VIII SA/Wa 355/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VIII SA/Wa 355/09 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania D.S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 roku odmawiającej A. i A.O. wydania nakazu przełożenia skrzydła drzwiowego w pomieszczeniu mieszkalnym na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego w Z. przy ulicy [...], otwierającego się na klatkę schodową w taki sposób aby otwierało się ono do wewnątrz pomieszczenia mieszkalnego A. i A.O. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podnosił, że w wyniku przeprowadzonych kontroli ustalono, że klatka schodowa wewnętrzna obsługuje dwa budynki mieszkalne przy ulicy [...] i [...] w Z. Budynki wraz z klatką schodową zostały wykonane po II Wojnie Światowej. Zamieszkuje tam 6 rodzin – 19 osób. Budynki są dwukondygnacyjne z poddaszem nieużytkowym, murowane w technologii tradycyjnej. Na parterze budynków znajdują się sklepy, usługi i pomieszczenia gospodarcze. Na pierwszym i drugim piętrze znajduje się część mieszkalna. A. i A.O. mieszkają na pierwszym piętrze, a skarżący D.S. na drugim piętrze budynku. Wewnętrzna klatka schodowa została wykonana w konstrukcji betonowej, dwubiegowa o szerokości 1,03 m. Balustrady ochronne metalowe o wysokości 0,91 m pomniejszają szerokość biegu górnego do 0,92 m, a biegu dolnego do 0,95 m. Klatka schodowa jest zarazem drogą ewakuacyjną. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 roku organ pierwszej instancji odmówił A. i A. O. wydania nakazu przełożenia skrzydła drzwiowego w pomieszczeniu mieszkalnym na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego w Z. przy ulicy [...] otwierającego się na klatkę schodową w taki sposób aby otwierało się ono do wewnątrz pomieszczenia mieszkalnego. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniósł D.S. Organ odwoławczy podnosił, że przedmiotem postępowania było zbadanie prawidłowości zamontowania drzwi zewnętrznych otwierających się na zewnątrz lokalu mieszkalnego. Według poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że całkowite otwarcie tych drzwi na zewnątrz nie ogranicza i nie zmniejsza szerokości drogi ewakuacyjnej jaką jest bieg klatki schodowej poniżej dopuszczalnej szerokości. Po całkowitym otwarciu drzwi odległość od ich krawędzi do barierki schodów wynosi 1,30 m. W związku z tym należy uznać, że nie zostały naruszone przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie( DZ.U z 2002 roku, nr 75, poz. 690 ze zm.) dalej jako rozporządzenie. Według organu odwoławczego materiał dowodowy przez organ pierwszej instancji został w pełni zebrany i oceniony prawidłowo, co dawało podstawy do odmowy nałożenia nakazu przełożenia drzwi od lokalu mieszkalnego, tak aby otwierały się do wewnątrz lokalu, a nie na zewnątrz. Organ również wskazał, że skarżący w przedmiocie możliwości uderzenia drzwiami przy ich otwieraniu, może wystąpić ze stosownym wnioskiem do sądu cywilnego, gdyż jest to sprawa o charakterze cywilnym. Skargę od decyzji organu odwoławczego wniósł D.S. Skarżący podnosił, iż organ nie dokonał analizy sprawy pod kątem zagrożenia zdrowia i życia jego oraz jego rodziny, skupiając się tylko na kwestii związanej z szerokością drogi ewakuacyjnej. Zauważył, że drzwi otwierane pod kątem 45 stopni powodują ograniczenie 2/3 szerokości przejścia i w konsekwencji pozostaje 32 cm do przejścia. Argumentował, że podczas otwierania drzwi od lokalu O. dochodziło do sytuacji, że zostało uderzone jego dziecko, a żona uniknęła uderzenia odsuwając się od drzwi. Przywoływał przepis art. 66 prawa budowlanego mówiący o obiekcie budowlanym, który jest używany w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi. Podnosił również, że A. i A. O. sami przerobili sposób otwierania drzwi, bez zgody pozostałych współwłaścicieli budynku, po to by mieć jak największą powierzchnię użytkową lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż skarżącemu jako osobie mającej prawo własności lokalu w przedmiotowym budynku, przysługiwał przymiot strony w toczącym się postępowaniu jako osobie mającej interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 kpa - zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 kpa organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m. in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organ nadzoru budowlanego nie przeprowadził postępowania dowodowego, które dało by odpowiedź, czy montaż drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania uczestników nie spowodował kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonych w przepisach dotyczących zagrożeń przeciwpożarowych. Należy zauważyć, że przepisy rozporządzenia dopuszczają możliwość montażu drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania. Ograniczenie takiej możliwości następuje wówczas, gdy takie rozwiązanie stoi w kolizji z wymogami bezpieczeństwa ludzi określonymi przepisami dotyczącymi zagrożeń przeciwpożarowych, w szczególności, jeżeli sposób umieszczania i otwierania zwęża drogę ewakuacyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lipca 2000 roku, syg. akt II SA/Gd 980/98; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lipca 2006 roku, syg. akt VII SA/Wa 387/06, LEX nr 243033). Należy podnieść, iż organ rozpoznając niniejszą sprawę poczynił ustalenia i dokonał ich oceny prawnej, w zakresie wymogów dotyczących szerokości drogi ewakuacyjnej w sytuacji otwarcia drzwi uczestników na zewnątrz. Organ podnosił, że przepis § 242 ust.2 rozporządzenia dopuszcza zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. Ustęp 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, nie mogą po ich całkowitym otwarciu zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Całkowite otwarcie drzwi uczestników, zdaniem organu nie spowoduje zmniejszenia wymaganej szerokości drogi ewakuacyjnej. Jednocześnie organ nie dokonał analizy prawnej sytuacji i nie zauważył, że drzwi uczestników O., po ich całkowitym otwarciu zachodzą na drzwi sąsiedniego lokalu mieszkalnego. Z zamieszczonego szkicu - k-7 akt administracyjnych wynika, że ich otwarte drzwi zmniejszają szerokość drogi ewakuacyjnej z tego lokalu. W tym zakresie organ nie poczynił odpowiednich ustaleń i nie przedstawił w uzasadnieniu swojej argumentacji. Zgodnie z § 236 ust.1 rozporządzenia z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej- drogami ewakuacyjnymi. Wyjścia z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne powinny być zamykane drzwiami. Drzwi mieszkania w budynku wielomieszkaniowym prowadzące na klatkę schodową stanowią zatem w rozumieniu wyżej powołanych przepisów wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną. Łączną szerokość drzwi stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a w przypadku drzwi służących do ewakuacji do trzech osób – 0,8 m (§ 239 ust.1 rozporządzenia). W sytuacji gdy otwarte drzwi uczestników ,,zachodzą’’ na drzwi sąsiedniego lokalu, to organ winien odnieść się i ustalić czy osoby mieszkające w tym lokalu nie zostały narażone na niebezpieczeństwo utrudnienia ewakuacji z tego lokalu i nie zostały naruszone przepisy regulujące te kwestie. Organ powinien poczynić ustalenia, czy sytuacja ta nie powoduje zmniejszenie rozmiarów drogi ewakuacyjnej z lokalu sąsiadującego z lokalem uczestników, poza wielość wymaganą przepisem art. 239 rozporządzenia. Należy się również zastanowić, czy sytuacja ta nie narusza przepisu art. 4 ust.1 pkt 3 ustawy z 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej( DZ.U nr 81, poz. 252 ze zm.) w zakresie zapewnienia możliwości ewakuacji w sytuacji zagrożenia. W sytuacji gdy organ nie poczynił w tym zakresie niezbędnych ustaleń faktycznych, zaskarżona decyzja musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, ponieważ uchybienie przepisom postępowania mogło w sposób istotny mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec braku ustaleń prawidłowych i pełnych ustaleń w tym zakresie, organ również nie mógł prawidłowo zastosować normy prawa materialnego. Organ ponownie rozpoznając sprawę winien poczynić ustalenia w kierunku wskazanym w uzasadnieniu, a następnie dokonać oceny czy montaż drzwi otwieranych na zewnątrz nie spowodował, że doszło do naruszenia normy prawnej z § 239 rozporządzenia, w stosunku do osób zamieszkujących w sąsiednim lokalu co do lokalu uczestników O. Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. Biorąc za podstawę art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie kosztów sądowych.