II SA/Wa 486/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Komendant Wojewódzki Policji w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], wydaną na postawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 oraz Dz. U. Nr 96, poz. 959 ze zm.), art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: kpa, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich, postanowił cofnąć J. J. pozwolenie na broń palną myśliwską, przyznane rozkazem Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. J. J. wniósł odwołanie od ww. decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] grudnia 2008 r. Po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, nie znajdując podstaw do pozytywnego rozpatrzenia sprawy, [...] lutego 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wyjaśnił, iż Komendant Wojewódzki Policji w S. wydał zaskarżoną decyzję w związku z prawomocnym skazaniem strony wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 2005 r. sygn. akt [...], za przestępstwo z art. 178a § 1 kk, tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Komendant zaznaczył, że organ I instancji uznał za zasadne cofnięcie J. J. pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, wskazując na wagę tego rodzaju czynu z punktu widzenia ochrony interesu społecznego, ze względu na istnienie pośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego oraz otwarty charakter katalogu okoliczności uzasadniających zaliczenie posiadacza pozwolenia na broń do osób, w stosunku do których istnieje obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ odwoławczy wskazał na podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, z brzmienia którego jasno wynika, że okolicznością decydującą o cofnięciu pozwolenia na broń jest wystąpienie obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, dodając, że końcowa część tego przepisu stanowi jedynie wytyczną interpretacyjną wskazującą, w jakich w szczególności sytuacjach obawa ta zachodzi. Istotnym, zdaniem organu, jest to, że katalog wskazanych w omawianym przepisie okoliczności nie jest zamknięty, co oznacza, że organy właściwe w sprawach pozwoleń na broń mają prawo do rozszerzania kręgu przesłanek wzbudzających tę obawę, także o skazanie lub podejrzenie, czy też oskarżenie o popełnienie innych rodzajów przestępstw. Komendant dodał, że ustawodawca nadając art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji charakter obligatoryjny, odrzucił możliwość uwzględniania interesu osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub je posiadającej, także w tych przypadkach, gdy organy Policji uwzględniając swoją wiedzę i doświadczenie zawodowe przyjęły za podstawę rozstrzygnięcia sprawy okoliczności spoza przesłanek bezpośrednio wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6. Podkreślił, że organy Policji nie zostały zobowiązane przepisami ustawy o broni i amunicji do udowodnienia, że faktycznie posiadacz pozwolenia na broń lub osoba chcąca je uzyskać, posłużył się lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wystarczy bowiem samo domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, a wykluczającego możliwość posiadania broni nawet w przypadku gdy jest ono jednorazowe, a zebrane w postępowaniu dowody korzystnie świadczą o osobie. Tym samym organy Policji przyjęły, że do przesłanek nakazujących cofnąć pozwolenie na posiadanie broni należy zaliczyć m.in. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza te, którym jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy. Komendant wskazał, że organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wziął pod uwagę wysoki stopień szkodliwości społecznej przestępstwa popełnionego przez stronę, jego ewentualne następstwa – zagrożenie dla życia i zdrowia sprawcy oraz innych uczestników ruchu drogowego, umyślność czynu i ewentualne jego skutki. Organ zaznaczył, że strona kierując samochodem po drodze publicznej znajdowała się praktycznie w stanie upojenia alkoholowego (1,00 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), stwarzając pośrednio zagrożenie nie tyle dla bezpieczeństwa w komunikacji, co dla życia i zdrowia swojego oraz innych uczestników ruchu drogowego, a także mienia, gdyż mogła spowodować kolizję lub wypadek. W ocenie organu, bardzo wysoki poziom alkoholu w organizmie strony, ciężar gatunkowy popełnionego przestępstwa, jego nagminność, umyślność, stworzenie pośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia człowieka, pozwalają - pomimo braku tendencji strony do nadużywania alkoholu, nieagresywnego usposobienia (pozytywna opinia w miejscu zamieszkania, prawidłowe przechowywanie broni, postrzeganie strony w środowisku myśliwskim, jako osoby sumiennej, koleżeńskiej, zaangażowanej w sprawy macierzystego koła łowieckiego) – pozwala powziąć wobec niej obawę, o której mowa w omawianym przepisie, albowiem nie liczyła się ona z podstawowymi zasadami obowiązującymi w życiu społecznym. W związku z powyższym nie daje ona gwarancji, że będąc w podobnym stanie, nie zachowa się podobnie nieodpowiedzialnie sięgając po broń. Pismem z dnia 19 marca 2009 r. J. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie i wydanie pozytywnego orzeczenia. W treści skargi skarżący wskazał, że wykonał on obowiązki wynikające z wyroku sądowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. sygn. akt [...] oraz że, w jego ocenie, zaliczenie go do osób szczególnie niebezpiecznych powinno odbywać się z chwilą popełnienia przez niego przewinienia, a nie dopiero wtedy, gdy "komuś coś się przypomniało lub jakiś wydział chciał sobie poprawić statystyki wykonywanej pracy". Podniósł, że ustawodawca pozostawił "zbyt dużą dobrowolność interpretacji ustawy", co pozwala "rozbieżnie patrzeć na tę sprawę". W opinii skarżącego, incydent, którego się dopuścił należy napiętnować, ale zaliczenie go do osób szczególnie niebezpiecznych jest dla niego – jako byłego żołnierza zawodowego, który całe dorosłe życie miał do czynienia z bronią i amunicją – bardzo krzywdzące. Dodał, że przewinienie, które popełnił nie miało nic wspólnego z używaniem czy przechowywaniem broni łowieckiej. Jego zdaniem decyzja cofająca mu pozwolenie na broń była obligatoryjna, o czym świadczy fakt, że nie zostały uwzględnione pozytywne opinie zaciągnięte przez Komendę Powiatową Policji w K.: wywiad środowiskowy, opinia prezesa koła łowieckiego, opinia gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, zeznania funkcjonariuszy Policji wykonujących czynności służbowe, którzy byli obecni przy kontroli, świadczące o tym, że skarżący nie był agresywny, gwałtowny, nieopanowany. Podkreślił, że "nieczytelność" ustawy o broni i amunicji powoduje swobodę jej interpretacji, a zaliczenie go do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy jest krzywdzące, podobnie jak domniemanie, że może on być człowiekiem niebezpiecznym, niepoczytalnym, który mógłby użyć broni w celach innych niż myślistwo. Wyraził opinię, że Policja dokonując interpretacji ustawy o broni i amunicji uczyniła to w sposób wygodny dla siebie, a przeprowadzane procedury stanowiły tylko formalność. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę uznał, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani procesowego, w związku z czym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Według pierwszego z powołanych przepisów, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Natomiast w myśl art. 20 cyt. ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni oraz unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z treścią art. 268a kpa, organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakłada na organy Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w sytuacji zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ww. ustawy. Art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy wymienia osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustanawia on negatywne przesłanki, które wyłączają możliwość wydania pozwolenia na broń. Użyty w omawianym przepisie zwrot "w szczególności" umożliwia cofnięcie pozwolenia na broń osobie podejrzanej lub skazanej za przestępstwo innego rodzaju aniżeli przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Przykładem takiego przestępstwa jest czyn z art. 178a § 1 kk, który ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Niemniej jednak w sytuacji gdy mamy do czynienia z przestępstwami innego rodzaju aniżeli wymienione w ww. przepisie, koniecznym jest stwierdzenie, że posiadacz pozwolenia na broń, podejrzany lub skazany za takie przestępstwo, zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Powyższe nakłada na organ obowiązek wykazania zaistnienia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, dotyczącej przewidywanych zachowań posiadacza broni. Dokonując takiej oceny organ powinien wziąć pod uwagę nie tylko czyn, który został zarzucony stronie lub za który została ona skazana, ale również jej dotychczasowe postępowanie, czy też cechy charakteru. Tym samym w sytuacji skazania danej osoby za przestępstwo inne niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu – nie wystarczy samo powołanie się na skazanie danej osoby prawomocnym wyrokiem, czy też prowadzenie wobec niej postępowania karnego, bowiem warunkiem cofnięcia pozwolenia na broń jest wykazanie w toku postępowania administracyjnego przez organ, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy popełnieniem przez posiadacza broni danego przestępstwa, a uzasadnioną obawą użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W rozpoznawanej sprawie przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich był fakt skazania J. J. prawomocnym wyrokiem sądu za czyn z art. 178a § 1 kk, tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 2005 r. sygn. akt [...] J. J. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk, tj., że w dniu [...] maja 2005 r. na trasie [...], na drodze publicznej kierował samochodem osobowym będąc w stanie nietrzeźwości (1,00 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu). Przestępstwo, za które został skazany skarżący ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie do przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, niemniej jednak przedmiotem ochrony tego przepisu jest zdrowie, życie i mienie człowieka. W związku z powyższym popełnienie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń tego rodzaju przestępstwa może w konkretnych okolicznościach uzasadniać stanowisko, że osoba taka nie daje gwarancji, że nie będzie nosić i nie użyje broni będąc w stanie nietrzeźwości. W ocenie Sądu popełnienie tego rodzaju przestępstwa nie może jednak skutkować automatycznym przyjęciem, że w przypadku jego sprawcy zachodzi uzasadniona obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z powyższym błędnym było przyjęcie przez Komendanta, że organy Policji nie zostały zobowiązane przepisami ustawy o broni i amunicji do udowodnienia, że faktycznie posiadacz pozwolenia na broń lub osoba chcąca je uzyskać posłużył się lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, przyjmując, że wystarczy samo domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, a wykluczającego możliwość posiadania broni nawet w przypadku gdy jest ono jednorazowe, a zebrane w postępowaniu dowody korzystnie świadczą o osobie. W rozpoznawanej sprawie obowiązkiem organu było wykazanie związku między popełnionym przez skarżącego przestępstwem, czasem jaki upłynął od jego skazania, dotychczasowym postępowaniem skarżącego – sposobem życia i zachowania przez okres od momentu skazania, cechami jego charakteru, skłonnością do nadużywania alkoholu, opinią środowiska, opinią koła łowieckiego itp., a uzasadnioną obawą użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy skarżący w miejscu zamieszkania posiada pozytywną opinię, nie stwierdzono u niego problemów z nadużywaniem alkoholu, opinia Koła Łowieckiego [...], którego jest członkiem, wskazuje, że jest on koleżeński, sumienny, aktywny i zaangażowany w prace Koła. Natomiast z opinii wystawionej przez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w K. z dnia [...] sierpnia 2008 r. wynika, że nie jest on podmiotem jej zainteresowania. Przyjęcie, że skarżący może użyć broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego jedynie w oparciu o fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu, nie można uznać za wnikliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wydanie decyzji bez należytej oceny opinii wyrażonych na temat skarżącego, w oderwaniu od cech jego charakteru, sposobu życia i dotychczasowego postępowania, czyni rozstrzygnięcia organów wadliwymi. Rozstrzygając sprawę ponownie, organ winien kierować się wykładnią zastosowanych przepisów dokonaną przez Sąd orzekający w sprawie. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o art. 152 powołanej ustawy. ----------------------- 8