II SA/Gd 488/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z dnia 11 maja 2009 r., nr [...]. Decyzją z dnia 8 czerwca 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M K od decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego specjalnego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji Wójta Gminy z dnia 11 maja 2009r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2009r. M. K. ponownie zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. W. L. o pomoc w kwocie 700zł na ścięcie 4 topoli, pocięcie i zniesienie pod dach jako opału na zimę 2009r. Zrezygnował z pomocy na zakup grzejnika i węgla. Organ I instancji decyzją z dnia 11 maja 2009r. odmówił przyznania pomocy w formie bezzwrotnego zasiłku celowego specjalnego na podstawie art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. ) stwierdzając, że nie zaistniały szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie wnioskowanej pomocy, wnioskodawca powinien własnymi siłami pokonać trudną sytuację. Wskazano, że odwołujący jest osobą samotną z dochodem 998,49zł, dom jest po generalnym remoncie zrealizowanym za środki finansowe syna skarżącego, również syn zakupił mu drzewo i węgiel, co zabezpiecza opał na zimę 2009/2010. Organ II instancji rozpoznając sprawę ustalił, że z akt sprawy wynika, że odwołujący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jego dochód to kwota 998,49zł obejmująca emeryturę oraz zasiłek pielęgnacyjny. Odwołujący korzysta z pomocy w formie odpłatnych usług opiekuńczych do 4 godz. dziennie oraz z pomocy w formie posiłków (z 50% odpłatnością) do 30.06. 2009r. w Sz.P. w T. Kryterium dochodowe wynikające z ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477zł i taka jest też maksymalna kwota pomocy, o która może ubiegać się wnioskodawca spełniający to kryterium dochodowe. Wprawdzie ustawodawca przewidział w art. 41 ustawy o pomocy społecznej możliwość przyznania w szczególnie uzasadnionych przypadkach bezzwrotnej pomocy w wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowego ( nie większej niż 477zł), ale możliwość jej przyznania musi być udokumentowana zaistnieniem szczególnych okoliczności. W ocenie Kolegium nie zachodzi szczególna okoliczność uzasadniająca przyznanie skarżącemu wnioskowanego zasiłku, tym bardziej że skarżący ma zabezpieczony opał na zimę 2009/2010. Nadto Kolegium przytoczyło dane dotyczące kwot jakimi dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej na zasiłki celowe wraz z danymi o wysokościach udzielonej pomocy. W konsekwencji organ II instancji uznał iż organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego bezzwrotnego zasiłku celowego specjalnego. M. K. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zdaniem skarżącego nie sposób zgodzić się z argumentacją organów I i II instancji. Skarżący podniósł, że jest osobą biedną i schorowaną, nie ma opału ani pieniędzy na jego zakup. Wskazał, że posiada zezwolenie na ścięcie topoli, które będą mu służyć na opał w sezonie 2009/2010. Z tego tytułu otrzymał zasiłek celowy w 2008r., tym bardziej niezrozumiałe jest stanowisko organów administracji odmawiające przyznania ww. zasiłku na kolejny sezon zimowy. Skarżący podkreślił, że nie ma żadnych możliwości, aby polepszyć swoją sytuacje finansową i nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej od syna. Obecnie syn jest właścicielem domu, w którym mieszka skarżący lecz skarżący nie otrzymuje od niego żadnego wsparcia finansowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że w granicach danej sprawy sąd administracyjny dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze i może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, albowiem rozpoznając skargę Sąd uznał, że zachodzą podstawy dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W niniejszej sprawie wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2009r. skarżący domagał się przyznania zasiłku celowego w kwocie 700zł ewentualnie w kwocie 477 zł na ścięcie 4 topoli, ich pocięcie i wniesienie do komórki, które miały służyć jako opał na sezon 2009/2010, po ich wysuszeniu. Ustawodawca prawo do świadczeń uzależnił od kryterium dochodowego, zatem pomoc w formie zasiłku celowego również jest uzależniona od tego kryterium. Obecnie kryterium to dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477zł. Niespornym jest, że skarżący osiągając dochód ponad 900zł kryterium to przekroczył. Prawidłowo zatem organy stosowały przepis art. 41 ustawy o pomocy społecznej stanowiący, o tym, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy bezzwrotny. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena prawidłowości odmowy przyznania powyższego zasiłku. W uzasadnieniu wniosku z dnia 14 kwietnia 2009r. skarżący podał, że ponownie, po raz drugi wnosi o pomoc w kwocie 700zł, gdyż tyle potrzebuje na ścięcie 4 topoli, pocięcie i wniesienie pod dach, wskazując, że będzie to drzewo na opał w okresie zima 2009/2010. Treść powyższego wniosku wskazywała, że skarżący występował już wcześniej o przyznanie ww. zasiłku w związku z koniecznością zabezpieczenia opału na sezon 2009/2010. W konsekwencji powyższego i wobec tak sformułowanego wniosku Sąd postanowił ustalić czy skarżący występował do organu z analogicznym wnioskiem i czy sprawa ta przez organ administracji została rozstrzygnięta. W tym celu na rozprawie w dniu 22 października 2009r. Sąd postanowił dopuścić dowód z akt sprawy o sygn. II SA/Gd. 324/09 ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 kwietnia 2009r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Z akt tej sprawy wynika, że skarżący już uprzednio żądał pomocy na ten sam cel wnioskiem z dnia 3 marca 2009r., tożsamym z wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2009r. Mianowicie we wniosku z dnia 3 marca 2009r skierowanym do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. W. L. skarżący prosił o przyznanie mu zapomogi na 700zł na ścięcie, porżnięcie, porąbanie 4 topoli i zaniesienie tego drzewa pod szopę. Decyzją z dnia z dnia 3 marca 2009r. Wójt Gminy rozpoznał wnioski skarżącego z dnia 4 lutego 2009r. o przyznanie pomocy finansowej na zakup węgla, grzejnika do ciepłej wody oraz ww. wniosek z 3 marca 2009r.,odmawiając przyznania skarżącemu bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego, decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 kwietnia 2009r. Wyrokiem z dnia 9 września 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na rozstrzygnięcie Kolegium z dnia 9 kwietnia 2009r. Powyższe oznacza, że w obrocie prawnym znajduje się ostateczne rozstrzygnięcie organu dotyczące przyznania skarżącemu pomocy finansowej na ww. cel opisany jako ścięcie 4 topoli, ich pocięcie, porąbanie i przeniesienie pod dach, pod szopę celem zabezpieczenia opału na 2009/2010 rok. Zatem w konsekwencji stwierdzić należy, że pismo z dnia 14 kwietnia 2009r. jest kolejnym wnioskiem skarżącego w tej samej sprawie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach W myśl przepisu art. 156 § 1pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W przepisie tym chodzi o wydanie decyzji załatwiających sprawę co do istoty i tylko w przypadku stwierdzenia tożsamości sprawy rozstrzygniętej dwoma decyzjami. Tożsamość istnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Odnosząc powyższe uregulowania do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że zaistniały w niniejszej sprawie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji organów administracji obu instancji, albowiem rozstrzygana w niniejszym postępowaniu sprawa przyznania specjalnego zasiłku celowego na opisywany wyżej cel została już uprzednio załatwiona inną decyzją ostateczną, dotyczy tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym Nie ulega wątpliwości, że zachodzi wskazana wyżej tożsamość sprawy, bowiem w przedmiocie przyznania zasiłku na ścięcie 4 topoli / jako opału/, ich pocięcie i przeniesienie pod dach Wójt Gminy wydał dwa rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego: w dniu 3 marca 2009r.o oraz następnie w dniu 11 maja 2009r.( utrzymane w mocy decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 kwietnia 2009r. i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 8 czerwca 2009r.). Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w niezmienionym stanie faktycznym, jeżeli chodzi o sytuację finansową skarżącego, jak i sytuację finansową Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Zatem będące przedmiotem rozpoznania przez Sąd ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy skutkuje stwierdzeniem nieważności, gdyż sprawa odmowy przyznania opisanej wyżej pomocy finansowej została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Podkreślić należy, że ponowne rozpoznanie jakiego w istocie domagał się skarżący byłoby możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji, tj. decyzji z dnia 3 marca 2009r. ewentualnie w następstwie zmiany okoliczności faktycznych sprawy. Natomiast w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, skoro mamy do czynienia z tożsamością obu spraw, decyzja organu administracji rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 §1 pkt 3 kpa. Wskazana okoliczność powodowała, że w trakcie rozpoznawania wniosku skarżącego zachodziła w istocie bezprzedmiotowość postępowania. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie, zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 kpa , która z mocy przepisu art. 145 §1 pkt 2 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązywała Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 11 maja 2009r. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.