IV SA/Wa 1263/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] marca 2009r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. w trybie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r-Prawo Ochrony Środowiska (Dz. U tj. z 2008r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) uzgodnił środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie i modernizacji M. sp. z o.o. gmina B. W dniu 23 kwietnia 2009r. zażalenie na to postanowienie wniósł H. K. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. Nr [...], po rozpatrzeniu w/w zażalenia stwierdził niedopuszczalność jego wniesienia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Zgodnie z art. 153 tej ustawy do spraw wszczętych na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska, przed dniem 15 listopada 2008 r., a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym, że dotychczasowe kompetencje ministra właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, a kompetencje wojewodów, marszałków województw i dyrektorów urzędów morskich przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. Na postanowienia w sprawach wszczętych na podstawie przepisów ustawy -Prawo ochrony środowiska, a niezakończonych decyzją ostateczną, wydane przez wojewodów, marszałków województw, organy inspekcji sanitarnej, dyrektorów urzędów morskich oraz starostów nie przysługuje zażalenie. Ponadto organ wskazał, iż co prawda w/w przepis nie wymienia literalnie dyrektora ochrony środowiska, jednakże uznać należy, iż na postanowienie tegoż organu nie przysługuje zażalenie, gdyż jak wynika z uzasadnienia do ustawy, cyt. "przepis ten jest konsekwencją wyłączenia , w drodze projektu ustawy zażaleń na postanowienia wydawane w toku postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko." Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. K. Domagając sie uchylenia zaskarżonego postanowienia lub stwierdzenia jego nieważności, skarżący zarzucił, iż wydane zostało z naruszeniem: 1. art. 10 k.p.a, poprzez brak wyznaczenia stronie terminu na wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego w sprawie, 2. art. 106 § 5 k.p.a, poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie skarżącemu nie przysługiwało prawo złożenia zażalenie, 3. art. 153 § 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez uznanie, iż wyłącza on możliwość złożenia przez skarżącego zażalenia na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2009r. 4. art. 156 § 1pkt. 2 k.p.a bowiem organ nie mógł w niniejszej sprawie stwierdzić niedopuszczalności zażalenia. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że art. 153 ust. 2 w/w ustawy, należy uważać za przepis szczególny wyłączający możliwość składania zażalenia jedynie na postanowienia wymienionych w nim organów. Z uwagi zaś na to, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie jest wskazany w tym przepisie to na wydanie przez ten organ postanowienie przysługuje zażalenie. W odpowiedzi na skargę Główny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Sąd administracyjny kontroluje zatem legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią było dokonanie wykładni art. 153 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), dalej powoływanej również jako u.o.u.i.o.ś. Przepis art. 153 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. stanowi, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 - a więc do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe, z tym że dotychczasowe kompetencje: 1) ministra właściwego do spraw środowiska przejmuje Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska; 2) wojewodów, marszałków województw i dyrektorów urzędów morskich przejmują regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. W świetle zaś art. 153 ust. 2 u.o.u.i.o.ś. na postanowienia w sprawach, o których mowa w ust. 1, wydane przez: 1)ministra właściwego do spraw środowiska - nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy; 2)wojewodów, marszałków województw, organy inspekcji sanitarnej, dyrektorów urzędów morskich oraz starostów - nie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia zostało wszczęte w kwietniu 2008r. Do dnia wejściem w życie w/w ustawy tj. 15 listopada 2008r. nie została wydana ostateczna decyzji, nie zostało także zakończone postępowanie uzgodnieniowe, jakie toczyło się przed Marszałkiem Województwa [...] w O. Ponieważ zgodnie z u.o.u.i.o.ś dotychczasowe kompetencje marszałków województw, przejęli regionalni dyrektorzy ochrony środowiska, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008r. Marszałek Województwa [...] w O. przekazał niniejszą sprawę według właściwości Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w O. Mając na uwadze przytoczone powyżej przepisy Sąd uznał, za nieuzasadniony zarzut skarżącego o braku podstaw do przyjęcia przez orzekający w sprawie organ, iż od postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zgodnie z art. 153 ust. 2 pkt 2 u.o.u.i.o.ś nie przysługuje zażalenie. W Komentarzu do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko [w:] K. Gruszecki, wskazano, że "w przypadku reguł przejściowych wprowadzonych w art. 153 ust. 1 ustawy istotne jest zwrócenie uwagi na to, że mają one charakter mieszany, gdyż ustawodawca w przepisie tym przewidział, iż w przypadkach wymagających współdziałania pomiędzy organami administracji, w toku postępowania zmienia się właściwość rzeczowa organów współdziałających. Oznacza to, że jeżeli np. postanowienia organów uzgadniających zostały wydane jeszcze przed zmianą przepisów, to oczywiście zachowują one swoją moc w obrocie prawnym i nie ma potrzeby powtarzania tej czynności procesowej. Jeżeli jednak w toku prowadzonego postępowania organy współdziałające jeszcze się nie wypowiedziały (przyczyny w tym przypadku nie są istotne), to poczynając od dnia wejścia w życie ustawy powinny już to uczynić organy wskazane w art. 153 ust. 1 ustawy. W praktyce zatem, w sytuacji gdy organ właściwy do wydania decyzji w sprawie (np. określenia uwarunkowań środowiskowych) zwrócił się na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wypowiedzenie stanowiska w sprawie, a organ współdziałający w trybie art. 106 k.p.a. w procesie wydawania decyzji nie zdążył zająć stanowiska w sprawie przed zmianą przepisów, to zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. jako niewłaściwy powinien w formie postanowienia przekazać prośbę do organu, który stał się właściwy do tego po zmianie przepisów. Ze współdziałaniem organów administracji w trybie art. 106 k.p.a. w sposób nierozerwalny wiąże się wynikająca z § 5 tego przepisu możliwość wniesienia zażalenia od postanowienia kończącego ten etap postępowania. Zgodnie z postanowieniami art. 153 ust. 2 ustawy taka możliwość została wyłączona w stosunku do postanowień wydanych przez organy wskazane w tym przepisie, w odniesieniu do postanowień wydanych w okresie przejściowym. Jeżeli zatem organy współdziałające na podstawie art. 106 k.p.a. nie wypowiedziały się jeszcze w sprawie, to sytuacja jest prosta, gdyż od wydanego przez nie postanowienia, w myśl art. 153 ust. 2 ustawy nie przysługuje możliwość wniesienia zażalenia". W ocenie zatem Sądu w sytuacji gdy ustawodawca w art. 153 ust. 2 pkt. 2 u.o.u.i.o.ś wykluczył możliwość wnoszenia zażaleń od postanowień wydawanych przez marszałków województw w sprawach rozstrzyganych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144 - a więc w sprawach wszczętych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, to konsekwentnie należy przyjąć, iż zażalenia nie przysługują także od postanowień wydanych przez regionalnych dyrektorów ochrony środowiska, jako organów które przejęły kompetencje marszałków województw w tych sprawach. Jak wynika bowiem z postanowień art. 153 ust. 1 i 2 ustawy, w odniesieniu do tego etapu postępowania ustawodawca wyłączył obowiązywanie reguły, że do spraw wszczętych, a nie zakończonych stosujemy przepisy dotychczasowe. W związku z tym powinno ono być przeprowadzone zgodnie z aktualnymi regułami. W obecnym stanie prawnym możliwość wnoszenia zażaleń od omawianego rodzaju postanowień została zaś wyłączona. Ustawodawca w sposób wyraźny wyłączył je bowiem w art. 153 ust. 2 ustawy spod kontroli instancyjnej, w związku z czym reguła określona w tym przepisie znajduje zastosowanie do postanowień wydanych przez organy wymienione zarówno w tym przepisie jak i organy które przyjęły ich kompetencje wymienione w ust. 1 tegoż przepisu. W sytuacji zatem, gdy zażalenie wniesiono już w obecnym stanie prawnym, należy przyjąć, że jest ono niedopuszczalne i organ wyższej instancji, do którego został ono skierowane na podstawie art. 134 k.p.a. powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności zażalenia, co też właściwie uczynił orzekający w sprawie organ odwoławczy. Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2009r. nie narusza prawa. Za niemogący mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy Sąd uznał także podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 10 §1 k.p.a. W niniejszym postępowaniu organ odwoławczy nie prowadził bowiem żadnego postępowania dowodowego w którym powinien uczestniczyć skarżący, a jedynie stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia. Argumentacja skarżącego w zakresie, w jakim kwestionuje on merytorycznie uzgodnienie dokonane przez organ I instancji może być podnoszona w toku postępowania głównego, prowadzonego na zasadach obowiązujących przed dniem wejścia w życie u.o.u.i.o.ś. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.