I OSK 146/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-11-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia NSA del. Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie wniosku o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w sytuacji gdy wszczęto postępowanie o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, stanowi podstawę do obligatoryjnego umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., czy też powinno być rozpatrywane w trybie art. 105 § 2 K.p.a.?Ratio decidendi
Cofnięcie wniosku o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, które nastąpiło po wszczęciu postępowania o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, powinno być oceniane jako przesłanka do obligatoryjnego umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. jako bezprzedmiotowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo uznał, że należy zastosować art. 105 § 2 K.p.a. i zbadać zgodę stron oraz interes społeczny, pomijając istotne okoliczności faktyczne i prawne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nieruchomości przeznaczonej pod budowę drogi obwodowej, na którą wydano decyzję o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie. Po wniesieniu odwołania przez właścicieli, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) wystąpił o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, wskazując na wszczęcie nowego postępowania o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Minister Infrastruktury umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra, uznając, że zastosowanie powinien mieć art. 105 § 2 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że umorzenie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. było zasadne.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia NSA del. Janusz Furmanek Protokolant: asystent sędziego Agnieszka Gugała-Szczerbicka po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 832/09 w sprawie ze skargi J. O. i S. O. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od J. O. i S. O. solidarnie na rzecz Ministra Infrastruktury kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 832/09, uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania, stwierdzając, że nie podlega ona wykonaniu, oraz zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz J. O. i S. O. solidarnie kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną:
Nieruchomość położona w miejscowości M., oznaczona jako działka nr [...]o pow. 0,1075 ha, stanowiąca własność J. i S. O. została przeznaczona pod budowę drogi obwodowej miasta J. w ciągu drogi krajowej nr [...] J.-K. decyzją Burmistrza Miasta J. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...]o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...].
Pismem z dnia 31 października 2007 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody Podkarpackiego o wywłaszczenie ww. nieruchomości i o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie gruntu.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]Wojewoda Podkarpacki orzekł o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie wskazanej nieruchomości.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że zasadne jest wydanie zezwolenia na podstawie art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), bowiem uzyskanie pozwolenia na budowę umożliwi szybkie rozpoczęcie robót budowlanych przy realizacji obwodnicy miasta J. i wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Inwestycja ma duże znaczenie dla społeczności lokalnej, a także strategiczne znaczenie dla regionu Polski południowej.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. O. i S. O.
Pismem z dnia 5 stycznia 2009 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stwierdzając, że w chwili obecnej wszczęte zostało postępowanie o wydanie decyzji o zezwoleniu na zrealizowanie inwestycji drogowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w oparciu o znowelizowaną ustawę o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia[...]marca 2009 r. nr [...]uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji wskazując, że organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić zarówno zmiany stanu prawnego jak i faktycznego, jakie zaszły w sprawie pomiędzy wydaniem orzeczenia przez organ pierwszej instancji, a orzeczeniem organu odwoławczego. Wynika z tego, że zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Wszczęcie postępowania dotyczącego niezwłocznego zajęcia nieruchomości, zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. oparte jest na zasadzie skargowości i wymaga stosownego wniosku. W sprawie zaistniała faktyczna podstawa do obligatoryjnego umorzenia postępowania (art. 105 § 1 K.p.a.), bowiem inicjujący to postępowanie wycofał wniosek o niezwłoczne zajęcie nieruchomości.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. O. i S. O., wnosząc o jej uchylenie w zakresie umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucili naruszenie: art. 138 § 1 pkt 2, a także art. 105 § 1-2, art. 7, art. 11, art. 10 § 1, art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a.
Zdaniem skarżących uzasadnienie decyzji nie wskazuje jednoznacznie podstawy umorzenia postępowania.
Skarżący podnieśli, że organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne, jeżeli spełniona zostanie przesłanka pozytywna i jednocześnie nie wystąpią przesłanki negatywne określone w art. 105 § 2 K.p.a. – organ będzie mógł umorzyć postępowanie w przypadku stosownego wniosku strony. Decyzja o umorzeniu postępowania ma charakter uznaniowy. Organ nie może umorzyć postępowania, jeżeli jedna ze stron sprzeciwiałaby się umorzeniu. Dodatkowo wskazali, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad cofnął w sprawie wniosek, ale strona skarżąca nie wyraziła na to zgody i pismem z dnia 25 marca 2009 r. wycofała swój wniosek o umorzenie postępowania z dnia 27 czerwca 2008 r., co pozwala na przyjęcie, że wyraziła sprzeciw w stosunku do umorzenia postępowania. Istnienie zaś przesłanki umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w postaci jego bezprzedmiotowości organ musi w decyzji wykazać.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit c/ (winno być "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/") ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdzając, że w niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny, czy w związku z wycofaniem wniosku przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości należącej do skarżących organ prawidłowo uczynił umarzając postępowanie i wskazując jako podstawę swojego działania art. 105 § 1 K.p.a.
Sąd wskazał, że art. 105 K.p.a. rozróżnia dwa przypadki bezprzedmiotowości postępowania. Pierwszym z nich jest bezwarunkowa bezprzedmiotowość, wskazana w § 1 tego artykułu, gdy organ stwierdzi brak jakiegokolwiek elementu stosunku materialnoprawnego. W tym przypadku organ ma obowiązek umorzenia postępowania. W drugim przypadku, określonym w art. 105 § 2 K.p.a., ustawodawca wyraził zasadę względnej dyspozycyjności – oznacza ona możliwość dysponowania przez stronę postępowaniem wszczętym na jej żądanie i jednocześnie poddanie jej wniosku o umorzenie postępowania kontroli innych stron postępowania. W tym przypadku postępowanie staje się bezprzedmiotowe jako rezultat żądania strony, która wniosła o rozstrzygnięcie sprawy, a aktualnie nie jest zainteresowana jej merytorycznym zakończeniem. Zatem w przypadku tym elementy stosunku administracyjnoprawnego mogą istnieć.
Sąd stanął na stanowisku, że organ umarzając postępowanie w niniejszej sprawie powinien zastosować art. 105 § 2 K.p.a. Nie wystąpiła bowiem bezprzedmiotowość postępowania określona w przepisie art. 105 § 1 tej ustawy. Postępowanie o niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącej, mimo wycofania wniosku przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, nie stało się bezprzedmiotowe, ani z przyczyn podmiotowych, ani też przedmiotowych, nawet jeśli postępowanie to jest postępowaniem wszczynanym wyłącznie na wniosek. Przyczyną bezprzedmiotowości w rozumieniu ww. artykułu nie jest także toczące się postępowanie o wydanie decyzji o zezwoleniu na zrealizowanie inwestycji drogowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w oparciu o znowelizowaną ustawę o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Bez wątpienia także przepis, na podstawie którego organ mógłby wydać swoje rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie należy do prawa materialnego administracyjnego. Wojewoda w dacie wydania decyzji był zatem uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy o niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Z tego względu nie zaistniała żadna z przyczyn określonych przez art. 105 § 1 K.p.a. Sąd podkreślił, że względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym decyzją, art. 105 § 1 K.p.a. przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nie może być interpretowany rozszerzająco.
W ocenie Sądu organ zobligowany jest postąpić zgodnie z przesłankami określonymi w art. 105 § 2 K.p.a., tj. zbadać, czy właścicielka (winno być "właściciele") objętej postępowaniem nieruchomości wyraża zgodę na umorzenie postępowania, a także czy nie sprzeciwia się ono interesowi społecznemu. Takich ustaleń nie poczyniono w niniejszym postępowaniu, co w związku z wycofaniem przez skarżącą wniosku o umorzenie postępowania stanowiło istotne naruszenie ww. przepisu, a także art. 7, 77 § 1 tej ustawy.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Minister Infrastruktury, zaskarżając w całości powyższy wyrok i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a.:
1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 i 105 § 2 K.p.a. oraz art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721) poprzez wadliwe uznanie, że w sprawie nie zachodził przypadek bezprzedmiotowości postępowania umożliwiający wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.,
2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. poprzez uznanie, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego ustalenia Sądu są błędne, bowiem organ administracji nie naruszył prawa w stopniu pozwalającym przyjąć, że mogło mieć to wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Skarżący podniósł, że podstawą obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego jest przepis art. 105 § 1 K.p.a., przy czym organ prowadzący postępowanie powinien z urzędu badać, czy postępowanie "z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe". Podstawą fakultatywnego umorzenia postępowania jest przepis art. 105 § 2 K.p.a., który uprawnia organ administracji publicznej do oceny, czy wniosek strony o umorzenie postępowania zasługuje na uwzględnienie pod kątem warunków w tym przepisie przewidzianych.
Skarżący podał, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad pismem z dnia 5 stycznia 2009 r. zwrócił się o wycofanie wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Zgodnie z regułą zawartą w art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Powołany przepis winien być interpretowany w powiązaniu z przepisami prawa materialnego, które wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji oraz normują inicjatywę co do powstania stosunku prawnego określonej treści. Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. postępowanie w przedmiocie udzielenia zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oparte jest na zasadzie skargowości i wymaga stosownego wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Specyfika tego postępowania pozwala stwierdzić, że wniosek GDDKiA jest jednym z elementów przedmiotu postępowania administracyjnego, tj. przyznania uprawnienia do dysponowania nieruchomością. Ten wniosek nie tylko inicjuje postępowanie, ale wyraża wolę inwestora rozstrzygnięcia sprawy. Wola ta musi istnieć przez cały tok postępowania, aby można było mówić, że postępowanie ma przedmiot. Wniosek działa nie tylko w sferze procesowej – wszczęcia postępowania, ale musi być "aktywny" przez cały czas trwania postępowania.
Z uwagi na powyższe skarżący nie zgodził się z Sądem pierwszej instancji, że w sprawie niniejszej powinien mieć zastosowanie art. 105 § 2 K.p.a. Wniosek o umorzenie postępowania musi pochodzić od strony, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte i powinien zawierać uzasadnienie, które umożliwi organowi prowadzącemu postępowanie ocenę, czy ewentualne umorzenie postępowania będzie zgodne z interesem społecznym. Tym niemniej udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nie jest i nie może być oceniane z punktu widzenia interesu społecznego. Tak naprawdę to wniosek, a więc wola inwestora, wyznacza interes społeczny. Organ jest w tym zakresie związany i nie może ingerować w to czy inwestor ma kontynuować postępowanie.
Zdaniem skarżącego bez względu w jakiej formie inwestor wyrazi brak woli kontynuowania postępowania (cofnięcie wniosku czy też żądanie umorzenia postępowania), należy taką sytuację oceniać jednolicie jako brak wniosku jako woli uzyskania rozstrzygnięcia, co wskazuje, że postępowanie jest bezprzedmiotowe z uwagi na brak jednego z elementów warunkujących wszczęcie i prowadzenie postępowania.
Zdaniem skarżącego gdyby Sąd pierwszej instancji – nie naruszając art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 i 105 § 2 K.p.a. – prawidłowo uznał, że wniosek GDDKiA o umorzenie postępowania powinien być rozumiany jako wycofanie wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, powinien był dojść do przekonania, że nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania, z uwagi na brak możliwości kontynuowania postępowania bez wniosku. W takim przypadku decyzja Ministra Infrastruktury powinna zostać oceniona jako prawidłowa, a skarga powinna była być oddalona.
Skarżący podniósł dodatkowo, że nawet przyjmując punkt widzenia Sądu pierwszej instancji, że w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 105 § 2 K.p.a., trzeba zanegować czy rzeczywiście wynik sprawy byłby inny. Przyjmując koncepcję WSA, organ otrzymując pismo inwestora z wnioskiem o umorzenie postępowania powinien zapytać pozostałe strony postępowania czy nie sprzeciwiają się umorzeniu. O ile strony nie zgłoszą sprzeciwu organ powinien umorzyć postępowanie. Rozstrzygniecie organu będzie więc identyczne z już wydanym. Natomiast jeżeli strony sprzeciwią się umorzeniu postępowania, to i tak organ rozstrzygając merytorycznie sprawę będzie zmuszony wydać decyzję negatywną – odmowę udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, decyzja taka nie stworzy dla żadnej ze stron żadnych praw i obowiązków, i w żaden sposób nie naruszy interesów stron. W każdym przypadku wynik sprawy pozostanie więc taki sam – nie zostanie udzielona zgoda na zajęcie nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. naruszył wskazane przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W toczącym się na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad postępowaniu o wywłaszczenie nieruchomości w miejscowości M. – działki nr [...], stanowiące własność małżonków J. i S. O. i o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie gruntu Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. orzekł o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości.
Po wniesieniu przez J. i S. O. odwołania, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad pismem z dnia 5 stycznia 2009 r. wystąpił o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i umorzenie postępowania w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Minister Infrastruktury uznając, że w sprawie – wobec wycofania wniosku – zaistniała podstawa do obligatoryjnego umorzenia postępowania, decyzją z dnia[...]marca 2009 r. wydaną w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozpoznającego skargę na powyższą decyzję, organ winien w sprawie zastosować art. 105 § 2 K.p.a., bowiem nie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania określona w art. 105 § 1 tej ustawy. Wskazując, że pismo z dnia 5 stycznia 2009 r. winno być potraktowane jako wniosek o umorzenie postępowania i rozpatrzone w trybie określonym w art. 105 § 2 K.p.a. Sąd stwierdził, że należało zbadać czy właściciele objętej postępowaniem nieruchomości wyrażają zgodę na umorzenie postępowania, a także czy nie sprzeciwia się ono interesowi społecznemu. Takich ustaleń w sprawie nie poczyniono, co według Sądu pierwszej instancji stanowiło istotne naruszenie art. 105 § 2 K.p.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 tej ustawy. W konsekwencji więc Sąd ten uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. zaskarżoną decyzję.
Powyższe stanowisko słusznie zostało zakwestionowane w skardze kasacyjnej.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że organ nieprawidłowo umorzył postępowanie w sprawie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. stwierdził, że postępowanie o niezwłoczne zajęcie nieruchomości, mimo wycofania wniosku przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nie stało się bezprzedmiotowe ani z przyczyn podmiotowych, ani też przedmiotowych, nawet jeśli postępowanie to jest postępowaniem wszczynanym wyłącznie na wniosek. Przyczyną bezprzedmiotowości w rozumieniu tego przepisu nie jest w sprawie także toczące się postępowanie o wydanie decyzji o zezwolenie na zrealizowanie inwestycji drogowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w oparciu o znowelizowaną ustawę o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.
Wyrażając powyższe stanowisko Sąd pierwszej instancji nie rozważył należycie całokształtu okoliczności sprawy w dacie jej rozpatrywania przez Ministra Infrastruktury. Wnosząc pismem z dnia 5 stycznia 2009 r., które wpłynęło do organu w dniu 15 stycznia 2009 r., o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wskazał, że wszczęte zostało w stosunku do tej samej nieruchomości na żądanie z dnia 19 grudnia 2008 r. postępowanie o wydanie decyzji o zezwoleniu na zrealizowanie inwestycji drogowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w oparciu o znowelizowaną ustawę o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.
Ponadto w postępowaniu administracyjnym wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 21 października 2009 r. wraz z kserokopiami decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2009 r., zezwalającej na realizację opisanej tam inwestycji drogowej, obejmującej m.in. nieruchomość będącą przedmiotem niniejszego postępowania, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, pisma pełnomocnika skarżących cofające go wniesione od tej decyzji odwołanie i decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r., którą po rozpatrzeniu odwołań innych osób, utrzymano w mocy decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2009 r. (k.45-56).
Sąd pierwszej instancji uznał, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przez Ministra Infrastruktury sprawy było toczące się postępowanie o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, pominął też przedstawioną Sądowi dokumentację dotyczącą tego postępowania. Sąd w ogóle nie rozważył skutków dla postępowania w niniejszej sprawie, jakie nastąpiły w wyniku wszczęcia postępowania na wniosek z dnia 19 grudnia 2008 r., w którym na etapie postępowania sądowoadministracyjnego wydana już była decyzja Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2009 r., opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności, zezwalająca na realizację inwestycji drogowej, obejmująca przedmiotową nieruchomość.
Zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.), decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. W myśl art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.
W kontekście więc podniesionych wyżej okoliczności należało ocenić, czy zasadnie doszło w sprawie do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a. jako bezprzedmiotowego, a co uszło uwadze Sądu pierwszej instancji.
W konsekwencji cofnięcie wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, które nastąpiło po wszczęciu na wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych i Autostrad postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w oparciu o znowelizowane przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawidłowo ocenione jako przesłanka umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 2 K.p.a., obligująca organ do podjęcia czynności, o których mowa w tym przepisie.
Z przedstawionych względów uznać należało, że skarga kasacyjna oparta jest na usprawiedliwionych podstawach i uchylić zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Ponownie rozpatrując sprawę Sąd przy ocenie pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji winien uwzględnić stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym wyroku.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku, rozstrzygając w pkt 2 o kosztach postępowania kasacyjnego w oparciu o art. 203 pkt 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło