 r. Wskazała, że na szczególną uwagę zasługuje pismo P. S.A. – [...] w P. [...] z [...] sierpnia 2002 r., z którego jednoznacznie wynika, że w 1976 r. ze środków inwestycyjnych finansowana była budowa [...] w J. przy ul. [...] (obecnie ul. [...]). Strona skarżąca uznała, że istotne jest również oświadczenie złożone przez B. S. i P. M., którzy potwierdzili fakt posiadania gruntów przez przedsiębiorstwo P. w dniu 5 grudnia 1990 r. W ocenie skarżącej na uwzględnienie zasługuje fakt, że w budynkach znajdujących się na przedmiotowych działkach [...]. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 41-47a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" skarżąca została zobowiązana do sprzedaży tych lokali po cenach preferencyjnych tj. przy zastosowaniu ulg. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Infrastruktury z [...] maja 2009 r., którą utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2008 r. odmawiającą uwłaszczenia P. SA działkami oznaczonych geodezyjnie nr [...], położonymi w J. Materialnoprawną podstawą tej decyzji stanowi art. 34 i 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948, ze zm.) oraz § 2 wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4, poz.29), które określa sposób potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe P. gruntów będących własnością Skarbu Państwa, objętych uwłaszczeniem na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowegoP., w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach. Zgodnie z tymi przepisami grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P. (zwanych dalej P.), co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu im tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymują się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (czyli z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P.. Nabycie prawa, o którym mowa, następuje bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1 artykułu 34 ustawy, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością P. Nabycie praw, o których mowa, nie może naruszać praw osób trzecich. Nabycie tych praw potwierdza wojewoda, w drodze decyzji administracyjnej, po złożeniu wniosku przez P. lub P. SA. Ostateczna decyzja wojewody stanowi podstawę do dokonania wpisów do ksiąg wieczystych oraz ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie natomiast z treścią § 2 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. potwierdzenia posiadania przez P. gruntów, o których mowa, dokonuje się na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów: 1) odpisu z księgi wieczystej, zaświadczenia z księgi wieczystej zamkniętej lub ze zbioru dokumentów dla nieruchomości, jeżeli treść takiego odpisu lub zaświadczenia świadczy o posiadaniu gruntów przez P., 2) wypisu z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości), 3) wypisu z ewidencji środków trwałych, prowadzonej przez przedsiębiorstwo P., dotyczącego budynków, budowli lub innych urządzeń trwale związanych z gruntem, 4) umowy najmu, dzierżawy, użyczenia lub innej umowy, 5) decyzji lokalizacyjnej, 6) pozwolenia na budowę, 7) dokumentu poświadczającego fakt ponoszenia przez P. opłat z tytułu użytkowania nieruchomości lub zarządu nieruchomością albo płacenia podatków od nieruchomości, 8) innych dokumentów potwierdzających realizację inwestycji na posiadanym gruncie i świadczących o poniesieniu przez P. własnych środków finansowych na finansowanie budowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy oraz modernizacji lub likwidacji budynków, innych urządzeń i lokali, w szczególności takich, jak: a) sprawozdania dotyczące finansowania inwestycji, b) decyzje o przekazaniu środków finansowych na inwestycje, c) umowy o współfinansowaniu kosztów inwestycji, d) orzeczenia i protokoły z badania bilansów. Jeżeli nie zachowały się te dokumenty, stwierdzenia dotychczasowego posiadania gruntów przez P. można dokonać zgodnie z brzmieniem art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dokumenty stanowiące podstawę potwierdzenia posiadania gruntów przez P. wskazuje się w uzasadnieniu decyzji uwłaszczeniowej. Jak wynika z akt sprawy do wniosku z [...] lutego 2002 r. o wydanie decyzji stwierdzającej nieodpłatne nabycie przedmiotowych działek P. SA dołączyła kserokopię: projektu podziału, decyzji o podziale, opisu z księgi wieczystej nr [...] i mapy, deklaracji podatku od nieruchomości i operatu szacunkowego. Dokumenty te w świetle przywołanego przepisu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. nie mogły być uznane za dokumenty potwierdzające posiadanie w dniu 5 grudnia 1990 r. przez P. przedmiotowych gruntów. Z treści bowiem przedstawionego projektu podziału z [...] listopada 1995 r. jednoznacznie wynika, że dotyczy on nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa w zarządzie [...] a nie P. Decyzja o zatwierdzeniu podziału z [...] października 1998 r., dotycząca również pozwolenia na budowę [...], wydana została co prawda na rzecz P., ale jedynie jako inwestora. Jak wynika z jej treści została ona także doręczona [...] Zarządowi [...] w P., który wykonywał wówczas sprawowany przez [...] zarząd. Ponadto decyzja ta nie zawiera żadnego uzasadnienia i dotyczy sytuacji zaistniałej po dniu 5 grudnia 1990 r. Z treści odpisu księgi wieczystej KW nr [...] z dnia 8 grudnia 1998 r. także jednoznacznie wynika, że działki nr [...] stanowiły własność Skarbu Państwa – A. Również załączony do wniosku opis i mapa z rejestru gruntów z dnia [...] grudnia 1998 r. potwierdza, że w tej dacie przedmiotowe działki były w posiadaniu A. a nie P. Załączone deklaracje dotyczące podatku od nieruchomości oraz załączniki do nich również nie mogą świadczyć o posiadaniu przedmiotowych nieruchomości przez P. w dniu 5 grudnia 1990 r., ponieważ z ich treści wynika, że dotyczą one jedynie 2002 roku, a zatem okresu dużo późniejszego. Dołączony zaś operat szacunkowy z dnia [...] marca 2002 r. nie jest wymieniony w przywołanym wyżej rozporządzeniu jako dokument mogący być dowodem potwierdzającym posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe P. w dniu 5 grudnia 1990 r. gruntów będących własnością Skarbu Państwa, objętych uwłaszczeniem na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Z akt sprawy wynika również, że mimo wezwań organu I instancji z [...] maja i [...] sierpnia 2002 r., [...] maja 2003 r. oraz [..] lutego 2004 r. skarżąca spółka nie nadesłała żadnych dodatkowych dokumentów, o których mowa w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r., które mogłyby stanowić dowód potwierdzający posiadanie w dniu 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe P. przedmiotowych gruntów. Zgodnie z treścią § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r., jeżeli nie zachowały się dokumenty wymienione w tym rozporządzeniu, stwierdzenia dotychczasowego posiadania gruntów przez P. można dokonać zgodnie z brzmieniem art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, który w § 1 stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Powołując się na tę regulacje skarżący podnosi, że dołączył do akt sprawy dwa oświadczenia B. S. oraz P. M., którzy w opinii skarżącego "potwierdzili fakt posiadania gruntów przez przedsiębiorstwo P. w dniu 5 grudnia 1990 r." Z taką oceną treści złożonych do akt sprawy oświadczeń obu osób nie sposób jednak się zgodzić. Dołączone do wniosku z [...] lutego 2002 r. oświadczenie z lutego 2002 r. (pełna data tego pisma nie została podana) B. S. oraz P. M. zawiera jedynie jedno zdanie, z którego wynika, że składający oświadczenia stwierdzają, iż przedmiotowe działki "nie są zajęte przez [...] i mogą funkcjonować jako samodzielny podmiot." Taka treść złożonego oświadczenia, wbrew przekonaniu skarżącej spółki, nie odnosi sie w ogóle do zasadniczej kwestii rozpatrywanej sprawy, dotyczącej potwierdzenia faktu posiadania przedmiotowych działek przez P. w dniu 5 grudnia 1990 r. Nie może zatem stanowić dowodu potwierdzającego ten fakt zgodnie z treścią § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. Także powołane przez skarżącą spółkę pismo z [...] sierpnia 2002 r. zatytułowane "Wypis z książki środków trwałych" nie może wywrzeć oczekiwanego przez skarżącą skutku. Przede wszystkim dlatego, że jest to kserokopia niepotwierdzona za zgodność z oryginałem, tak samo zresztą jak i pozostałe dołączone do akt sprawy dokumenty. Ponadto pismo to nie zostało w ogóle podpisane np. przez głównego księgowego lub inną upoważnioną do wystawienia takiego dokumentu osobę, zaś z jego treści wynika jedynie, że budynek przy ul. [...] był w 2002 r. wpisany do książki środków trwałych P. pod poz.[...]. Nie wynika natomiast z niego ani kiedy został ten wpis dokonany, ani czy budynek ten był w wpisany do książki środków trwałych w dniu 5 grudnia 1990 r., nie ma w nim także informacji, z których mogłoby wynikać, że istnieją dokumenty potwierdzające realizację inwestycji na posiadanym gruncie i świadczące o poniesieniu przez P. wydatków z własnych środków finansowych na finansowanie budowy tego budynku, który powstał w [...] r. Takich informacji nie zawiera również decyzja zatwierdzająca projekt podziału z dnia [...] października 1998 r. Natomiast w aktach sprawy znajdują sie dokumenty, które potwierdzają fakt posiadania przedmiotowych działek w dniu 5 grudnia 1990 r. przez Ministerstwo [...], w imieniu którego nieruchomościami tym zarządzał najpierw [...] Zarząd [...] w P., a następnie nieruchomości te zostały przekazane protokołem zdawczo-odbiorczym z [...] kwietnia 1996 r. do zasobu A. Do tych dokumentów zaliczyć trzeba: projekt podziału z dnia [...] listopada 1995 r., z którego wynika, że dotyczy on nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa w zarządzie [...], decyzję o zatwierdzeniu podziału z dnia [...] października 1998 r. doręczoną [...] Zarządowi [...] w P., opis z księgi wieczystej KW nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. zawierający zapis, że działki nr [...] stanowiły własność Skarbu Państwa – A., opis i mapę z rejestru gruntów z [...] grudnia 1998 r. potwierdzającą, że w tej dacie przedmiotowe działki były w posiadaniu A. Do takich dokumentów zaliczyć również należy pismo Starosty Powiatowego w J. z [...] kwietnia 2004 r., z którego wynika m.in., że [...] Zarząd [...] w P. przez cały okres trwania zarządu (wygaszonego dopiero decyzją z [...] października 1996 r.) uiszczał opłaty roczne z tytułu trwałego zarządu oraz pismo Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w J. z [...] czerwca 1960 r. zawierająca wykaz gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa we władaniu [...]. Mając na względzie treść omówionych dokumentów oraz fakt, że zgodnie z treścią art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu, o którym mowa w sprawie, nie może naruszać praw osób trzecich, Sąd uznał, że P. SA nie przedstawiło dokumentów stanowiących dowodów, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe P. gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach. Nie było zatem podstaw do przyjęcia, że w rozpatrywanej spełnione zostały przesłanki zawarte w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P., które warunkują możliwość stwierdzenia przez wojewodę w formie decyzji nabycia z mocy prawa przez P. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych działek. Oznacza to, że wbrew zarzutom skargi organy administracji publicznej prowadziły postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy, dokładnie ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie, a także właściwie zastosowały zarówno przepisy procedury administracyjnej, jak i prawa materialnego, a powody podjętych rozstrzygnięć wyczerpująco przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.