VI SA/Wa 1073/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-22

Skład orzekający: Olga Żurawska - Matusiak, Jolanta Królikowska – Przewłoka, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kandydat do zawodu radcy prawnego, który w przeszłości został zwolniony ze stanowiska asesora sądowego z powodu czynów niegodnych pełnienia funkcji sędziowskich i który w postępowaniu o wpis na listę adwokatów podał nieprawdziwe informacje dotyczące przyczyn zwolnienia, spełnia przesłankę nieskazitelności charakteru i rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kandydat nie spełnia przesłanki nieskazitelności charakteru i rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, ponieważ jego dotychczasowe zachowanie, w tym podawanie nieprawdziwych informacji w postępowaniach dotyczących wpisu na listę prawniczą oraz okoliczności zwolnienia ze stanowiska asesora sądowego, budzi wątpliwości co do jego uczciwości i etyki zawodowej. Brak spełnienia tej przesłanki stanowi podstawę do odmowy wpisu na listę radców prawnych.
Stan faktyczny
Skarżący D. N. złożył wniosek o wpis na listę radców prawnych. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. odmówiła wpisu, uznając, że skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu z uwagi na okoliczności zwolnienia go ze stanowiska asesora sądowego oraz podawanie nieprawdziwych informacji w postępowaniu o wpis na listę adwokatów. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych i Ministra Sprawiedliwości. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ocenę jego charakteru i zachowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...] o odmowie wpisu D. N., skarżącego w niniejszej sprawie, na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 1 września 2008 r. D. N. złożył w Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. wniosek o wpis na listę radców prawnych na podstawie art. 24 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, dołączając wymagane dokumenty. Uchwałą z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] Rada OIRP w K. działając na podstawie art. 24 ust. 1 i art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych odmówił wpisu D. N. na listę radców prawnych uznając, iż kandydat swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Na podstawie akt osobowych skarżącego otrzymanych od Prezesa Sądu Okręgowego Rada ustaliła, że 1 czerwca 2000 r. skarżący został mianowany asesorem sądowym w Sądzie Rejonowym w D. i powierzono mu pełnienie czynności sędziowskich w tym Sądzie na okres dwóch lat. W dniu [...] września 2001 r. Minister Sprawiedliwości pismem [...] wypowiedział mu stosunek służbowy i zwolnił go ze stanowiska asesora. Prezes Sądu Okręgowego w K. zarządzeniem z [...] września 2001 r. działając na podstawie art. 104 § 1 ust. 1 u.r.p. zarządził natychmiastową przerwą w czynnościach służbowych skarżącego w związku z ujawnionymi czynami, które są nie do pogodzenia z pełnieniem czynności sędziowskich i zwolnieniem ww. ze służby przez Ministra Sprawiedliwości. W dniu 24 września 2001 r. skarżący zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości o skrócenie okresu wypowiedzenia i Minister Sprawiedliwości pismem z [...] września 2001 r., z dniem [...] września 2001 r. zwolnił go ze stanowiska asesora sądowego. Zespół powołany do przeprowadzenia rozmowy odbył, jak podano w uzasadnieniu uchwały, z wnioskodawcą spotkanie, z którego sporządzono protokół. Wnioskodawcy zadano pytania o okoliczności związane z wnioskiem, jaki złożył do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. Skarżący wyjaśnił, że przyczyną odmowy wpisu na listę adwokatów było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które zamknęło mu drogę na listę adwokacką. Więcej szczegółów nie pamiętał, bo podarł, jak podarł, pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej w K. Na pytanie dotyczące okoliczności zwolnienia z sądu, stwierdził że przyczyną było atmosfera w pracy. Jako zdarzenie będące podstawą zwolnienia podał scysje z sędzią, w których używał niecenzuralnych słów. O zdarzeniach tych zawiadomiono Prezesa, co spowodowało ostatecznie jego zwolnienie z sądu. Wnioskodawca nie chciał dalej pracować z taką osobą. W dniu 7 października 2008 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. wysłuchała skarżącego. Na pytanie dlaczego nie podał prawdziwej przyczyny odejścia z Sądu, wyjaśnił że nie chciał ułatwiać Komisji Adwokackiej przyczyn odmowy wpisu na listę adwokatów, a udzielił wtedy nieprawdziwej odpowiedzi. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. zapoznała się z treścią uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej. W tym stanie rzeczy Rada uznała, że nie został spełniony przez skarżącego warunek nieskazitelności charakteru. Warunek nieskazitelności charakteru będzie spełniony, zdaniem organu, tylko wtedy, gdy nie będą istniały żadne wątpliwości co do postępowania wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wątpliwości takie istnieją, a przedstawione przez wnioskodawcę wyjaśnienia są co najmniej niewiarygodne. Wnioskodawca, jak przyznał skłamał w postępowaniu przed Okręgową Radą Adwokacką w K. Również nieprawdziwa była odpowiedź dotycząca przyczyn odmowy wpisu na listę adwokacką, jaką udzielił wnioskodawca w czasie rozmowy z zespołem. Nie można również uznać za prawdopodobną przyczynę zwolnienia z Sądu, jaką podał wnioskodawca Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. Zasady doświadczenia życiowego dają podstawy stwierdzić, że nieporozumienia pomiędzy sędziami, nie spotkałyby się z tak gwałtowną reakcją Prezesa Sądu Okręgowego i Ministra Sprawiedliwości. Okoliczności tych nie chciał wnioskodawca ujawnić w toku postępowania przed Okręgową Radą Adwokacką w K. Tak w postępowaniu przed Okręgową Radą Adwokacką w K. jak i Radą Okręgowej Izby Radców Prawnych nie udało się ustalić w sposób bezsporny przyczyn zwolnienia skarżącego z Sądu. Okoliczności te nie pozwalają uznać w sposób nie budzący wątpliwości, że jest on osobą o nieskazitelnym charakterze. Skarżący ukrywa czyny, które były podstawą zwolnienia go z Sądu, a dodatkowo przyznaje się do kłamstw. Nie można zatem uznać, że jest nieskazitelnego charakteru, a tym samym nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. W odwołaniu od tej uchwały skarżący zarzucił naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych oraz naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. "a" ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i wpisanie go na listę radców prawnych w okręgu działania Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. W ocenie skarżącego nie sposób przyjąć, że w trakcie rozmowy przeprowadzonej ze mną w dniu 12 września 2008 roku skłamałem odnośnie przyczyn odmowy wpisu na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w K., bo w protokole na pytanie, jakie były przyczyny odmowy ze strony ORA w K. wyraźnie powiedział - "nie pamiętam, chodziło chyba o orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które zamknęło drogę do wpisu na listę adwokatów i radców pranych". Nie powiedział tego z całą stanowczością i pewnością, lecz tylko jako prawdopodobną przyczynę. Na dodatkowe pytanie czy były jeszcze jakieś inne przyczyny odmowy wpisu na listę adwokatów odpowiedział -"nie wiem, nie pamiętam, uchwałę podarłem, to wszystko co mam do powiedzenia w tej sprawie". W takiej sytuacji twierdzenie, że skłamał odnośnie tych przyczyn jest absurdalne i nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Osobie, która udziela odpowiedzi używając słowa "chyba" a jednocześnie z uwagi na upływ kilku lat nie pamięta szczegółów odmowy o czym szczerze informuje, nie sposób postawić zarzutu kłamstwa. Nadto podniósł, że nigdy nie przyznał, że skłamał przed Okręgową Radą Adwokacką w K. w zakresie, w jakim pytano go o przyczyny zwolnienia z pracy w sądzie i takie twierdzenie jest wkładaniem w jego usta słów, których nigdy nie wypowiedział. Ponadto jest to nawet sprzeczne z uzasadnieniem uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] stycznia 2006 r., wydanej w sprawie Ldz [...]. Z jej treści wynika wyraźnie, że odmówił odpowiedzi na pytanie na temat przyczyn odejścia z zawodu sędziowskiego. Zaskarżona uchwała w treści swojego uzasadnienia jest nawet wewnętrznie sprzeczna. Z jednej bowiem strony mówi się w niej, iż wnioskodawca skłamał przed ORA w K. odnośnie przyczyn zwolnienia z Sądu, a z drugiej strony wskazuje, że nie chciał ujawnić okoliczności i przyczyn odejścia z zawodu sędziowskiego przed Okręgową Radą Adwokacką w K. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. w żaden merytoryczny sposób nie podważa w treści swej uchwały, prawdziwości wskazanej przez wnioskodawcę przyczyny uzasadniającej jego odejście z zawodu sędziowskiego. W tej materii powołuje się jedynie na zasady doświadczenia życiowego, które "rzekomo" uczą, iż nieporozumienia pomiędzy sędziami nie spotkałyby się z tak gwałtowną reakcją ze strony Prezesa Sądu Okręgowego czy Ministra Sprawiedliwości. D. N. stwierdził, że został jedynie odsunięty od pracy w sądzie, a nie pozbawiony prawa do wykonywania zawodu. Nie tylko nie został ukarany dyscyplinarnie, ale w stosunku do niego nie toczyło się nawet postępowania dyscyplinarne. Wprawdzie okres wypowiedzenia umowy o pracę został skrócony na prośbę wnioskodawcy, to jednak umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron. Doświadczenie życiowe uczy, że gdyby w stosunku do osoby, rzeczywiście istniałyby bardzo poważne zarzuty to, nie tylko prowadzonoby postępowanie dyscyplinarne, ale nawet zwolnionoby ją w trybie dyscyplinarnym. Zarzuty jego "rzekomej niemoralności" są zatem chybione i stanowią nieudolna próbę szukania tzw.: "dziury w całym", aby osoby spełniającej wszystkie ustawowe przesłanki za wszelką cenę nie wpisać na listę radców prawnych. Uchwałą Nr [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych utrzymało w mocy uchwałę nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. dnia [...] listopada 2008 r. podzielając stanowisko organu I instancji. W odwołaniu od tej uchwały skarżący zarzucił naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. "a" ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw i błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i polegający na przyjęciu, że nie daje on rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy powinien prowadzić do odmiennych wniosków. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i uchylenie poprzedzającej ją uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [....] i nakazanie wpisania na listę radców prawnych w okręgu działania Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. Skarżący zarzucił, że organ dopuścił się oceny rękojmiowej wnioskodawcy w sposób całkowicie dowolny, w oderwaniu od przepisów prawa i istniejącego stanu faktycznego. Poszukiwanie negatywnych postaw w odniesieniu do zachowania przed Okręgową Radą Adwokacką jakie miało miejsce w listopadzie 2005 roku jest niedopuszczalne i stanowi tylko szukanie przysłowiowej "dziury w całym" aby znaleźć jakikolwiek pretekst do wydania odmownego rozstrzygnięcia. Sprawa w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych nie ma nic wspólnego ze sprawą prowadzoną przed Okręgową Radą Adwokacką prawie trzy lata wcześniej i dlatego wyciąganie jakichkolwiek ujemnych konsekwencji z tamtego postępowania jest niezgodne nie tylko z literą prawa, ale także z zasadami współżycia społecznego. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w uzasadnieniu swojej uchwały wskazuje na kategorię "zatarcia w czasie" skutków wydania negatywnej "oceny rękojmiowej" jeśli dotyczy zdarzeń sprzed lat prawomocnie ocenionych, które w kolejnym postępowaniu nie powinny być już brane pod uwagę. W takiej sytuacji nie wyjaśnione, zdaniem skarżącego, pozostaje dlaczego przyczyną odmowy wpisu wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie było jego zachowanie sprzed wielu lat podczas pracy w sądzie czy podczas rozmowy kwalifikacyjnej przed Okręgową Radą Adwokacką w K., skoro zachowania te z punktu widzenia postaw etycznych i moralnych zostały już prawomocnie ocenione. Skarżący nadto podniósł, że od 1 grudnia 2001 r. w D. prowadzi własną działalność gospodarczą – [...]. Przedmiotem działalności jest udzielanie porad prawnych indywidualnym klientom, redagowanie na wniosek moich klientów pism do sądów, prokuratur, samorządowych czy państwowych urzędów administracji czy też podmiotów prawa. Od kilku lat prowadzi także obsługę prawną kilku firm i osób fizycznych. Umowy zlecenia stałego z moimi stałymi klientami były już kilkakrotnie przedłużane. Stanowi to, jego zdaniem, jednoznaczny dowód wysokich kompetencji w zakresie wykonywanego zawodu prawniczego i należytym wywiązywaniu się z nałożonych obowiązków. Skarżący wskazał, że obecnie osoba, która nie jest karana i m.in. zdała egzamin sędziowski podlega wpisowi na listę radców prawnych, a jej wniosek w tym zakresie powinna rozpoznać Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w terminie miesiąca od jego złożenia. Skarżący podniósł przy tym, że jest głową rodziny i na utrzymaniu ma żonę i prawie dwuletniego synka. Cały czas od ukończenia studiów wykonuje wyłącznie pracę prawnika i umożliwienie pełnego wykonywania tego zawodu jest priorytetem i najwyższym celem życia zawodowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, zarówno Prezydium Krajowej Izby Radców Prawnych w W., jak również Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne i dokonały prawidłowej oceny prawnej. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych przedmiotem oceny rękojmi do wykonywania zawodu jest nieskazitelność charakteru i dotychczasowe zachowanie kandydata. Naczelny Sąd Administracyjny niejednokrotnie stwierdzał m.in. w orzeczeniu z dnia 23 maja 1997 r., sygn. akt II S.A. 1148/96 z dnia 10 lutego 1998 r. sygn. akt II SA1445/97, z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. akt II S.A. 4535/03, że nieskazitelność charakteru to szlachetność, prawość, uczciwość, czyli cechy wartościujące kandydata wyłącznie w sferze etyczno-moralnej. Oznacza to także pełną wiarygodność kandydata, odpowiedzialność i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających tę cechę. W wyroku z dnia 5 kwietnia 2001 r. (sygn. II SA 725/00) Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż na rękojmię w rozumieniu art. 65 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.), składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej zostać adwokatem. Wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokacką do czasu wpisania na tę listę, które, odpowiadając ocenom moralnym i etycznym, gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu adwokata. Powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego ma również zastosowanie w stosunku do zawodu radcy prawnego, ponieważ są to zawody podobne, należące do zawodów zaufania publicznego, a przesłanka co do rękojmi została sformułowana w taki sam sposób w obu ustawach korporacyjnych. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. VI SA/Wa 2011/08 stanął na stanowisku, że wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza zachowanie - postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę radców prawnych - do czasu wpisania na tę listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantujące właściwe wykonywanie zawodu radcy prawnego, (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2001 roku sygn. akt II SA 725/00). Pojęcie rękojmi to uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego, w tym wypadku radcy prawnego, będzie wykonywany prawidłowo. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata (radcy prawnego) jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym. Są to pojęcia jednolite i niepodzielne. Kierując się powyższymi wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, przed dokonaniem wpisu na listę radców prawnych organ samorządu radcowskiego bada, czy osoba ubiegająca się o wpis na listę radców prawnych swoim dotychczasowym zachowaniem daje rękojmie prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Odnosząc się zatem do realiów niniejszego postępowania, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, zarówno Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K., jak również Prezydium Naczelnej Izby Radców Prawnych w W. dokonały prawidłowej oceny sytuacji prawnej pana D. N., przy uwzględnieniu treści art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. W ocenie Ministra Sprawiedliwości skarżący posiada doświadczenie zawodowe w zakresie świadczenia pomocy prawnej, nabyte po zdanym w dniach: 22-23 lutego 2000 r. i 14 marca 2000 r. egzaminie sędziowskim, niemniej jednak poprzez dotychczasowe zachowanie wymieniony nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Z akt osobowych skarżącego wynika bowiem, iż Kolegium Sądu Okręgowego w K. na posiedzeniu w dniu [...] sierpnia 2001 r., jednogłośnie podjęło uchwałę o pozytywnym zaopiniowaniu wniosku Prezesa Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie zwolnienia ze służby skarżącego - asesora Sądu Rejonowego w D. Według ustaleń poczynionych przez Prezesa Sądu Okręgowego w K. dopuszczał się on czynów niezgodnych z etyką zawodową sędziego. W związku z powyższym Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] września 2001 r., Nr [...] zwolnił go ze stanowiska asesora Sądu Rejonowego w D. W ocenie Ministra Sprawiedliwości ustalenia dokonane przez organy samorządu radcowskiego w zakresie okoliczności dotyczących zatajenia tej kwestii w toku postępowania o wpis wymienionego na listę radców prawnych są prawidłowe. W związku z powyższym, zdaniem Ministra Sprawiedliwości skarżący nie spełnia przesłanki określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. W skardze na ww. decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i nakazanie Radzie OIRP wpisanie go na listę radców prawnych zarzucając naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. "a" ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o zmianie ustawy prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 września 2008 r. i błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i polegający na przyjęciu, że nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy powinien prowadzić do odmiennych wniosków. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium słuszności i zgodności z zasadami współżycia społecznego nie podlega zatem, co w niniejszej sprawie wymaga podkreślenia, uwzględnieniu w ramach zakreślonych w powołanym przepisie granicach kontroli sądowej zaskarżonych aktów. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w stopniu uzasadniającym w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. jej uchylenie. Skarżący złożył wniosek do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. w dniu [...] września 2008 r. Ustawa o radcach prawnych w brzmieniu obowiązującym w tej dacie w art. 24 ust. 1 określała przesłanki wpisu na listę radców prawnych. Wbrew przekonaniu skarżącego zdanie egzaminu sędziowskiego nie było przesłanką, której spełnienie skutkowałoby dla właściwej Rady OIRP obowiązkiem wpisu na tę listę. Powołany przepis wymienia bowiem szereg przesłanek, które osoba składająca wniosek o wpis winna spełniać w tym wymóg nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, którą winna swym dotychczasowym zachowaniem dawać. Natomiast okoliczność, iż zainteresowana zdała egzamin sędziowski, stanowi jedynie o tym, że nie stosuje się do niej wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego. W tym jednak zakresie nie było po stronie organów jakichkolwiek wątpliwości i odmowa wpisu w jakimkolwiek stopniu nie wiąże się z powyższym zagadnieniem. Uzasadnieniem odmowy, co do której Minister Sprawiedliwości nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego uwzględnienie odwołania było bowiem niespełnienie przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy. Podkreślić przy tym należy, iż właściwa Rada OIRP jest uprawniona i zobowiązana do poczynienia stosownych ustaleń i oceny z punktu widzenia art. 24 ust. 1 ustawy, a zatem także w odniesieniu do wymogu, o którym mowa w pkt 5 tego przepisu. Brak spełnienia którejkolwiek z przesłanek w tym przepisie enumeratywnie wymienionych stanowi w świetle art. 24 ust. 2c podstawę odmowy wpisu. Przepis ten, co skarżący pomija, jest w swej treści jednoznaczny. Z jego literalnego brzmienia wynika bowiem, że Rada OIRP może odmówić wpisu na listę radców prawnych tylko wtedy, gdy wpis narusza przepisy ust. 1. Nie ma więc wadliwości w działaniu Rady OIRP w K. i w działaniu pozostałych organów w tym Ministra Sprawiedliwości, które uznały, uprawnienie Rady do dokonania oceny wniosku skarżącego także w zakresie określanym w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Sąd podziela przyjęte przez organy rozumienie nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, iż o rękojmi stanowią cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę radców prawnych tj. do czasu wpisania na tę listę i chodzi o zachowanie odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantujące właściwe wykonywanie zawodu, a brak rękojmi jest skutkiem braku nieskazitelnego charakteru. W tym zakresie dokonana przez organy ocena zgromadzonego materiału dowodowego jest prawidłowa i w fakcie podzielenia przez Ministra Sprawiedliwości tej oceny nie można dopatrywać się naruszenia prawa. Podkreślić przy tym należy, iż nie chodzi, jak to określa skarżący o "poszukiwanie" negatywnych postaw w odniesieniu do zachowania przed Okręgową Radą Adwokacką w listopadzie 2005 r. tylko o ocenę z zachowania skarżącego w zw. z ubieganiem się o wpis na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w K. i to zachowania mającego miejsce już w przedmiotowym postępowaniu, a odnotowanego w protokole z posiedzenia Rady OIRP odbytego w dniu [...] października 2008 r., którego treści w zakresie mającym związek z zaskarżonymi aktami, skarżący, ani w kolejnych odwołaniach ani też w skardze nie podważa. W skardze stwierdza, że sprawa w przedmiocie jego wpisu na listę radców prawnych nie ma nic wspólnego ze sprawą prowadzoną przed Okręgową Radą Adwokacką prawie trzy lata wcześniej. Przyznać należy, co w świetle przepisów ustawy prawo o adwokaturze i ustawy o radcach prawnych oczywiste, iż postępowanie prowadzone w sprawach o wpis na listę radców prawnych i listę adwokatów są postępowaniami w stosunku do siebie odrębnymi tyle, że ta okoliczność nie ma istotnego znaczenia dla poczynionych przez organy ustaleń i podjętych rozstrzygnięć, bo ocenie nie podlegały ani przesłanki odmowy wpisu na listę adwokatów ani zachowanie skarżącego w tym postępowaniu tylko jego postawa i wyjaśnienia udzielone w postępowaniu przez Radę IORP w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych. Fakt, iż Rada OIRP zapoznała się z treścią Okręgowej Rady Adwokackiej w K. niczego w ocenie postępowania organu nie zmienia. Rada OIRP dokonując oceny z punktu widzenia przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy nie była w swych działaniach ograniczona wyłącznie do oceny przedstawionych przez skarżącego dokumentów. Ocenie podlega bowiem dotychczasowe zachowanie wnioskodawcy i nie było naruszeniem prawa żądanie wyjaśnienia przez skarżącego zarówno okoliczności związanych z odejściem Sądu, jak i ze sprawą odmowy wpisu na listę adwokatów. Niekwestionowanym przez skarżącego ustaleniem jest ustalenie, iż pytany o przyczynę odmowy wpisu na listę adwokatów wyjaśnił, iż nie pamięta, jaka była jej przyczyna, bo podarł decyzję, ale prawdopodobnie był to wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Podkreślić jednak należy, iż powyższa decyzja została podjęta w 2005 r., a więc w okresie nieodległym, a przy tym sprawa wpisu na listę adwokatów była dla skarżącego sprawą niezwykle ważną, tak, jak wynika ze skargi, taką sprawą jest również sprawa wpisu na listę radców prawnych. Doświadczenie życiowe, do którego w tym względzie odwołało się Prezydium KRRP, a także wiek skarżącego i jego kwalifikacje wskazują na to, iż to nie brak pamięci co do przyczyn odmowy wpisu był przyczyną ich niewskazania, a jak przyjęto w ww. aktach, chęć ich zatajenia. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż mówiąc o wyroku Trybunału Konstytucyjnego jako przyczynie odmowy wskazał na prawdopodobieństwo takiej przyczyny niczego w powyższej ocenie nie zmienia. Faktyczna przyczyna odmowy w jakimkolwiek stopniu nie wiązała się z wyrokiem, a ze stwierdzeniem ORA, że skarżący nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Trudno zatem przyjąć, by takie uzasadnienie odmowy w pamięci skarżącego całkowicie się "zatarło" i zostało przez niego skojarzone z przeszkodą w postaci wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Takie stan rzeczy, bez naruszenia przepisów procesowych, zasadnie został oceniony, jako uzasadnienie, iż skarżący nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5 pow. ustawy. Jego wyjaśnienia, jak to wyżej wskazano i jak przyjęły organy, brzmią niewiarygodnie i stanowią dowód na to, że nie miał woli przedstawienia wskazanych okoliczności w sposób rzetelny tylko w sposób, który uznał, za korzystny z punktu widzenia jego interesów w przedmiotowym postępowaniu. Zawód radcy prawnego, co również zostało przez organy stwierdzone jest jednak zawodem zaufania publicznego i postawa oraz zachowanie osoby ubiegającej się o wpis nie może budzić jakiejkolwiek wątpliwości pod względem etycznym, a w tym przypadku wątpliwości takie, co zostało przez organy ustalone istnieją. Podnieść przy tym należy, że z niekwestionowanych ustaleń poczynionych na podstawie akt osobowych skarżącego prowadzonych przez Sąd Okręgowy wynika, że został odsunięty od wykonywania obowiązków służbowych asesora "w związku z ujawnionymi czynami, które są nie do pogodzenia z pełnieniem czynności sędziowskich". Taki zapis, nawet w sytuacji gdy nie było przeciwko skarżącemu prowadzone postępowanie dyscyplinarne i stosunek pracy został rozwiązany za porozumieniem stron, wymagał jednak wyjaśnienia. Skarżący, jak podał, wyjaśnień przed Okręgową Radą Adwokacką odmówił, a w przedmiotowym postępowaniu wskazując, iż przyczyną zwolnienia z Sądu była atmosfera w pracy i scysje z Sędziom, o których powiadomiono Prezesa Sądu, stwierdził, że Radzie Adwokackiej nie podał prawdziwych przyczyn odejścia z Sądu, bo nie chciał ułatwić Komisji Adwokackiej przyczyn odmowy wpisu na listę adwokatów, a udzielił wtedy nieprawdziwej odpowiedzi. Taka postawa skarżącego, niezależnie od tego, jakie były przyczyny odejścia z Sądu również potwierdza, że skarżący nie mając woli złożenia rzetelnych wyjaśnień kieruje się wyłącznie swoim interesem nie uwzględniając potrzeby działania etycznego nawet w sytuacji, gdyby rzeczywisty stan rzeczy stanowił przeszkodę wpisu na listę radców prawnych. Stwierdzenie udzielenia nieprawdziwej odpowiedzi jest działaniem w tym względzie dyskwalifikującym. Zasadnie zatem Minister Sprawiedliwości uznał zarówno ustalenia faktycznie, jak i ich ocenę w aspekcie powołanego przepisu ustawy o radcach prawnych za prawidłowe. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, iż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego czy procesowego, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. winno skutkować uwzględnieniem skargi. Należy przy tym podnieść, iż w przedstawionym stanie rzeczy bez istotnego znaczenia pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność wiążąca się z jego zawodowym doświadczeniem, jego sytuacją rodzinną i determinacją w dążeniu do uzyskania uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego. Kwestia zasad współżycia społecznego, których naruszenie skarżący zarzuca i sytuacja skarżącego, w jakiej znalazł się skarżący w zw. z odmową wpisu pozostaje w zw. z treścią art. 1 § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych poza kontrolą Sądu. Poza tą kontrolą pozostaje również ocena, czy i kiedy dochodzi do "zatarcia w czasie" skutków negatywnej oceny z punktu widzenia art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy. W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło